Goethe: Doğu-Batı Divanı AKM'de müzikseverlerle buluştu

İstanbul / Bestekar Mehmet C. Yeşilçay: - Goethe eserlerinin nasıl besteleneceğine dair tam bir tarif vermiş, ben kendimi bestekar olarak geriye çektim, önde Goethe var

İstanbul Haberleri : Johann Wolfgang von Goethe'nin Doğu-Batı Divanı adlı eseri, Senail Özkan'ın çevirisi ve Mehmet C. Yeşilçay'ın besteleriyle Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) sahnelendi.

Şef Hasan Niyazi Tura yönetimindeki İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası, İstanbul Devlet Opera ve Balesi Korosu ile Pera Ensemble'ın sahne aldığı konserde, Ceren Aydın ile İlker Arcayürek solist olarak yer alırken, Mehmet Önder anlatıcı olarak eşlik etti.

Projenin sanat yönetmenliğini üstlenen bestekar Mehmet C. Yeşilçay, konser öncesinde AA muhabirine yaptığı açıklamada, eseri, neşredilmesinin 200. yılı olan 2019'da bestelediğini söyledi.

Almanya'da Münih Filarmoni Orkestrasında 2 bin 500 kişinin katıldığı konserde icra edilen ve yoğun ilgi gören eserin Türkçe çevirisinin çeşitli nedenlerle ancak yıllar sonra sahnelenebildiğine işaret eden Yeşilçay, Bu eseri, Goethe'ye kapıyı açmak için besteledim. dedi.

Goethe hepsini geçerek çok farklı bir yere geliyor

Yeşilçay, Goethe'nin çok genç yaşta Fars edebiyatı ile tanıştığını ve hemhal olduğunu belirterek, İlk önce bu Fars edebiyatının yalnız edebiyat yönüne bakıp İslam ile hiçbir alakası olmayan bir gayretle yaklaşıyor. bilgisini paylaştı.

Goethe'nin etkilendiği kişilerden çok farklı olarak bir zaman sonra yavaş yavaş İslam'ı, Hz. Peygamber'i araştırmaya başladığını ifade eden Yeşilçay, Öyle bir noktaya geliyor ki elinde büyük bir İslam kütüphanesi oluşuyor. Joseph von Hammer-Purgstall'ın talebesinin kendisine ulaştırdığı bir Kur'an-ı Kerim tercümesi var, ona çok yardım ediyor. Hatta bir yerde Goethe, Kur'an-ı Kerim tercümesinden bir sayfayı okuduğunda 'Çocuk gibi ağlıyordum' diyor. Yani Goethe hepsini geçerek çok farklı bir yere geliyor. Hafız'a 'Benim ikiz kardeşim' diyor ama her şeyin önünde İslam'ı ve hikayelerini tanıtmak var. diye konuştu.

Yeşilçay, Goethe'nin çalışmalarında Hafız'ı aştığına işaret ederek, Eserlerinde Timur, Nasrettin Hoca, Ebussuud Efendi geçiyor, Celaleddin Rumi var. Son kitapta Bedir Savaşı'nı anlatıyor. Hafız'ın divanında Allah'ın ismi bile geçmiyor, değil ki Efendimizin ismi geçsin. Goethe bence onu da geçmiş vaziyette. değerlendirmesinde bulundu.

Müziğin iki kültür arasındaki bağına da değinen Yeşilçay, şunları kaydetti:

Ben İstanbul'da doğdum, 9 yaşımdan beri Almanya'da yaşıyorum. İki kültürün arasında gidip gelen bir adam olarak yeni bir tarzla besteledim. Türk sazları ve enstrümanları var ve ben 40 senedir bu işleri yapıyorum, 25 senedir bütün dünyada konserler veren, ödüller almış Pera Ensemble adında bir topluluğum var. Pera Ensemble ile Türk etkisi altında kalan, 15, 16. ve 17. yüzyılda Batılılar tarafından bestelenmiş kayıp eserleri bulup transkripsiyonlarını yapıyor ve neşrediyoruz. Bu projede de bunu bugünkü anlayışla besteleyip bir sentez ortaya koymaya çalıştım. Goethe eserlerinin nasıl besteleneceğine dair tam bir tarif vermiş, ben kendimi bestekar olarak geriye çektim, önde Goethe var. Yani bir film müziği gibi düşünün. Önde Goethe'nin sözleri, arkada müzik var. Müzik onu biraz destekliyor.

Bu eserle ilgili yazılan makale ve kitap ne varsa biriktirdim

Eseri Türkçeye kazandıran araştırmacı yazar Senail Özkan ise Doğu-Batı Divanı ile Almanya'da Bonn Üniversitesi'nde Germanistik okurken tanıştım. İki dönem Doğu-Batı Divanı dersi aldım ve o günden sonra yaklaşık 20-25 sene boyunca bu eserle ilgili yazılan makale ve kitap ne varsa biriktirdim. O zaman kafama koymuştum bu eseri Türkçeye çevirmeyi. 25 sene sonra 1998'de Türkiye'ye dönünce tercümeye başladım ve 2010'lu yıllarda bitirdim. bilgisini verdi.

Eserin bestesini izleyiciler gibi merak ettiğini aktaran Özkan, Bestekar Mehmet Yeşilçay Bey'e çok güveniyorum, kendisi çok yetkin bir dostum. Uzun yıllardır bu projeyi konuşuyoruz, ben Doğu-Batı Divanı ile ilgili birikimlerimi aktarıyorum ve birbirimizi teşvik ederek bu noktaya geldik. Umarım çok başarılı bir eser dinleyeceğiz. sözlerini sarf etti.