Üretim yöntemiyle Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) tahmini geçen yılın 4. çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 106,2 yükselerek 4 trilyon 800 milyar 717 milyon liraya ulaştı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), geçen yılın son çeyreği ile 2022'ye ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla verilerini açıkladı.
Buna göre, Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 5,6, 2022'nin son çeyreğinde de yüzde 3,5 büyüdü.
GSYH verilerinde revizyon yapıldı. 2022'nin birinci çeyrek büyüme verisi yüzde 7,6'ya, ikinci çeyrek büyüme verisi yüzde 7,8'e, üçüncü çeyrek büyüme verisi yüzde 4'e revize edildi.
Üretim yöntemiyle GSYH tahmini, geçen yılın 4'üncü çeyreğinde cari fiyatlarla yüzde 106,2 artarak 4 trilyon 800 milyar 717 milyon lira olarak gerçekleşti.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, söz konusu çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,9, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,5 arttı.
Hane halkı nihai tüketim harcamaları
Hane halkı nihai tüketim harcamaları 2022'de bir önceki yıl zincirlemiş hacim endeksine göre yüzde 19,7 arttı ve GSYH içindeki payı yüzde 57,5 oldu. Hane halkı nihai tüketim harcamaları, geçen yılın 4'üncü çeyreğinde 2021'in aynı dönemine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 16,1 yükseldi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 9, gayrisafi sabit sermaye oluşumu da yüzde 2,6 arttı.
Geçen yıl, 2021'in zincirlenmiş hacim endeksine göre mal ve hizmet ihracatı yüzde 9,1, ithalatı yüzde 7,9 arttı. Mal ve hizmet ihracatı, 2022'nin 4'üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 3,3 azalırken, ithalatı yüzde 10,2 artış kaydetti.
İş gücü ödemelerinde artış
İş gücü ödemeleri 2022'de bir önceki yıla göre yüzde 82,7, net işletme artığı/karma gelir yüzde 115,2 yükseldi. İş gücü ödemeleri geçen yılın 4'üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 103,3, net işletme artığı/karma gelir yüzde 104,9 artış kaydetti.
İş gücü ödemelerinin cari fiyatlarla gayrisafi katma değer içindeki payı 2021'in aynı çeyreğinde yüzde 25,7 iken bu oran geçen yılın 4'üncü çeyreğinde yüzde 25,2 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 57,5'ten yüzde 56,7'ye geriledi.
- Tablolar
| Yıl | Cari fiyatlarla GSYH | Cari fiyatlarla GSYH | GSYH Zincirlenmiş Hacim | Değişim oranı |
| (milyon lira) | (milyon dolar) | Endeksi(2009=100) | (yüzde) | |
| 2020 1. Çeyrek | 1.070.586 | 176.095 | 161,3 | 4,4 |
| 2020 2. Çeyrek | 1.037.572 | 152.571 | 153 | -10,3 |
| 2020 3. Çeyrek | 1.415.193 | 196.783 | 199 | 6,5 |
| 2020 4. Çeyrek | 1.524.868 | 191.643 | 203,9 | 6,4 |
| 2020 Yıllık | 5.048.220 | 717.092 | 179,3 | 1,9 |
| 2021 1. Çeyrek | 1.395.931 | 189.364 | 173,4 | 7,5 |
| 2021 2. Çeyrek | 1.592.926 | 190.006 | 187,1 | 22,2 |
| 2021 3. Çeyrek | 1.931.231 | 227.406 | 214,7 | 7,9 |
| 2021 4. Çeyrek | 2.328.700 | 200.330 | 223,5 | 9,6 |
| 2021 Yıllık | 7.248.789 | 807.106 | 199,7 | 11,4 |
| 2022 1. Çeyrek | 2.511.885 | 180.920 | 186,6 | 7,6 |
| 2022 2. Çeyrek | 3.428.260 | 219.943 | 201,8 | 7,8 |
| 2022 3. Çeyrek | 4.265.712 | 241.968 | 223,4 | 4 |
| 2022 4. Çeyrek | 4.800.717 | 262.669 | 231,3 | 3,5 |
| 2022 Yıllık | 15.006.574 | 905.501 | 210,8 | 5,6 |
Sektörler
TÜİK verilerine göre, GSYH iktisadi faaliyet kollarına göre zincirlenmiş hacim endeksi değişim oranıysa (yüzde) şöyle:
| 2021 4. çeyrek | 2021 yıllık | 2022 4. Çeyrek | 2022 Yıllık | |
| Tarım, ormancılık ve balıkçılık | 2,6 | -2,9 | -0,3 | 0,6 |
| Sanayi | 11,4 | 17,2 | -3 | 3,3 |
| İmalat sanayisi | 12,4 | 18,5 | -1,6 | 4,3 |
| İnşaat | -5,4 | -0,6 | 2 | -8,4 |
| Hizmetler | 15,8 | 21,1 | 8,6 | 11,7 |
| Bilgi ve iletişim | 21,5 | 21,8 | 5,2 | 8,7 |
| Finans ve sigorta faaliyetleri | 16,4 | -6,3 | 13,4 | 21,8 |
| Gayrimenkul faaliyetleri | 3,9 | 3,6 |
4,8 |
4,3 |
| Mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri | 12 | 17 | 9,1 | 9,9 |
| Kamu yönetimi, eğitim ve sosyal hizmet faaliyetleri | 5,4 | 6,7 | 4,7 | 4,8 |
| Diğer hizmet faaliyetleri | 28,4 | 24,8 | 6,2 | 5,8 |
| Sektörler toplamı | 11,1 | 12,6 | 3,8 | 6,2 |
| Vergi-sübvansiyon | -1,9 | 1,6 | 1,5 | 0 |
| Gayrisafi yurtiçi hasıla (Alıcı fiyatlarıyla) | 9,6 | 11,4 | 3,5 | 5,6 |
(Bitti)
