Diyarbakır’da atık sorununa çözüm üretmeyi amaçlayan proje COP31’de tanıtıldı

Diyarbakır Haber — MEHMET SIDDIK KAYA - Dicle Üniversitesi (DÜ), Diyarbakır’ın Hazro ilçesinde atık sorununa çözüm üretmeyi amaçlayan projeyi Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) tanıttı.

Diyarbakır’da atık sorununa çözüm üretmeyi amaçlayan proje COP31’de tanıtıldı
Diyarbakır’da atık sorununa çözüm üretmeyi amaçlayan proje COP31’de tanıtıldı

Diyarbakır Haberleri — MEHMET SIDDIK KAYA - Dicle Üniversitesi (DÜ), Diyarbakır'ın Hazro ilçesinde atık sorununa çözüm üretmeyi amaçlayan projeyi Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) tanıttı.

DÜ Rektörlüğü ve yerel paydaşların işbirliğiyle Hazro ilçesindeki katı atık, anız ve hayvansal atık sorununa çözüm üretmek amacıyla "Sıfır Atık Hibe Programı (ZWGB) Projesi" hazırlandı.

DÜ Rektör Yardımcısı ve Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Siraç Özerdem tarafından yürütülen proje, COP31'de tanıtılarak katılımcıların ilgisine sunuldu.

"Günde 10 ton atık üretilmekte"

Prof. Dr. Özerdem, AA muhabirine, Hazro ilçesinin uzun yıllardır önemli bir çevre problemiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

İlçede günde yaklaşık 10 ton atık üretildiğini, bölgede tarım ve hayvancılığın gelişmiş olması nedeniyle yoğun miktarda anız ve hayvan gübresinin ortaya çıktığını dile getiren Özerdem, şunları kaydetti:

"Uzun yıllardan beridir, Hazro'nun önemli bir çevre problemi var. İlçede günde 10 ton atık üretilmekte. İlçe tarım ve hayvancılığın gelişmiş olduğu bir bölge. Orada anız da hayvanların gübresi de oluşuyor ve bunların bir şekilde ortadan kaldırılabilmesi lazım. 1970'ten beridir yakılarak imha ediliyor. Bunlar da çevreye büyük bir zarar veriyor."

Hazro Belediyesine teknik danışmanlık yaparak projeyi hazırladıklarını anlatan Özerdem, üniversite ve belediye dışında projede İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Hazro Kadın Kooperatifi ile Esnaf ve Sanatkarlar Odasının da yer aldığını belirtti.

Proje kapsamında kurulacak tesisle ilçedeki vahşi depolama ve atık yakma sorununun tamamen gündemden kalkacağını vurgulayan Özerdem, atıkların balyalar halinde toplanıp ayrıştırılacağını söyledi.

"Atıklar ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılacak"

Özerdem, projenin çevreye ve bölge ekonomisine önemli katkı sağlayacağına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Projede amacımız kurulacak tesisle toplanan atıkların kompost yöntemiyle gübreye dönüştürülmesi ve tekrar ekonomiye kazandırılmasıdır. COP 31 kapsamında çok nitelikli olabilecek, kapsamına girebilecek güzel bir proje. Biz de bunu sunduk ve kabul edildi, sunulmaya değer görüldü. Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) bize ayırdığı ekranlarda bu projemizi sunduk. Gayet güzel bir ilgi de gördü. Birçok belediyede, ilçede, ilde de çok rahat yapılabilecek nitelikli güzel bir proje. Özellikle var olan vahşi depolama kısmında şehre büyük bir sıkıntı arz eden bu çevre sorunu aslında bir anlamda yakılarak imha edilen konu artık gündemden ortadan kalkıyor. Bunlar balyalar şeklinde toparlanacak ve bu atıklar ayrıştırılarak ekonomiye kazandırılacak. Sonuçta hayvan gübre atıklarını, çiftçilerimiz çok da fazla kullanamıyorlardı. Aslında bu doğrudan bu tesiste kullanılabilir ve bir şekilde bunu da ekonomiye katkı olarak ekleyebilecek."

Küresel iklim değişikliğinin düzensiz yağışlar ve kuraklık gibi etkileriyle hem çiftçiyi hem de toplumu doğrudan etkilediğini belirten Özerdem, YÖK'ün talimatları doğrultusunda üniversitelerin bu alanda sorumluluk alarak projeler geliştirdiğini anlattı.

Özerdem, "Bu kadar olmadık bir şekilde yağışların görülmesi ya da yağışsızlığın olması gibi durumlar tamamıyla çiftçiyi ve toplumu etkileyebilecek önemli şeylerdir. Dolayısıyla bunların önüne geçmek açısından da toplumun bilinçlendirilmesi, üniversitelerin bu alanlarda projeler üretmesi ve yapılabilecekleri bir masaya yatırmak lazım ki bunlarla alakalı çalışmalar yürüsün." dedi.

"Gübre olarak bu atıkların elde edilmesi önemli bir konudur"

COP31'deki sunumun ardından farklı il ve ilçelerden gelen yetkililerle yüz yüze görüştüklerini belirten Özerdem, şunları kaydetti:

"Özellikle gübre olarak bu atıkların elde edilmesi önemli bir konudur çünkü şu anda çiftçilerimizin ekim esnasında en önemli parametrelerden biri bu. Bayağı bir maliyet de tutuyor. Dolayısıyla bunu bu şekilde değerlendirmiş olması ekonomiye katkı sağlayacaktır. Bir de bunun, diğer il ve ilçelerde çok rahat uygulanabilir bir proje olduğunu da buradan da belki de bir anlamda ispatını gerçekleştiriyoruz. Sunumumuzu yaptığımızda programdan gören yetkililer geldiler. Yüz yüze görüştük, konuştuk. Hatta bazı yetkililer bu projeyi kendi ilçelerinde de uygulayabileceklerini de söylediler."