Bütçe uygulama sonuçları (2)

Ekonomi Haberleri : Merkezi yönetim bütçesinden ocak-temmuz döneminde, 10 trilyon 520 milyar 682 milyon lira harcama yapıldı, bütçe gelirleri 9 trilyon 199 milyar 742 milyon liraya ulaştı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, temmuz ayı bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, merkezi yönetim bütçe giderleri Temmuz 2025'te 1 trilyon 120 milyar 775 milyon lira iken bu yılın temmuz ayında yüzde 59,8 artışla 1 trilyon 790 milyar 502 milyon liraya yükseldi. Böylece, 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 9,4'ü kullanılmış oldu.

Faiz dışı denge, geçen yılın temmuz ayında 110 milyar 726 milyon lira fazla verirken bu yılın aynı ayında ise 51 milyar 341 milyon lira açık oluştu.

Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48,4 artarak 1 trilyon 463 milyar 738 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı da 2025'in aynı ayında yüzde 7,7 iken, geçen ay yüzde 9 oldu.

Temmuzda personel giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 43,3 artarak 461 milyar 568 milyon lira olarak belirlenirken personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 9,4'ü kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, temmuzda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 48,2 artışla 55 milyar 698 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 9,3'ü kullanılmış oldu.

Söz konusu dönemde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 9,1'i harcandı. Temmuzda, yüzde 42,2 artışla 113 milyar 900 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 57,2 artarak 611 milyar 450 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 8,9'u kullanıldı.

Temmuzda, 150 milyar 899 milyon lira sermaye gideri yapılırken sermaye transferi 34 milyar 999 milyon lira olarak gerçekleşti. Borç verme giderleri, 35 milyar 224 milyon lira oldu. Faiz giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 142,8 artarak 326 milyar 764 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Bütçe gelirleri

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın temmuz ayında 1 trilyon 96 milyar 914 milyon lira iken bu yılın aynı ayında yüzde 28,8 artışla 1 trilyon 412 milyar 397 milyon liraya yükseldi. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin temmuz ayı gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 8,6 iken, geçen ay yüzde 8,7 oldu.

Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay 2025'in temmuz ayına göre yüzde 30 artarak 1 trilyon 234 milyar 842 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, 2025'te yüzde 8,5 iken geçen ay yüzde 8,9 olarak tespit edildi.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri, yüzde 18,9 artarak 145 milyar 571 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 25 milyar 682 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 6 milyar 304 milyon lira olarak hesaplandı.

Vergi türleri itibarıyla temmuzda geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi yüzde 47,9, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 46,2, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 36,8, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 16,4, damga vergisi yüzde 49,5, harçlar yüzde 46,7, diğer vergiler tahsilatı yüzde 24,5, özel tüketim vergisi yüzde 5,1 artarken kurumlar vergisi yüzde 69,8 azalış gösterdi.

Ocak-temmuz dönemi gerçekleşmeleri

Merkezi yönetim bütçe giderleri, ocak-temmuz 2025 döneminde 7 trilyon 699 milyar 834 milyon lira iken bu yılın aynı döneminde yüzde 36,6 artışla 10 trilyon 520 milyar 682 milyon liraya yükseldi. Böylelikle, 2026'da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 55,4'ü kullanılmış oldu.

Faiz hariç bütçe giderleri, ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 35,3 artarak 8 trilyon 729 milyar 669 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı, yüzde 53,8 olarak hesaplandı.

Personel giderleri, söz konusu dönemde yüzde 42,8 artışla 2 trilyon 955 milyar 129 milyon lira olurken personel giderleri için bütçede öngörülen 4 trilyon 907 milyar 309 milyon lira ödeneğin yüzde 60,2'si kullanıldı.

Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, bu dönemde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 49,1 artarak 372 milyar 497 milyon liraya yükseldi ve bütçede öngörülen 599 milyar 691 milyon lira ödeneğin yüzde 62,1'i kullanılmış oldu.

Ocak-temmuz döneminde, mal ve hizmet alım giderleri için bütçede öngörülen 1 trilyon 249 milyar 568 milyon lira ödeneğin yüzde 57'si harcandı. Bu dönemde, yüzde 44,4 yükselişle 712 milyar 131 milyon lira mal ve hizmet alımı gideri gerçekleşti.

Cari transferler, yüzde 28,4 artarak 3 trilyon 726 milyar 708 milyon lira oldu. Bütçede öngörülen 6 trilyon 870 milyar 794 milyon lira ödeneğin yüzde 54,2'si kullanıldı.

Söz konusu dönemde, 614 milyar 981 milyon lira sermaye gideri, 151 milyar 433 milyon lira sermaye transferi yapıldı. Borç verme giderleri, 196 milyar 789 milyon lira olarak hesaplandı.

Faiz giderleri, yüzde 43,7 artarak 1 trilyon 791 milyar 13 milyon lira oldu.

Merkezi yönetim bütçe gelirleri ise geçen yılın ocak-temmuz döneminde 6 trilyon 695 milyar 794 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 37,4 artışla 9 trilyon 199 milyar 742 milyon liraya çıktı. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin ocak-temmuz dönemi gerçekleşme oranı 2025'te yüzde 52,3 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 56,6'ya yükseldi.

Vergi gelirleri tahsilatı, söz konusu dönemde geçen yılın ocak-temmuz dönemine göre yüzde 37,3 artarak 7 trilyon 854 milyar 582 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, yüzde 56,8 olarak kayıtlara geçti.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri de yüzde 40,9 artarak 1 trilyon 101 milyar 103 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 185 milyar 561 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 58 milyar 495 milyon lira olarak belirlendi.

Vergi türleri itibarıyla ocak-temmuz döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi yüzde 53,3, kurumlar vergisi yüzde 51,8, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 39,6, özel tüketim vergisi yüzde 7,9, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 37,6, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 29,8, damga vergisi yüzde 52,2, harçlar yüzde 71,5 ve diğer vergi gelirleri yüzde 26,9 arttı.

(Bitti)