BM İnsan Hakları Ofisi, Sudan'daki İHA saldırılarının sivil ölümlerinin en büyük sebebi olmasına ve yaşanan sivil kayıplardaki artışa ilişkin bir rapor yayımladı.
Çatışmaların yaşandığı Sudan'da, sivillerin korunmasına yönelik kayıtsızlığın sürdüğüne işaret edilen raporda, sivillere yönelik silah gibi kullanılan şiddetin, Sudan halkı üzerinde "dayanılmaz bir bedel" oluşturmaya devam ettiği vurgulandı.
Raporda, hukuka aykırı öldürmeler, keyfi gözaltılar ve sivil alanın daralmasından endişe duyulduğu, 2026'nın ocak ve haziran aylarını kapsayan dönemde, Sudan ordusu, Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) ve bunlarla müttefik silahlı gruplar arasındaki çatışmalarda en az 1390 sivilin hayatını kaybettiği kaydedildi.
Bu kayıpların yüzde 80'inden fazlasının savaşın "belirleyici bir özelliği" haline gelen İHA saldırıları sonucunda meydana geldiği hatırlatılan raporda, şu ifadeler kullanıldı:
"Bunu takip eden 4 ay içinde ise 840 sivil daha yaşamını yitirdi. Bunların yaklaşık 520'si İHA saldırıları sonucu hayatını kaybetti. Ekim sonuna kadar toplam sivil ölü sayısı 2 bin 230'u aştı. Bunun 1630'dan fazlası İHA saldırıları nedeniyle gerçekleşti. Bunlar BM İnsan Hakları Ofisinin teyit edebildiği rakamlar. Gerçek sivil kayıp sayısının ise daha yüksek olması muhtemel."
Raporda, pazarların, hastanelerin, okulların, yakıt ikmal noktalarının, su kaynaklarının, yerinden edilmiş kişilerin bulunduğu alanların ve sivil araçların hedef alındığı, bazı noktaların ise defalarca vurulduğu belirtildi.
"Rapor uluslararası insancıl hukukun ciddi ihlallerini bir kez daha belgeliyor"
Bu yılın ilk yarısında pazarlara yönelik en az 39, sivil araçlara yönelik 20, yakıt tankerleri ve depolarına yönelik 17, sağlık tesislerine yönelik ise 16 İHA saldırısının belgelendiği hatırlatılan raporda, bu tür saldırıların sivilleri ve sivil nesneleri koruyan savaş kurallarına uyum hususunda ciddi endişeler doğurduğuna dikkati çekildi.
Yağmalama olayları ve hareket kısıtlamalarının gıdaya erişimi ciddi şekilde sekteye uğrattığına işaret edilen raporda, "Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması (IPC), ekimde çatışma, yerinden edilme, kuraklık, akut gıda güvensizliği ve yetersiz beslenme oranlarının arttığı Darfur ve Kurdufan'ın bazı bölgelerinde kıtlık riskini yükselttiği uyarısında bulundu." ifadelerine yer verildi.
Raporda, şiddet döngülerini kırmanın yanı sıra yeni ihlalleri ve suistimalleri önlemek için, faillerin kim olduğuna bakılmaksızın hesap verebilirliğin sağlanmasının şart olduğuna da vurgu yapıldı.
Raporda görüşlerine yer verilen BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, gerçeklerin her şeyi gözler önüne serdiğini belirtti.
Türk, şunları kaydetti:
"Raporumuzdaki bulgular, Sudan'daki savaşın sivillere yaşattığı bitmek bilmez ve dayanılmaz acılar ile çatışan tarafların savaş hukukunu hiçe sayan, pervasız tutumlarının bir başka kanıtı niteliğinde. Yaygın cezasızlık ortamında hazırlanan bu rapor, uluslararası insancıl hukukun ciddi ihlallerini bir kez daha belgeliyor."
Söz konusu ihlallerin savaş suçu teşkil edebileceğine işaret eden Türk, çatışmanın taraflarının sivilleri koruması ve uluslararası hukuktan doğan yükümlülüklerine riayet etmesi gerektiğinin altını çizdi.
Türk, dünyanın Sudan'da olan biteni "izlediğini" vurguladı.




