Ekonomi Haberleri — Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "Hedefimiz açık, daha fazla ülke, nokta, frekans, daha güçlü kargo ağı ve küresel havacılığın karar mekanizmalarında daha güçlü bir Türkiye. Bu hedef doğrultusunda kamu ve özel sektörümüzle çalışmaya ve Türk sivil havacılığını daha ileriye taşımaya devam edeceğiz." dedi.
Sapanca ilçesindeki bir otelde Türkiye Özel Sektör Havacılık İşletmeleri Derneğince (TÖSHİD) düzenlenen 1. Ulusal Havacılık Şurası İzleme ve Değerlendirme Zirvesi'nde konuşan Uraloğlu, Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika'nın kesişim noktasında, 4 saatlik uçuş mesafesinde, yaklaşık 1,6 milyar insanın yaşadığı 67 ülkenin merkezinde yer aldığını belirterek, bu coğrafi avantajı doğru okuyarak havacılık stratejilerini küresel ölçekte ve bütüncül anlayışla planladıklarını söyledi.
Uraloğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "hava yolu halkın yolu olacak" vizyonuyla sivil havacılıkta başarılarla dolu yeni çağ başlattıklarını ve son 24 yılda büyük atılımları hayata geçirdiklerini dile getirerek, 2002'de 26 olan aktif havalimanı sayısını 58'e yükselttiklerini kaydetti.
Bakan Uraloğlu, gelecek dönemde yapımları süren Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane havalimanlarıyla bu sayıyı 60'a çıkaracaklarına dikkati çekerek, 2002'de 34,5 milyon olan toplam yolcu sayısını 2025'te 247 milyona çıkardıklarını ifade etti.
Toplam hava aracı sayısını 489'tan Eylül 2026'da 2 bin 562'ye çıkardıklarını, hava yolu işletmelerinde bulunan uçak sayısının 162'den 872'ye yükseldiğini belirten Uraloğlu, koltuk kapasitesini 27 bin 500'den 165 bin 586'ya, kargo kapasitesinin ise 303 bin kilogramdan 2,9 milyon kilograma çıktığı bilgisini paylaştı.
Uraloğlu, bu başarıların yalnızca kamunun değil, hava yolu işletmelerinden yer hizmetleri kuruluşlarına, bakım kuruluşlarından genel havacılık işletmelerine kadar bütün sektörün ortak başarısı olduğunu vurguladı.
"Hava yolu firmalarının başarıları ülke ekonomisine büyük katkı sağlıyor"
Körfez bölgesindeki gelişmeler nedeniyle artan maliyetler karşısında Antalya, Adnan Menderes, Dalaman ve Bodrum havalimanlarında yolcu hava araçlarına yönelik yer hizmetleri tarifesinde uygulanan yüzde 50 oranındaki dönemsel indirimleri, 2026 yılı tarife revizyonları kapsamında yıl geneline yaydıklarını anlatan Uraloğlu, böylece sektörün önemli bir ayağı olan yer hizmetleri kuruluşlarının rekabet gücünü desteklemeyi sürdürdüklerini kaydetti.
Uraloğlu, hava yolu firmalarının başarılarının ülke ekonomisine büyük katkı da sağladığına işaret ederek, "2025 yılsonu itibarıyla ilk 10 ihracatçı firmamız içinde 3 hava yolu şirketimiz yer alıyor. Hizmet ihracatımızın toplamı 125 milyar dolara ulaşırken, ilk 10 havacılık firmamızın ihracatı yaklaşık 29 milyar doları bulmuştur." diye konuştu.
Bu tablonun, havacılığın artık yalnızca ulaştırma faaliyeti değil, ülkenin dış ticaret dengesine ve hizmet ihracatına doğrudan katkı sunan stratejik sektör olduğunu açıkça gösterdiğini, bugün artık bu büyümeyi yalnızca yolcu sayılarıyla, filo veya havalimanlarıyla değil, dünyaya erişim kapasitesiyle de ölçtüklerini anlatan Uraloğlu, "Bugün ICAO'nun (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) 193 üyesinin 175'i ile Hava Ulaştırma Anlaşması yapmış durumdayız. Türk hava yolu işletmeleri 2026 yılı itibarıyla 133 ülkede 356 dış hat noktasına ulaşıyor. Bu geniş ağın oluşturulmasında taşıyıcılarımızın ticari başarısının yanı sıra ülkeler arasında tesis ettiğimiz güçlü hukuki ve düzenleyici altyapının da önemli rolü bulunuyor." ifadelerini kullandı.
"890 haftalık ilave yolcu ve kargo trafik hakkı elde ettik"
Son 4 yılda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen 87 müzakere ve mektup teatisi sonucunda yaklaşık 890 haftalık ilave yolcu ve kargo trafik hakkı elde ettiklerini bildiren Uraloğlu, bu hakların yeni hatlara, daha fazla frekansa, yeni uçuş noktalarına dönüştüğünü, Suudi Arabistan, Kuveyt, Özbekistan, Ürdün, Mısır, Endonezya, Vietnam, Filipinler, Avustralya, Cezayir ve Tayland gibi önemli pazarlarda ciddi kapasite artışlarını sağladıklarını anlattı.
Özellikle Asya-Pasifik bölgesindeki açılımlarını stratejik önceliklerinden biri haline getirdiklerini, Çin ile haftalık yolcu trafik hakkını 21'den 49'a çıkardıklarını, Hong Kong, Singapur, Kazakistan, Özbekistan, Avustralya ve Yeni Zelanda'da da yolcu, kargo ve 5'inci trafik haklarını önemli ölçüde geliştirdiklerini dile getiren Uraloğlu, kargo taşımacılığında da önemli kazanımlar elde ettiklerini, Kanada'da haftalık 7 olan kargo kapasitesini sınırsız hale getirdiklerini kaydetti.
Uraloğlu, kargo haklarını Vietnam'da 10'dan 28'e, Kazakistan'da 7'den 38'e, Hong Kong'da 7'den 14'e çıkardıklarını belirterek, şöyle devam etti:
"İstanbul Havalimanı, 2025 yılında 2,1 milyon ton kargo ile Avrupa'da söz sahibi konuma geldi ve FedEx ile Trendyol hangarları hizmete açıldı. Bu başarıları daha da ileri taşımak için Ticaret Bakanlığımızca yürütülen yurt içi aktarım merkezi mevzuat çalışmalarına Bakanlık olarak katkı sağlıyoruz. Transit e-ticaret, uluslararası sipariş karşılama, konsolidasyon, gümrük entegrasyonu, ön beyan ve iade eşya düzenlemeleriyle İstanbul Havalimanı'nı e-ticaret merkezi haline getirmeyi planlıyoruz. Kavramsal ve konsept mimari tasarımı tamamlanan İstanbul e-Ticaret Lojistik Merkezini gelecek dönemlerde devreye almayı hedefliyoruz."
Uraloğlu, birçok Avrupa ülkesinde mevcut hava ulaştırma anlaşmalarındaki frekans ve tayin limitlerine de ulaştıklarını, bu durumun bazı pazarlarda taşıyıcıların ilave frekans veya yeni hat açmasını da güçleştirdiğini anlatarak, bu kapsamda Avrupa pazarındaki mevcut hakları en verimli şekilde kullanmayı ve karşılıklılık ilkesi kapsamında ilave kapasite için temasları sürdürdüklerini, ihtiyaç duyulan yeni imkanlar sağlamayı öncelikli hedefleri arasında gördüklerini belirtti.
"Hava ulaştırma politikasını tek taraflı büyüme anlayışıyla yürütmüyoruz"
Hava ulaştırma politikasını da tek taraflı büyüme anlayışıyla yürütmediklerini, karşılıklılık ilkesi kapsamında Türkiye'ye sefer düzenleyen yabancı hava yolu işletmelerinin sayısının ve uçuş çeşitliliğinin artmasını da desteklediklerini kaydeden Uraloğlu, "Daha fazla bağlantı, daha fazla turist, ihracat, ticaret ve Türkiye'nin dünyaya daha güçlü bağlanması anlamına geliyor." dedi.
Uraloğlu, ülkenin havacılık alanındaki teknik kabiliyetini ve sertifikasyon kapasitesini geliştirmeyi de son derece önemsediklerinden, havacılık sektöründeki büyümeye paralel uçak bakım, yedek parça imalatı ve modifikasyon gibi alanlarda önemli atılımlar gerçekleştirdiklerinden bahsederek, HÜRKUŞ Eğitim Uçağı ve Gökbey Helikopterinin sertifikalandırılmasını gerçekleştirdiklerini söyledi.
İlk yerli tasarım sıcak hava balonuna tip sertifikası vererek ülkede sıcak hava balonu üretiminin ve diğer ülkelere ihracatının önünü açtıklarını, sertifikasyon alanındaki teknik ve kurumsal kapasiteyi daha ileri taşıyarak yerli havacılık sanayisinin gelişimini desteklemeyi ve gücünü artırmayı hedeflediklerini belirten Uraloğlu, sektörün geleceği açısından üzerinde durdukları bir diğer alan ise dijital dönüşüm olduğunu dile getirdi.
Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde eğitimden lisanslandırmaya, ruhsatlandırmadan denetim ve sertifikasyona kadar birçok süreci dijital ortama taşıdıklarını, daha hızlı, şeffaf, izlenebilir ve veri odaklı sivil havacılık yönetimi oluşturduklarını aktararak, eğitim ve lisanslandırma süreçlerini dijitalleştirdiklerini, iş ve işlemleri elektronik ortamda yürüttüklerini ve sektör paydaşlarıyla veri paylaşımını güçlendirdiklerini ifade etti.
İnsan kaynaklı hataları azaltan, kamu kaynaklarını daha verimli kullanan ve karar alma süreçlerini güvenilir verilerle destekleyen bütünleşik yönetim altyapısı oluşturduklarını vurgulayan Uraloğlu, "2026 yılı Eylül ayı sonu itibarıyla aktif İHA pilot lisansına sahip kişi sayımız 1 milyon 853 bini, satışa ve uçuşa hazır İHA sayımız ise 81 bini aşmıştır. Bu hızlı büyümeyi düzenli hava sahasıyla karşılamak üzere insansız hava araçları alanında İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi Projemizle geleceğin hava sahasını da bugünden planlıyoruz. Sürdürülebilirlik hedeflerimiz doğrultusunda havalimanlarımızda yenilenebilir enerji yatırımlarımızı da kararlılıkla sürdürüyoruz. Böylece enerji ihtiyacımızı sürdürülebilir kaynaklardan karşılayarak karbon salınımının azaltılmasına önemli katkı sağlayacağız." diye konuştu.
"Türk sivil havacılığı açısından çok önemli bir sürece daha hazırlanıyoruz"
Uraloğlu, Türk sivil havacılığı açısından çok önemli başka bir sürece daha hazırlandıklarından bahsederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
"19-20 Kasım 2026'da Montreal'de gerçekleştirilecek ICAO Olağanüstü Genel Kurulunda Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü konsey üyeliği için seçime katılacağız. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Konseyinin üye sayısı 36'dan 40'a çıkarılmış olup söz konusu genel kurulda 4 yeni konsey üyesi seçilecektir. Türkiye bu seçimlere Avrupa Sivil Havacılık Konferansı'nın (ECAC) adayı olarak katılmaktadır. Avrupa Sivil Havacılık Konferansı üyesi ülkelerin adaylığımıza verdiği güçlü destek ve yürütülen yoğun diplomatik temaslar sayesinde seçime güçlü konumda giriyoruz. İnşallah sonuç almış olacağız. Türkiye'nin Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü konseyinde yer alması yalnızca sembolik başarı olmayacaktır. Konsey üyeliğine seçilmemiz durumunda Türkiye, küresel havacılık politikalarının oluşturulduğu masada doğrudan yer alacaktır. Önümüzdeki dönemde de taşıyıcılarımızın ve pazarın ihtiyaçları doğrultusunda yeni hava ulaştırma anlaşmaları imzalamaya, mevcut anlaşmaları güncellemeye, yeni mutabakat zabıtlarıyla trafik haklarımızı geliştirmeye devam edeceğiz.
Hava ulaştırma anlaşmalarını yalnızca birer uçuş izni olarak değerlendirmiyoruz. Bu anlaşmaları, turizmin, ihracatın, hava kargonun ve Türkiye'nin küresel bağlantılarının büyümesini sağlayan stratejik araçlar olarak değerlendiriyoruz. Hedefimiz açık, daha fazla ülke, nokta, frekans, daha güçlü kargo ağı ve küresel havacılığın karar mekanizmalarında daha güçlü bir Türkiye. Bu hedef doğrultusunda kamu ve özel sektörümüzle çalışmaya ve Türk sivil havacılığını daha ileriye taşımaya devam edeceğiz."
Uraloğlu, zirve sayesinde sivil havacılık sektörünün yakın gelecekteki yol haritasının temel taşlarını belirleyeceklerini düşündüğünü, burada belirlenecek stratejik hedefler ve projelerin geleceğe yönelik kararlı adımların da bir göstergesi olacağını belirterek, sektörün uluslararası arenada söz sahibi olması ve dünyaya yön veren hedeflerine ulaşması için hep birlikte çalışacaklarını, çok daha güçlü, daha rekabetçi ve daha yenilikçi sivil havacılık sektörü beraberce inşa edeceklerini kaydetti.
Türkiye'nin etrafında savaş ve çatışmaların olduğunu, bunların uçuşları etkilediğini, enerji sıkıntılarının sektöre üst seviyede yansıdığının farkında olduklarını aktaran Uraloğlu, "Bütün bakanlıklarımızla sizlere daha nasıl destek verebiliriz, 24 yılda sağladığımız gelişmelerde kesinti olmaksızın yolumuza nasıl devam edebiliriz, işte tam da bunları konuştuğumuz daha geniş kapsamlı bir istişare ortamındayız." dedi.
Programa, Sakarya Valisi Rahmi Doğan, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Enver İskurt, Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, Sivil Havacılık Genel Müdürü Kemal Yüksek, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürü Fatih Çakmak, TÖSHİD Başkanı Mehmet Tevfik Nane, AK Parti İl Başkanı Yunus Tever ile sektör temsilcileri katıldı.
