Dünya Sağlık Örgütü, ABD'den finansman kesintilerini tekrar değerlendirmesini istedi

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, ABD'nin finansman kesintilerinin küresel sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini vurgulayarak, Washington yönetimine bu kararını yeniden gözden geçirmesi çağrısında bulundu.

Ghebreyesus, Cenevre'de düzenlenen basın brifinginde, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ve diğer ajanslardan gelen finansmanların kesilmesinin etkisinin "şimdiden hissedilmeye başlandığını" ifade ederek bu etkilerin büyüyeceğini dile getirdi.

ABD'nin finansman desteğini kesmesinin birçok ülkede hastalık kontrolü, aşılama oranları, anne ve çocuk sağlığı ile acil durumlara hazırlık konularında kaydedilen ilerlemeyi tersine çevirme riski doğurduğunu belirten Ghebreyesus, sıtmayla mücadelede son 20 yılda elde edilen "kazanımların çoğunun artık risk altında olduğu" konusunda uyardı.

Ghebreyesus, "Stokların tükenmesi, teslimatın gecikmesi veya finansman eksikliği nedeniyle sıtma teşhis cihazları, ilaçlar ve sıtma hastalığından korunmak için kullanılan ilaçlı cibinlik tedarikinde ciddi aksamalar yaşanıyor. Aksaklıklar devam ederse, sadece bu yıl 15 milyon sıtma vakası ve 107 bin ölüm daha görebiliriz ve 15 yıllık ilerlemeyi tersine çevirebiliriz." dedi.

HIV ile mücadelede de benzer durumun söz konusu olduğunu kaydeden Ghebreyesus, ABD'nin HIV/AIDS programı kapsamındaki yardımlarını durdurma kararının 50'den fazla ülkede HIV tedavisi, testi ve önlenmesine yönelik hizmetlerin durmasına yol açtığını belirtti.

Ghebreyesus, isim vermediği 8 ülkede gelecek aylarda ilaçların tamamen tükenme riskiyle karşı karşıya olduklarını aktararak, "HIV programlarındaki aksamalar 20 yıllık ilerlemeyi geri alabilir ve 10 milyondan fazla ek HIV vakasına ve HIV ile ilgili 3 milyon ölüme yol açabilir ki bu geçen yılki ölüm sayısının 3 katından fazla." değerlendirmesinde yer verdi.

DSÖ'nün sadece ABD tarafından finanse edilen ve 700'den fazla laboratuvardan oluşan Küresel Kızamık ve Kızamıkçık Ağı'nın yakında kapatılacağını aktaran Ghebreyesus, "Bu, kızamığın geri dönüş yaptığı, mümkün olan en kötü zamanda gerçekleşiyor." diye konuştu.

Ghebreyesus, ABD fonlarındaki ani kesintilerin çocuk felciyle mücadele, kuş gribi gibi salgın hastalıkların ortaya çıkışını izleme, salgınlar ve insani krizlere müdahale etme çabalarını da etkilediğini söyleyerek, "İnsani kriz içindeki yaklaşık 24 milyon kişi temel sağlık hizmetlerine erişememe riski altında." ifadesini kullandı.

Tüm bu risklerden dolayı ABD yönetimine kararını gözden geçirme çağrısı yapan Ghebreyesus, "ABD'den, sadece dünya çapında hayat kurtarmakla kalmayıp aynı zamanda salgınların yayılmasını önleyerek ABD'yi daha güvenli hale getiren küresel sağlığa verdiği desteği yeniden gözden geçirmesini istiyoruz." dedi.

- USAID ile ilgili tartışmalar

ABD Başkanı Donald Trump, 20 Ocak'ta başkanlık görevine başlamasının hemen ardından dış yardımlara yönelik kararname imzalamıştı.

Kararnamede ABD'nin, dış kalkınma yardımı programlarından sorumlu tüm bakanlık ve kurumların dış ülkelere yapacağı ödemeleri keseceği, programın ABD dış politikasıyla uyumunun değerlendirilmesi için 90 günlük inceleme süresinin başlatıldığı kaydedilmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı da 27 Ocak'ta Bakanlık ve USAID tarafından finanse edilen tüm dış yardımların durdurulduğunu açıklamıştı.

Trump ayrıca, göreve gelmesinin hemen ardından Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşu olan DSÖ'den ABD'nin çekilmesini öngören başkanlık kararnamesine imza atmıştı.