Mali'de JNIM terör örgütü ile Azavad Kurtuluş Cephesi işbirliği çatışmaları tırmandırıyor

İstanbul / Mali'de El Kaide bağlantılı JNIM terör örgütü ile kuzeyde bağımsızlık talep eden Azavad Kurtuluş Cephesi'nin (FLA) son aylarda ortak saldırılar düzenlemesi, ülkedeki güvenlik krizini derinleştiriyor.

İstanbul Haberleri : Mali'de El Kaide bağlantılı JNIM terör örgütü ile kuzeyde bağımsızlık talep eden Azavad Kurtuluş Cephesi'nin (FLA) son aylarda ortak saldırılar düzenlemesi, ülkedeki güvenlik krizini derinleştiriyor.

JNIM ile FLA'nın nisan ayında ülke genelinde eş zamanlı saldırılar düzenlemesinin ardından bu ay Malili askeri konvoya kurduğu pusu, son yıllarda güvenlik güçlerine yönelik en büyük saldırılardan biri olarak değerlendiriliyor.

Silahlı Çatışmaların Konumlanması ve Olay Veri Projesi (ACLED) verilerine göre, ülkede terör saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı yılın ilk yedi ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35 artarak 3 bin 435'e yükseldi.

Mali'nin kuzeyi uzun yıllardır merkezi yönetimle gerilim yaşıyor. Tuareg ve Arap topluluklarının yoğun olarak yaşadığı Sahra ve Sahel bölgelerinde ilk büyük Tuareg isyanı 1963'te başladı.

İlerleyen yıllarda merkezi hükümete karşı farklı dönemlerde yeni ayaklanmalar yaşanırken, bu süreç çeşitli barış anlaşmalarıyla geçici olarak sona erdirildi. Ülkedeki mevcut güvenlik krizinin temelleri ise 2012'de kuzeyde başlayan Tuareg isyanına dayanıyor.

Söz konusu isyan, silahlı grupların bölgede güç kazanmasına zemin hazırlarken, 2020'de gerçekleştirilen askeri darbenin ardından güvenlik sorunu daha da derinleşti.

2017'de El Kaide bağlantılı dört grubun birleşmesiyle kurulan JNIM, bugün Mali'nin kuzeyi, merkezi, batısı ve güneyinde faaliyet gösteriyor.

Örgüt, komşu Nijer ve Burkina Faso'nun yanı sıra son yıllarda Batı Afrika'nın kıyı ülkelerine doğru da etki alanını genişletiyor.

Sahel, son yıllarda küresel terör kaynaklı ölümlerin merkezi

2024'te kurulan FLA ise Mali'nin kuzeyindeki Azavad bölgesinin bağımsızlığını savunuyor. Grup, Mali'nin bağımsızlığının ardından kuzeyde yaşayan Tuareglerin siyasi ve ekonomik olarak dışlandıkları gerekçesiyle başlattıkları isyanlara dayanan ayrılıkçı hareketin son yapılanması olarak görülüyor.

2012'de Tuareg gruplarının bağımsızlık ilanıyla başlayan çatışmalar, 2015'te Cezayir'de imzalanan barış anlaşmasıyla büyük ölçüde durmuştu. Ancak askeri yönetimin geçen yıl anlaşmadan çekilmesinin ardından farklı ayrılıkçı grupların temsilcileri FLA çatısı altında birleşirken, çatışmalar da yeniden tırmandı.

FLA yönetimi ise JNIM ile ilişkisini ideolojik bir ittifaktan ziyade, askeri operasyonlara yönelik taktiksel koordinasyon olarak tanımlıyor.

Uzmanlar JNIM-FLA iş birliğinin çatışmaları derinleştirebileceği görüşünde

Batı Afrika'da güvenlik alanında çalışan ACLED Kıdemli Analisti Heni Nsaibia, JNIM ile FLA'nın son dönemde geliştirdiği işbirliğinin her iki grubun da operasyonel kapasitesini artırdığını belirterek, JNIM ve FLA birlikte hareket ederek birbirleri için güç çarpanı işlevi görüyor. ifadesini kullandı.

Nsaibia, iki grubun ortak hedefinin Mali ordusu ile Rusya destekli Africa Corps olduğunu ifade ederek, JNIM ve FLA'nın ortak amacı ortak düşman olarak gördükleri güçleri zayıflatmak. dedi.

Sahel-Sahra Güvenlik Stratejileri Merkezi Danışmanı Beatrice Bianchi ise JNIM'in son yıllarda yalnızca askeri kapasitesini değil, yerel topluluklar üzerindeki etkisini de artırdığına dikkati çekti.

JNIM'in bazı yerel topluluklar açısından giderek kaçınılmaz bir muhatap haline geldiğine işaret eden Bianchi, örgütün devlet kurumlarının sınırlı varlık gösterdiği bazı bölgelerde fiili otorite kurduğunu belirtti.