BM Genel Kurulu, BMGK'de Hürmüz Boğazı'yla ilgili tasarının veto edilmesini tartıştı
New York — Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü sağlanmasına ilişkin karar tasarısının 7 Nisan'da BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) Rusya ve Çin tarafından veto edilmesini tartışmak için toplandı.
New York Haberleri — Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü sağlanmasına ilişkin karar tasarısının 7 Nisan'da BM Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) Rusya ve Çin tarafından veto edilmesini tartışmak için toplandı.
Toplantının açılış konuşmasını yapan BM Genel Kurul Başkanı Annalena Baerbock, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın sadece Orta Doğu’da değil diğer tüm bölgelerde derin ve çok yönlü sonuçlarla yankı bulduğunu belirtti.
Baerbock, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle petrol fiyatlarının yüzde 40'tan fazla arttığına işaret ederek, buna bağlı gübre tedarikindeki aksamanın milyonlarca savunmasız insan için gıda güvensizliğini daha da kötüleştirdiğini aktardı.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın 28 Şubat’ta başlayan bir kriz olmadığını, uzun süredir var olan ve üst üste binen çok sayıda fay hattının birleşmesinin bir sonucu olduğuna işaret eden Baerbock, abluka altındaki Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki olumsuzluklara da dikkati çekti.
- “Karar, saldırgan eylemlerin devamı için serbest geçiş hakkı anlamına gelecekti”
Rusya’nın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Anna Evstigneeva ise Rusya’nın ABD ve İsrail’in BM Şartı ve uluslararası hukuku ihlal ederek İran’a karşı başlattığı saldırganlığını kınadığını tekrarlayarak, BMGK karar taslağında savaşın geniş bağlamının göz ardı edildiğini savundu.
Evstigneeva, “BMGK'ya seyrüsefer güvenliğini sağlama bahanesiyle belirli koruyucu önlemlerin kullanılmasına yeşil ışık yakılması teklif edildi. Bu, saldırgan eylemlerin devamı ve daha fazla tırmanma için bir serbest geçiş hakkı anlamına gelecekti.” diye konuştu.
Taslakla ilgili müzakerelerde son ana kadar Arap ülkelerine bu taslaktan kaçınmaları çağrısı yaptıklarını belirten Evstigneeva, bu sorunun, ilgili tüm devletlerin katılımıyla kapsamlı bir şekilde ele alınması gerektiğini ifade etti.
Evstigneeva, “Rusya, sadece Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sularda değil, tüm dünya okyanusunda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanmasını savunmaktadır. Herhangi bir devletin ticari filosuna yönelik iki saldırının yanı sıra Küba ve Venezuela için koridorların açılmasının da sona erdirilmesinin gerekli olduğunu düşünüyoruz.” dedi.
Çin ile birlikte Orta Doğu'nun mevcut durumu ve deniz güvenliği hakkında alternatif bir BMGK karar taslağı üzerinde çalıştıkları bilgisini paylaşan Evstigneeva, ilerleyen günlerde BMGK’ye sunulacak bu taslağın müzakere yoluyla çözüm arayışını kolaylaştırmayı amaçladığını söyledi.
Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong da BMGK kararlarının gerilimi düşürmeyi hedeflemesi gerektiğini ifade etti.
Bu kararların yetkisiz zorlayıcı operasyonlara meşruiyet kazandırır bir izlenim oluşturmaması ve güç kullanımına kapı aralamaması gerektiğini vurgulayan Fu, aksi takdirde gerilimi daha da artırarak çatışmanın tırmanmasına yol açabileceğine dikkati çekti.
Fu, Çin’in, uluslararası seyrüsefer özgürlüğüne inandığını belirterek, uluslararası toplumu, barış görüşmelerini teşvik etme çabalarını yoğunlaştırmaya ve ateşkesi baltalayan veya çatışmayı tırmandıran her türlü eyleme kesinlikle karşı çıkmaya çağırdı.
- “İran'ın küresel ekonomiye kurmaya çalıştığı ölümcül baskıya izin vermeyi seçtiler”
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise Rusya ve Çin’in Hürmüz Boğazı ile ilgili tasarıyı veto etmelerini eleştirerek, “(Çin ve Rusya) Kasıtlı olarak gözlerini kapatmayı seçtiler ve daha da kötüsü, İran'ın komşularına yönelik saldırılarına, kendi halkına karşı terörüne ve küresel ekonomiye kurmaya çalıştığı ölümcül baskıya izin vermeyi seçtiler.” diye konuştu.
Waltz, ABD’nin Orta Doğu’da ve dünyanın dört bir yanındaki ortaklarının yanında sağlam bir şekilde durmaya devam ettiğini savunarak, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından “rehin alınmayacak” kadar hayati öneme sahip olduğunu söyledi.
Mike Waltz, İran'ın “şantaj ve engelleme girişimlerine” rağmen ABD’nin bölgede gıda yardımı, gübre, enerji ve ticari malların tekrar akabilmesi için çalışmaya devam edeceğini belirtti.
- Hürmüz Boğazı hakkında veto edilen karar tasarısı
Bahreyn tarafından 7 Nisan'da BMGK'ye sunulan, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğü sağlanmasına ilişkin karar tasarısı, Rusya ve Çin'in oylarıyla veto edilmişti.
Konsey oturumunda yapılan oylamada karar taslağı 11 lehte oy alırken, Kolombiya ve Pakistan oylamada çekimser kalmıştı.
Boğaz bölgesinde ticari deniz yollarını kullanmakla ilgilenen devletlerin savunma amaçlı çabalarını koordine etmeye şiddetle teşvik edilmesi çağrısı yapılan karar taslağında, bölgede seyrüseferin kapatılması ve engellenmesi girişimlerinin caydırılması talep edilmişti.