İstanbul Haberleri — Alman sanatçı Robert Janitz'in Sabahattin Ali'nin aynı adlı eserinden ilham alarak hazırladığı "Kürk Mantolu Madonna" başlıklı kişisel sergisi, Sevil Dolmacı Gallery'nin tarihi mekanı Villa İpranosyan'da sanatseverlerle buluştu.
Sergi, sanatçının bir süredir üzerinde çalıştığı "reverse portraits" (tersten portreler) serisinin yeni eserlerini bir araya getiriyor. Bakış, kimlik, hafıza ve temsil kavramlarını resimsel bir anlatıyla yeniden ele alan seçki, portre geleneğini tersine çevirerek görünen ile saklı kalan arasındaki ilişkiyi araştırıyor.
Sabahattin Ali'nin romanında Raif Efendi'nin Berlin'de bir galeride gördüğü kadın portresinin yüzü ve bakışı, sergi anlatısının duygusal merkezini oluşturuyor. Janitz ise bu karşılaşmanın en belirleyici unsurları olan yüzü ve bakışı resimsel anlatımında dışarıda bırakıyor.
Kadın figürlerinin izleyiciye sırtlarını dönmüş olarak resmedildiği eserlerde saç, duruş ve yüzey üzerinden yeni bir kurgu oluşturulurken, figürlerin ardında beliren kemerler ve kapılar ise mekanın sınırlarını belirsizleştiriyor.
"Maria Puder’in bakışlarını resmetmek istemiyorum"
Serginin açılışında AA muhabirine konuşan Robert Janitz, "Kürk Mantolu Madonna"nın her şeyden önce bir kitap olduğunu ve okura gerçek bir görsel imge sunmadığını belirtti.
Kitaptaki bu gizliliğe saygı duyma yaklaşımını benimsediğini söyleyen Janitz, "Kitapta hiçbir zaman gerçek bir görsel imge yoktur. Sanırım bir bakıma o gizliliğe saygı duyma yaklaşımını benimsedim. Bir imge vermek istemiyorum. Maria Puder'in bakışlarını resmetmek istemiyorum. Bir dizi olacağını duydum. Bana korkunç bir fikir gibi geliyor, bu hayal gücünü öldürür." dedi.
Sanatçı, resimlerinde gözleri özellikle çizmediğini dile getirerek, "Belki de yaptığım şey şuydu, ortada bir bakış var ama bu elbette bizim arkası dönük başa olan bakışımız. Yani hala bir bakış var ama bu, şu an sizin gözlerinize baktığım gibi içine baktığımız bir bakış değil. Bir bakıma romanın bir soyutlaması." ifadesini kullandı.
Karşılaştırmalı edebiyat geçmişine sahip olan Janitz, romanda kendisini en çok etkileyen unsurun Raif Efendi'nin utangaçlığı, içe dönük kişiliği ve yalnızlıktan sıyrılma konusundaki zorluğu olduğu yorumunu yaptı.
"Kendimi biraz İstanbullu hissediyorum"
Janitz, 20 yaşındayken Berlin'de yaşadığını ve Raif Efendi ile benzer bir deneyimden geçtiğini hissettiğini söyleyerek, "Sanırım en çok onun utangaçlığından, içe dönük kişiliğinden ve o yalnızlıktan sıyrılma konusundaki zorluğundan etkilendim. Gerçekten onunla benzer olduğumu hissettim. Sonunda tekrar o, yalnızlığa geri döndü. Umarım ben, bir sanatçı olduğum için bu iki durum arasında gidip gelebiliyorumdur." diye konuştu.
Eserlerindeki renk paletinden de bahseden Janitz, çoğunlukla Mexico City'de yaşadığı için oranın renklerinden etkilendiğini, ancak bu seride nostaljik bir his veren eflatun ve soluk pembe tonlarını kullandığını belirtti.
Beş yıldır düzenli olarak İstanbul'a geldiğini ve Villa İpranosyan'da daha önce de sergiler açtığını dile getiren sanatçı, "Kendimi biraz İstanbullu hissediyorum. Berlin'de de bulundum, bu yüzden bir şekilde kendime kitabı bir tema olarak ele alma izni verdim." sözlerini sarf etti.
Edebi anlatıyı doğrudan yeniden üretmek yerine romanın merkezindeki görme ve temsil meselelerini farklı bir perspektiften ele alan "Kürk Mantolu Madonna" sergisi, 12 Aralık'a kadar Sevil Dolmacı Gallery'nin Villa İpranosyan mekanında görülebilecek.
