Malatya Haberleri — Asrın felaketi olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır yıkım yaşayan Malatya'da, kentin yeniden ayağa kaldırılması için yürütülen çalışmaların büyük bölümü tamamlanırken, şehir şimdi yalnızca yaralarını saran değil, modern altyapısı, yeni yaşam alanları ve sosyal donatılarıyla geleceğe hazırlanan bir kent kimliğiyle yeniden şekilleniyor.
Yeniden yapılanma kapsamında çalışmalar kentin çeperleri, rezerv alanlar ve kırsal bölgelerde eş zamanlı yürütülüyor. İl çeperlerinde 76 ihale kapsamında 48 bin 291 konut ve 875 ticari bağımsız bölüm olmak üzere 49 bin 166 bağımsız bölüm için çalışma yapılırken, 69 rezerv alanda gerçekleştirilen 55 ihale kapsamında 26 bin 194 konut ve 12 bin 303 ticari bağımsız bölüm olmak üzere 38 bin 497 bağımsız bölüm inşa ediliyor.
Kırsal konut çalışmaları kapsamında ise 361 mahalledeki 1236 lokasyonda 15 bin 567 konutun yapımı gerçekleştiriliyor. Böylece il çeperleri, rezerv alanlar ve kırsal konut çalışmaları kapsamında toplam 90 bin 52 konut ve 13 bin 178 ticari bağımsız bölüm olmak üzere 103 bin 230 bağımsız bölüm için çalışma yürütülüyor. Rezerv alanlarda 68 proje alanında ihaleler yapılarak inşaatlara başlanmış durumda.
Yeniden yapılanma sürecinde hak sahiplerinin yeni konut ve iş yerlerine kavuşması için kura süreçleri de devam ediyor. 10. kura kapsamında merkezde 62 bin 540 konut, kırsalda 13 bin 32 konut ve 4 bin 88 ticari bağımsız bölüm olmak üzere toplam 79 bin 660 bağımsız bölümün kurası çekildi.
Kentte yeniden yapılanma çalışmaları kapsamında bir yandan depremde yıkılan yapıların yerine konut ve iş yerleri inşa edilirken, diğer yandan ulaşım, altyapı, sanayi, sağlık, eğitim, spor ve sosyal donatı alanlarında yeni yatırımlar hayata geçiriliyor.
Şehir merkezindeki rezerv alanlarda dönüşüm çalışmaları sürerken, kentin çeperlerinde oluşturulan yeni yerleşim alanları da modern yaşam alanları olarak planlanıyor.
İkizce bölgesinde 27 bin 615 konut ve 600'ün üzerinde iş yeri olmak üzere 28 binden fazla bağımsız bölüm inşa edilirken, yaklaşık 200 bin kişinin yaşayabileceği yeni bir yerleşim alanı oluşturuluyor.
Bölgede konut ve iş yerlerinin yanı sıra sosyal tesisler, yeşil alanlar, spor kompleksleri, sağlık alanları ve altyapı yatırımları da planlanıyor.
Kent merkezinde ise yaklaşık 400 hektarlık alan rezerv alan ilan edilerek vatandaşların kendi mahallelerinde, komşuları ve akrabalarıyla yaşamlarını sürdürmeleri hedefleniyor.
Ulaşım altyapısının geliştirilmesi, şehir merkezindeki sanayi alanlarının farklı sektörlere göre kümelenerek şehir dışına taşınması ve Arslantepe Höyüğü başta olmak üzere kentin kültürel, doğal ve gastronomik değerlerinin öne çıkarılmasıyla Malatya'nın yalnızca deprem sonrası yeniden ayağa kaldırılması değil, geleceğe hazırlanması amaçlanıyor.
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, gazetecilere yaptığı değerlendirmede, depremin ardından kentin yeniden ayağa kaldırılmasının devletin gücünü ortaya koyduğunu belirterek, "Yıkılan bir şehrin yeniden ayağa kalktığının en büyük örneği Malatya'dır. Bir devletin gücünün gösterileceği yer Malatya'dır." dedi.
Er, yeniden yapılanma sürecinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürütüldüğünü ifade ederek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un çözüm odaklı yaklaşımının, bakanlıkların yoğun çalışmalarının ve yerel yönetimlerin koordinasyonunun kentin hızlı şekilde toparlanmasında önemli rol oynadığını söyledi.
Yerel yönetim olarak Valilik, milletvekilleri ve diğer belediyelerle koordineli çalıştıklarını anlatan Er, "Cumhurbaşkanımızın liderliği, bakanlıklarımızın yoğun gayretleri ve bizim yereldeki çalışmalarımızla Malatya'yı hızlı bir şekilde ayağa kaldırdık." ifadelerini kullandı.
"Sadece depremin yaralarını sarmadık, geleceğin Malatya’sını inşa ettik"
Malatya'nın Hatay'ın ardından depremden en fazla etkilenen illerden biri olduğuna dikkati çeken Er, vatandaşların kısa sürede konutlarına kavuşmasının yeniden yapılanmanın boyutunu gösterdiğini belirtti.
Bir vatandaşın anahtar teslimi sırasında kendisine, "Ben 'Bu şehir 20-30 yılda ayağa kalkamaz.' demiştim. Siz bana iki yıl geçmeden anahtarımı teslim ediyorsunuz." dediğini aktaran Er, bunun kendisini duygulandırdığını dile getirdi.
Er, deprem sonrası yürütülen çalışmaların yalnızca hasarın giderilmesine yönelik olmadığını vurgulayarak, "Biz sadece Malatya'da depremin yaralarını sarmadık. Aynı zamanda geleceğin Malatya'sını inşa ettik." diye konuştu.
Bu kapsamda kentin ulaşım altyapısında da önemli değişiklikler yaptıklarını belirten Er, yeni bulvar ve ulaşım akslarının oluşturulduğunu, mevcut yolların genişletilerek prestij caddelerine dönüştürüldüğünü söyledi.
Er, alternatif ulaşım sistemi ve raylı sistem projesinin de tamamlandığını, projenin hayata geçirilmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Sanayi şehir dışına taşınıyor
Geleceğin Malatya'sının sanayi altyapısının da planlandığını anlatan Er, kent merkezindeki sanayi alanlarının şehir dışına taşınması ve farklı sektörlerin belirli bölgelerde kümelenmesi için çalışma yürüttüklerini anlattı.
Mobilya, kereste, metal, tekstil, hurda ve mermer sektörleri için ayrı kümelenme alanları oluşturulduğunu aktaran Er, iki yeni organize sanayi bölgesinin de kente kazandırıldığını kaydetti.
Er, "Depremi bir fırsat bilerek şehir merkezindeki iş yerlerini şehir dışına taşıyor, burada kümelenmeler oluşturuyoruz. Böylece geleceğin sanayisini de inşa ediyoruz." dedi.
Malatya’nın turizm potansiyeli öne çıkarılacak
Kentin turizm potansiyeline de değinen Er, başta Arslantepe Höyüğü olmak üzere kültürel ve doğal varlıkların daha fazla tanıtılması için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
Arslantepe'nin tarihi önemine dikkati çeken Er, gastronomi alanında da Malatya'nın sahip olduğu değerlerin tanıtılması amacıyla gastronomi merkezi kurduklarını belirtti.
Malatya'nın keşfedilmeyi bekleyen çok sayıda yöresel lezzeti bulunduğunu ifade eden Er, "Gastronomi, kültürel varlıklar ve doğal varlıklar açısından Malatya'nın farkındalığını oluşturmaya çalışıyoruz. Geleceğin turizmini oluşturuyoruz." şeklinde konuştu.
"Kimsenin hakkı zayi olmayacak"
Er, deprem öncesinde tek merkezli bir şehir yapısına sahip olan Malatya'da yeniden yapılanma sürecinin yeni şehir merkezleri oluşturulması için de fırsat sunduğunu kaydetti.
Depremde kentin tarihi ve ticari merkezi konumundaki Çarşı'nın büyük ölçüde yıkıldığını hatırlatan Er, yeniden inşa edilen Çarşı'nın yanı sıra farklı bölgelerde yeni cazibe merkezleri oluşturulduğunu belirtti.
Saray Mahallesi'nde oluşturulan yeni merkezin bunlardan biri olduğunu anlatan Er, bölgede trafiğe kapalı caddeler, prestij alanları ve yaklaşık 4 bin araçlık otopark bulunduğunu söyledi.
Yaklaşık 9 bin iş yerinin bulunduğu Çarşı'da hak sahiplerinin büyük ölçüde iş yerlerine kavuşacağını belirten Er, eksik kalan hak sahipleri için de yeni alanlar oluşturulduğunu ifade etti.
Er, "Yeni merkezler oluşturduk. O merkezlerde dükkanlarını teslim edeceğiz. Kimsenin burada hakkı zayi olmayacak." dedi.
"İki ay sonra konteynerlerin büyük bölümünü kaldırmış olacağız"
Devletin depremzedelere yönelik desteğinin önemine değinen Er, uygun koşullarla konut sahibi olma imkanının vatandaşların yaşamını kolaylaştırdığını söyledi.
Konut teslimi yapılan ailelerle görüştüğünü anlatan Er, bir vatandaşın kendisine, aldığı eşyaların evin maliyetinden daha yüksek olduğunu söylediğini aktardı.
Er, Malatya'da konteyner kentlerin de aşamalı olarak kaldırılacağını belirterek, "Malatya'mızı Allah'ın izniyle iki ay sonra göreceksiniz. Konteynerleri kaldırıyoruz, kaldırmak üzereyiz. Bugün Malatya'da depremin izleri artık pek görünmüyor." ifadelerini kullandı.
Yeniden yapılanma sürecinde devletin imkanlarıyla yerel yönetimlerin yoğun çalışmasının birlikte yürütüldüğünü vurgulayan Er, çalışmaların bundan sonra da aynı kararlılıkla sürdürüleceğini kaydetti.
İkizce’de yaklaşık 200 bin kişilik yeni yaşam alanı
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, 6 Şubat depremlerinin ardından kentin yeniden inşası kapsamında rezerv alanlarda, şehir çeperlerinde ve kırsal bölgelerde eş zamanlı çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
İkizce bölgesinin bu çalışmaların en önemli örneklerinden biri olduğunu belirten Er, burada 27 bin 615 konut ile 600'ün üzerinde iş yeri olmak üzere 28 binden fazla bağımsız bölüm inşa edildiğini ifade etti.
İkizce'nin Türkiye'nin en büyük şantiyelerinden biri olduğunu aktaran Er, bazı konutların inşaatların başlamasından yaklaşık bir yıl sonra teslim edildiğini, iki yıl içerisinde de önemli sayıda konutun hak sahiplerine verildiğini belirterek, üçüncü yılda bölgedeki yapılaşmanın büyük ölçüde tamamlandığını bildirdi.
Er, İkizce'nin yaklaşık 200 bin kişinin yaşayabileceği yeni bir yerleşim alanına dönüştüğünü ve bölgenin ilerleyen dönemde Malatya'nın yeni merkez ilçelerinden biri olabilecek potansiyele sahip olduğunu kaydetti.
Yeni yerleşim alanında yalnızca konut ve iş yerlerinin yapılmadığını vurgulayan Er, cami ve cemevlerinin yanı sıra 7 sosyal tesis, yeşil alanlar ve 2 spor kompleksinin de planlandığını anlattı.
Spor komplekslerinden birinin yapımına başlandığını, diğerinin proje çalışmalarının sürdüğünü belirten Er, bölgede aile sağlığı merkezinin bulunduğunu, planlanan hastane alanında ise Sağlık Bakanlığı ile yapılacak çalışmaların ardından hastane inşasının da gerçekleştirileceğini ifade etti.
Altyapı da sıfırdan oluşturuldu
İkizce'de yeni yerleşim alanının altyapısının da sıfırdan oluşturulduğuna dikkati çeken Er, bölgede ileri biyolojik arıtma tesisi kurulduğunu söyledi.
Yaklaşık 2,2 milyar lira maliyetle inşa edilen tesisin bölgedeki atık suların arıtılmasını sağladığını belirten Er, arıtılan suyun da sulama suyu olarak kullanılmak üzere doğaya deşarj edildiğini kaydetti.
Er, bu yatırımlarla yeni yerleşim alanının yalnızca konut ihtiyacını karşılayan bir bölge olarak değil, altyapısı, sosyal donatıları, sağlık ve spor alanlarıyla kendi kendine yetebilen modern bir yaşam alanı olarak tasarlandığını ifade etti.
Rezerv alanlarla mahalle kültürü korundu
Malatya kent merkezinde de rezerv alan uygulamasının önemli bir dönüşüm modeli olarak hayata geçirildiğini anlatan Er, depremde yıkılan mahallelerin rezerv alan ilan edilmesiyle vatandaşların kendi mahallelerinde, komşuları ve akrabalarıyla birlikte yaşamaya devam etmesinin hedeflendiğini söyledi.
Bu yöntemle kentin demografik yapısının korunmasının amaçlandığını aktaran Er, Malatya merkezde yaklaşık 400 hektarlık alanın rezerv alan ilan edildiğini ifade etti.
Er, "İnsanlarımızın kendi mahallelerinde, kendi komşuları ve akrabalarıyla, demografik yapı bozulmadan yaşamlarını sürdürmeleri için böyle bir yönteme başvurduk." dedi.
Malatya'daki yeniden yapılanma çalışmalarında gelinen noktaya ilişkin de bilgi veren Er, kent genelindeki yapılaşmanın yaklaşık yüzde 95'inin tamamlandığını bildirerek, "Malatya, neredeyse yüzde 95 oranında yapılaşmasını tamamlamış oldu." bilgisini verdi.
Kentteki çalışmaların yalnızca deprem sonrası oluşan hasarın giderilmesine yönelik olmadığını vurgulayan Er, yeni yerleşim alanları, ulaşım yatırımları, sanayi bölgeleri, sosyal donatılar ve altyapı projeleriyle Malatya'nın geleceğe hazırlandığını kaydetti.
