Ortaya çıktığı Aralık 2019’dan bu yana tüm insanlığı etkileyen Kovid-19’a karşı geliştirilen aşıların kullanımına ülkelerde onay verilirken, yıl boyunca virüsün yeni varyantları tespit edildi. Küresel anlamda sosyoekonomik şartları ağırlaştıran, salgın önlemleri ve yasaklar, yılın ilk çeyreğinde protesto edildi. Yer yer şiddet olaylarının görüldüğü protestolarda, hayatını kaybedenler ve gözaltına alınanlar oldu.
Takvimler 20 Ocak’ı gösterdiğinde, tüm dünyanın gözü ABD’deydi. Kasım 2020’de düzenlenen seçimlerden galip çıkan Joe Biden, Kongrede düzenlenen törende yemin ederek ülkenin 46. Başkanı oldu. Biden, törenden sonra yaptığı halka sesleniş konuşmasında, "birlik" mesajı verdi. Biden, görevindeki ilk gününde selefi Donald Trump’ın sıkça tartışılan politikalarını geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza attı.
ABD’de aşırı sağcı gruplar ve Donald Trump destekçileri, Kasım 2020 seçimlerinin sonuçlarının onaylanması için oturumun yapıldığı Kongre binasını bastı. 5 kişinin hayatını kaybettiği baskın, ABD basını tarafından "darbe girişimi" olarak yorumlandı.
41. Körfez İşbirliği Konseyi Zirvesi’nde, Katar’a uygulanan ambargonun kaldırılması, tarafların ilişkilerini normalleştirme aşamalarını beraberinde getirdi.
Myanmar’da ordunun yönetime el koyarak ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii’yi gözaltına alması ve darbe karşıtı protestolara silahlı müdahalesi sonucu yüzlerce kişinin ölmesi, dünya gündeminde önemli yer tuttu.
Hindistan’da çiftçiler, Eylül 2020’de tarım sektörüne serbestlik getiren üç düzenlemenin yasalaşmasına yönelik protesto eylemlerini 2021’de sürdürdü.
2021’in ocak, şubat ve mart aylarında şu önemli gelişmeler yaşandı:
1 Ocak
- Avrupa Birliği (AB) dönem başkanlığı Almanya’dan Portekiz’e geçti.
- İngiltere’nin Brexit sonrası başlayan geçiş sürecinin bitmesiyle Avrupa Birliğiyle (AB) yaklaşık 50 yıldır sürdürdüğü tarihi birliktelik sona erdi.
- Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ), Pfizer-BioNTech firmasının ürettiği yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısının acil kullanımına 31 Aralık 2020’de onay vermesinin ardından ocak ve şubat ayında birçok ülkede, Oxford-AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Sinovac, CoronaVac, Sinopharm, Johnson&Johnson ve Sputnik V şirketlerinin geliştirdiği aşılara yaygın veya acil kullanım onayı verildi. Söz konusu şirketler, şubattan itibaren ülkelere aşı sevkiyatı yaparken DSÖ’nün Kovid-19 Aşıları Küresel Erişim Programı (COVAX) kapsamında da ülkelere aşı gönderildi.
2 Ocak
- Nijer’in Tchombangou ve Zaroumdareye köylerine düzenlenen terör saldırısında 100 sivil yaşamını yitirdi. Ülkede 3 günlük yas ilan edildi.
3 Ocak
- Hindistan’da çiftçilerin yeni tarım yasalarına yönelik protestosu devam etti. Haryana eyaletinde başkent Yeni Delhi’ye yürümek isteyen protestocu çiftçiler, Revari-Alvar sınırında polisin müdahalesiyle karşılaştı.
- ABD’de, 3 Kasım 2020 seçimlerini kazanan Senato ve Temsilciler Meclisi üyelerinin yemin etmesiyle ABD Kongresinin 117. dönemi başladı.
4 Ocak
- İngiliz mahkemesi, WikiLeaks’in kurucusu Julian Assange’ın, ABD’ye iade edilmesi talebini reddetti.
- İran’daki Fordo Nükleer Tesisi’nde uranyumu yüzde 20 zenginleştirme faaliyetine resmen başlandı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 5 daimi üyesi ve Almanya ile İran arasında 2015’te imzalanan "Kapsamlı Ortak Eylem Planı"na göre, İran uranyumu en fazla yüzde 3,67 zenginleştirebiliyordu. Çalışmalar sonucu 5 Ocak’ta yüzde 20 saflıkta zenginleştirilmiş uranyum elde edildi.
5 Ocak
- İran, 3 Ocak 2020’de ABD saldırısında öldürülen Kasım Süleymani suikastıyla bağlantılı eski ABD Başkanı Donald Trump’ın da aralarında olduğu 48 Amerikalı yetkili hakkında, Interpol’e "kırmızı bülten" talebinde bulundu.
- Suudi Arabistan’ın el-Ula kentinde, 41. Körfez İşbirliği Konseyi Zirvesi düzenlendi. Zirve’de, Katar’a ambargo uygulayan ülkelerin, Doha ile diplomatik ilişkilerini yeniden tesis ettiği ve ambargonun kaldırıldığı belirtildi.
6 Ocak
- ABD’de aşırı sağcı gruplar ve Donald Trump destekçileri, 3 Kasım 2020 seçimlerinin sonuçlarının onaylanması için oturumun yapıldığı Kongre binasını bastı. Baskında 5 kişi hayatını kaybetti. Baskınla ilgili yürütülen soruşturmada, Trump’a yakın birçok kişi ifadeye çağrıldı, binaya giren pek çok kişi gözaltına alındı.
7 Ocak
- Tesla ve SpaceX Üst Yöneticisi Elon Musk, 188,5 milyar dolarlık servetiyle Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’u geride bırakarak, dünyanın en zengin insanı oldu.
9 Ocak
- Endonezya’da kalkıştan yaklaşık 5 dakika sonra iletişimin kesildiği "SJ182" sefer sayılı iç hat yolcu uçağının, başkent Cakarta’nın kuzey açıklarındaki Laki ve Lancang Adası arasındaki noktaya düşmesi sonucu 12 kişilik mürettebat ile 50 yolcu yaşamını yitirdi. Uçağın kara kutularından ilki kazadan 3 gün sonra, ikincisi ise 31 Mart’ta denizden çıkarılabildi.
11 Ocak
- Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Moskova’da Dağlık Karabağ konusunda görüşme gerçekleştirdi.
- ABD, Küba’yı "teröre destek veren ülkeler" listesine yeniden ekledi.
12 Ocak
- İsrailli insan hakları kuruluşu B’Tselem, ilk defa İsrail için "apartheid" rejimi (ırkçı, ayrımcı devlet) tanımını kullandı. B’Tselem’in hazırladığı raporda, Ürdün Nehri ile Akdeniz arasında yer alan tarihi Filistin topraklarına işaret edilerek, "İsrail rejimi nehirden denize kadar olan coğrafyanın tamamında Yahudilerin üstünlüğü ve bunun sürekliliği için çabalıyor. Dolayısıyla artık İsrail’e ’apartheid’ devleti diyebiliriz." ifadesi kullanıldı.
13 Ocak
- Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Ulaştırma Bakanlığı görevine Toronto Milletvekili Omar Alghabra’yı getirerek, kabinesine 3. Müslüman bakanı aldı.
- İsrail’in, Suriye’nin doğusundaki Deyrizor iline gece geç saatlerde düzenlediği hava saldırılarında, Beşşar Esed rejimi ordusu ile İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun emrindeki yabancı terörist gruplardan 60 kişi öldü.
- Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na, resmi ziyaret için bulunduğu Pakistan’da Cumhurbaşkanı Arif Alvi tarafından devlet nişanı takdim edildi.
- Çavuşoğlu, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi, "İslamabad Deklarasyonu"nu imzaladı.
14 Ocak
- Lübnan’da Kovid-19 vakalarının hızlı artışı sonucu hastanelerde yer kalmamasının ve oksijen stoklarının tükenmeye başlamasının ardından 10 günlük olağanüstü hal ilan edilmesi, ekonomik krizle boğuşan Lübnanlılar tarafından tepkiyle karşılandı. Protesto eylemlerinin 3. gününde şiddet olaylarına dönüşmesi sonucu bir kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı ve gözaltına alındı.
- Tunus’ta Kovid-19 salgınının hızla yayılmasının ardından acil önlemler kapsamında, 14-18 Ocak’ta kısmi sokağa çıkma yasağı getirildi. Tunusluların yasağa tepki göstermek için düzenlediği gece gösterilerinde kamu ve özel mülke zarar verildi, yağmalar yapıldı. Bunun üzerine, askeri birlikler, kamu kurumları ve stratejik mekanların önünde konuşlandı. Kovid-19 önlemlerinin mevcut ekonomik sorunlara eklendiği Tunus’ta, gösterilerde patlak veren şiddet olayları nedeniyle 1 gösterici hayatını kaybetti ve ocak ayı sonuna kadar binden fazla kişi gözaltına alındı.
15 Ocak
- Endonezya’nın Batı Sulawesi eyaletinin Majene kentinde meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremde 89 kişi yaşamını yitirdi.
- ABD’nin, Afganistan ve Irak’tan asker çekme süreci tamamlandı. Buna göre, Irak ve Afganistan’daki Amerikalı asker sayısı 2 bin 500’e indirildi.
- Filistin’de 15 yıl aradan sonra 22 Mayıs 2021’de milletvekili ve 31 Temmuz 2021’de de başkanlık seçimlerinin yapılmasına karar verildi, ancak seçimler, İsrail’in Doğu Kudüs’te seçimleri engellemesi sebebiyle ertelendi.
- ABD, Florida eyalet meclisi binasına yapılan saldırıda YPG’li bir kişinin gözaltına alındığını duyurduğu açıklamada, YPG için "terör örgütü PKK’nın alt kolu" ifadesini kullanarak, iki örgüt arasındaki bağı kabul etmiş oldu.
16 Ocak
- Nepalli dağcılar, dünyanın Everest’ten sonra en yüksek noktası olan K2 Dağı’nın zirvesine kış mevsiminde ulaşarak ilki gerçekleştirdi.
- Sudan’ın Batı Darfur eyaletinde başlayan ve yıl sonuna kadar zaman zaman patlak veren kabile çatışmaları nedeniyle yaklaşık 500 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı ve yüz binlerce kişi ülke içinde veya komşu devletlerde sığınmacı durumuna düştü.
17 Ocak
- Rus muhalif Aleksey Navalnıy, zehirlendiği iddiasıyla tedavi gördüğü Almanya’dan döner dönmez başkent Moskova’da havaalanında gözaltına alındı. Moskova Şehir Mahkemesinde 2 Şubat’ta aleyhinde açılan davanın sonucunda, Navalnıy’a geçmişte yolsuzluk davasından verilen 3,5 yıl ertelenmiş hapis cezası, adli kontrol şartlarını yerine getirmediği gerekçesiyle normal hapis cezasına çevrildi.
Bu arada, Rus halkı, Navalnıy’ın serbest bırakılması talebiyle protesto gösterileri düzenledi. Gösterilere katıldığı için gözaltına alınan birçok muhalife, çıkarıldıkları mahkemelerde çeşitli cezalar kesildi.
Diğer yandan Rusya’da yaşananlara tepki gösteren ABD, Fransa ve AB’nin de aralarında olduğu ülke ve kurumlar şubat ve martta, Navalnıy’ın zehirlenmesi ile tutuklanması ve protestoların bastırılması gibi nedenlerden dolayı Rusya’ya, bazı Rus yetkililere ve kuruluşlara yaptırım uygulanmasına karar verdi.
Rusya ise bu tepkileri ve yaptırım kararlarını, iç işlerine müdahale olarak değerlendirdi.
18 Ocak
- Mısır mahkemesi, aralarında ilk kez seçimle iş başına gelen eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin mirasçıları olan eşi ve çocuklarının da olduğu Müslüman Kardeşler Teşkilatı’nın (İhvan) lider kadrosundaki 89 kişiye ait mallara el konulması yönünde karar aldı.
19 Ocak
- Çin’de somatik hücre nükleer transfer yöntemiyle bir orman kedisi klonlandı. 75 gram ağırlığındaki yavru kediye, "huzur" anlamına gelen Ping’an ismi verildi.
- Dönemin ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Çin’in, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde "soykırım" ve "insanlığa karşı suç" işlediği sonucuna vardıklarını açıkladı.
- İran, başkanlık görevini devretmesine 1 gün kala eski ABD Başkanı Donald Trump ve Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun da aralarında olduğu 9 Amerikalı üst düzey yöneticiyi yaptırım listesine dahil etti.
20 Ocak
- ABD’de 3 Kasım 2020 seçimlerini kazanan Joe Biden, ABD Kongresindeki törende yemin ederek, ülkenin 46. Başkanı oldu. Biden, yemin töreninden sonra yaptığı halka sesleniş konuşmasında, ülkesinin karşılaştığı zorlukları ancak "birlik" olarak aşabilecekleri mesajını verdi. Biden, "Bugün Amerika’nın günü, demokrasi üstün geldi." diye konuştu.
- ABD’nin ilk kadın başkan yardımcısı seçilerek tarihe geçen Kamala Harris, Washington’da düzenlenen törende yemin ederek görevine başladı. Harris, ABD’de ilk siyahi, Hindistan ve Karayip kökenli kadın başkan yardımcısı oldu.
- ABD Başkanı Joe Biden, görevindeki ilk gününde Donald Trump’ın sıkça tartışılan politikalarını geri çevirmeye yönelik 17 kararnameye imza attı. Biden’ın imzaladığı kararnameler arasında Paris İklim Anlaşması’na ve DSÖ’ye yeniden katılmaya, bazı Müslüman ülkelere uygulanan seyahat kısıtlamalarının kaldırılmasına, Meksika sınırına örülen duvara sağlanan fonların kesilmesine yönelik olanlar dikkati çekti.
- Yunanistan Parlamentosu, İyon Denizi’nde, ülkenin kara sularını 6 milden 12 mile çıkarılmasını öngören yasa tasarısını onayladı.
21 Ocak
- 13 ülkeden 36’dan fazla STK, Fransa’nın, Hz. Muhammed’e hakaret içeren karikatürlerin yayımlanmasına verdiği desteği ve tartışmalı ayrılıkçılıkla mücadele yasa tasarısını, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’ne taşıdı.
22 Ocak
- Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin, İstanbul’da ofis açmasına ilişkin anlaşma, New York’ta imzalandı.
- Birleşmiş Milletler (BM), Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması’nın yürürlüğe girdiğini duyurdu.
- Nijerya’nın Lagos kentinden Güney Afrika’nın Cape Town kentine ilerleyen Mozart isimli Türk konteyner gemisi Nijerya açıklarındaki Gine Körfezi’nde seyir halindeyken korsan saldırısına uğradı. Saldırıda, gemideki 19 kişilik mürettebattan Azerbaycan uyruklu bir personel öldürüldü, 15’i kaçırıldı, 3’ü de korsanlarla gemide kaldı. Türkiye, kaçırılanların kurtarılması için bölgedeki tüm büyükelçilikleri kanalıyla seferber oldu. Baskında kurtulan 3 kişi 30 Ocak’ta, kaçırılan 15 kişi de 14 Şubat’ta Türkiye’ye getirildi.
25 Ocak
- Dünya Ekonomik Forumu (WEF) "2021 Davos Gündemi" toplantıları, 25-29 Ocak’ta yaklaşık 70 ülkeden 1500’den fazla iş insanı, siyasetçi, akademisyen ve sivil toplum kuruluşu temsilcisinin katılımıyla çevrim içi ortamda düzenlendi.
- Suriye Anayasa Komitesi toplantılarının beşinci turu, BM Cenevre Ofisi’nde 25–29 Ocak’ta düzenlendi.
- Türkiye ile Yunanistan arasında İstanbul’da yapılan istişari görüşmelerin 61. turu tamamlandı.
26 Ocak
- İsrail ile Sudan arasında 23 Ekim 2020’de yapılan ilişkileri normalleştirme anlaşmasının ardından İsrail’den Sudan’a ilk resmi ziyareti, dönemin İstihbarat Bakanı Eli Cohen gerçekleştirdi. Ziyaret kapsamında bir araya gelen Cohen ve Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Orgeneral Abdulfettah El Burhan, iki ülke büyükelçiliklerinin karşılıklı olarak en kısa sürede açılmasında anlaştı.
- ABD’de yeni göreve gelen Joe Biden yönetimi, önceki Başkan Donald Trump döneminde askıya alınan Filistin’e yardımları yeniden başlatacağını ve iki devletli çözüm için çalışacağını bildirdi.
27 Ocak
- 8. Türkiye-Hollanda (Wittenburg) Konferansı, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile Hollanda Dışişleri Bakanı Stef Blok’un eş başkanlıklarında çevrim içi düzenlendi.
- Güney Afrika Ulusal Savunma Gücü, kıyafet yönetmeliğinde değişikliğe giderek, orduda görev alan Müslüman kadınların başörtüsü takmasına izin verdi.
28 Ocak
- Avrupa Birliği Polis Teşkilatının (Europol), ABD ve birçok Avrupa devletinin güvenlik birimleriyle ortaklaşa gerçekleştirdiği operasyonlar neticesinde "Emotet" isimli küresel hacker ağı çökertildi.
1 Şubat
- Myanmar ordusu, 2020’deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddialarının ortaya atılması ve ülkede siyasi gerilim yaşanmasının ardından yönetime el koydu. Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere pek çok yetkili ve iktidar partisi yöneticisini gözaltına aldı ve bir yıllığına olağanüstü hal ilan etti. Ordunun darbe karşıtı protestocu ve isyancı gruplara silahlı müdahalesi sonucu 2021’de 902 kişi hayatını kaybetti, binlerce gösterici gözaltına alındı. Siyasi Tutuklulara Yardım Kuruluşuna göre ise ülkede yıl sonuna kadar hayatını kaybedenlerin sayısı 1200, gözaltına alınanlarınki yaklaşık 10 bin oldu.
4 Şubat
- Fransa’nın Mulhouse kentinde, 2017’de 4’ü Türk 6 kişinin hayatını kaybettiği kundaklamanın failine 25 yıl hapis cezası verildi.
- ABD Başkanı Joe Biden, ülkesinin Yemen’deki savaşta Suudi Arabistan’a verdiği askeri desteği sona erdirdiğini ve ilgili silah satışlarını durdurduğunu açıkladı.
5 Şubat
- ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun "15 Temmuz darbe girişiminde ABD’nin rolünün olduğuna ilişkin" açıklamasına verdiği yanıtta şunları kaydetti: "2016’da Türkiye’deki darbe girişiminde ABD’nin hiçbir dahli bulunmamaktadır ve darbe girişimini hemen kınadık. Türk yetkililer tarafından yapılan, bunun aksi yönündeki son iddialar, tamamen yanlıştır. Bu açıklamalar ve Türkiye’deki olaylarla ilgili ABD’nin sorumluluğuna ilişkin diğer temelsiz ve sorumsuz iddialar, Türkiye’nin bir NATO müttefiki ve ABD’nin stratejik ortağı olma statüsüyle örtüşmemektedir."
- BM öncülüğünde İsviçre’de toplanan Libya Siyasi Diyalog Forumu (LSDF) üyeleri, 24 Aralık 2021’de yapılması planlanan seçimlere kadar Libya’yı yönetecek geçici yürütme otoritesini seçmek için oylama yaptı. Oylamanın ilk turunda en yüksek oyu alan iki listenin yarıştığı ikinci turun sonucuna göre, Başkanlık Konseyi Başkanlığına Muhammed Menfi, Başbakanlığa da Abdulhamid Dibeybe seçildi. Libya Başbakanı Abdülhamid Dibeybe, göreve başlamasının ertesi günü olan 7 Şubat’ta ilk röportajını AA’ya verdi. Dibeybe, "dost ve müttefik" Türkiye ile dayanışma içinde olacaklarını, ülke içindeki taraflar arasında barışın tesisi ve karşılaşılan belli başlı sorunların çözümü için çalışacaklarını belirtti.
- Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), mahkemenin Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs ve diğer Filistin topraklarında işlenen savaş suçlarını soruşturmak için yargı yetkisine sahip olduğuna ve Filistin’in mahkemeye taraf devlet olduğuna karar verdi. Dönemin UCM Başsavcısı Fatou Bensouda, 3 Mart’ta İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında savaş suçu işlemesi ile ilgili resmi soruşturmanın başladığını duyurdu.
7 Şubat
- ABD’nin önde gelen üniversitelerinden Harvard Ünivesitesi Hukuk Fakültesi tarafından yayımlanan, ülkenin en prestijli hukuk dergisi Law Review’ın başına ilk defa Müslüman biri getirildi.
- ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, BM İnsan Hakları Konseyi’ne tekrar katılma kararı aldı. BM, kararı memnuniyetle karşıladı.
9 Şubat
- Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Mars’a gönderdiği "Hope (Umut)" adı verilen aracı, başarıyla Kızıl Gezegen’in yörüngesine yerleşti. BAE bunu başaran ilk Arap ülkesi oldu.
- ABD’de 6 Ocak’taki Kongre baskınında halkı "isyana teşvik" etmekle suçlanan eski Başkan Donald Trump’ın Senato’da azil istemiyle yargılanmasına başlandı. Trump, 13 Şubat’taki oylama sonucu aklandı.
10 Şubat
- Norveç’in Tromsö kentindeki Kuzey Kutbu Üniversitesinin verdiği Nansen Erken Kariyer Ödülü’ne, Türk akademisyen Emre Sarı layık görüldü.
- ABD Başkanı Joe Biden, Savunma Bakanlığını ziyareti sırasında bakanlık bünyesinde sadece Çin’e odaklanacak "Çin Görev Gücü" adlı bir birimin kurulduğunu açıkladı.
11 Şubat
- ABD’de, Kuzey Kutbu’ndan ülkenin iç ve güney bölgelerine inen dondurucu soğuklar, buzlanma ve bunlara bağlı kazalar nedeniyle şubat ve mart ayında 111 kişi yaşamını yitirdi.
- Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy, ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ned Price’ın Osman Kavala’nın serbest bırakılması yönündeki çağrısının hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını belirterek "Türkiye bir hukuk devletidir. Hiçbir devlet veya hiç kimse Türk mahkemelerine yargı süreçleri hakkında emir veremez." değerlendirmesinde bulundu.
- ABD Başkanı Joe Biden, selefi Donald Trump’ın, Meksika sınırına örülen duvar için federal bütçeden fon sağlanmasının önünü açan "Ulusal Acil Durum İlanı"nı sonlandırdı.
13 Şubat
- Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK), PKK/KCK ve diğer terörist unsurları etkisiz hale getirerek, Irak’ın kuzeyinden halka ve güvenlik güçlerine yönelen terör saldırılarını bertaraf etmek için Gara bölgesindeki hedeflere yönelik 10-14 Şubat’ta düzenlediği "Pençe Kartal-2 Harekatı"nda, çatışmaların ardından kontrol altına alınan bir mağarada alıkonulan 13 kişinin, teröristlerce vurularak şehit edilmesine, başta ABD, İngiltere, Azerbaycan, KKTC, Somali ve Pakistan olmak üzere birçok ülke tepki gösterdi.
İngiltere Başbakanı Boris Johnson, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile 8 Mart’ta yaptığı telefon görüşmesinde, şehit edilenler için taziyelerini sundu ve katliam nedeniyle terör örgütü PKK’yı kınadı.
- Dışişleri Bakanlığı, ABD Dışişleri Bakanlığının Gara’da şehit edilen 13 Türk vatandaşı için yayımladığı mesajında kullandığı "ABD, Türk vatandaşlarının Irak’ın Kürdistan Bölgesi’nde öldürülmesinden üzüntü duyuyor. NATO müttefikimiz Türkiye’nin yanındayız ve son çatışmada hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı diliyoruz. Türk vatandaşlarının terör örgütü PKK’nın elinde öldüğü haberleri doğruysa, bu eylemi en güçlü şekilde kınıyoruz" ifadelerine tepki gösterdi. Bakanlıktan yapılan açıklamada, "ABD Büyükelçisi David Satterfield bugün bakanlığımıza çağrılarak, ABD açıklamasına ilişkin tepkimiz en kuvvetli şekilde dile getirilmiştir." ifadesi kullanıldı.
- Birleşik Arap Emirlikleri, Eylül 2020’de ilişkilerini normalleştirdiği İsrail’e ilk defa büyükelçi atadı.
15 Şubat
- Irak’ın Erbil kentinde ABD askeri üssünün de bulunduğu Uluslararası Erbil Havalimanı’na düzenlenen füzeli saldırıda 1 sözleşmeli personel öldü, 9 kişi yaralandı.
16 Şubat
- İspanya’da Twitter paylaşımlarında ve şarkılarında terörizmi yücelttiği, Krala ve devletin kurumlarına hakaret ettiği gerekçesiyle 9 ay hapis cezasına çarptırılan rap sanatçısı Pablo Hasel, mahkeme kararına uymayarak beraberindeki öğrencilerle kendini kapattığı Lleida Üniversitesi rektörlük binasından polis zoruyla alınıp cezaevine götürüldü. Ülke genelinde, Hasel’in serbest bırakılması için yapılan ve şiddet olaylarına dönüşen protestolarda, 120’den fazla kişi gözaltına alındı.
- Rusya’nın Soçi kentinde Suriye konulu 15. Garantörler Toplantısı, Türkiye, Rusya ve İran ile Beşşar Esed rejimi ve askeri muhalefet heyetlerinin katılımıyla başladı. Dışişleri Bakanlığından 17 Şubat’ta yapılan açıklamada, toplantıda Suriye’nin toprak bütünlüğü ile siyasi birliğine kasteden ve komşu ülkelerin milli güvenlikleri için tehdit oluşturan ayrılıkçı gündemlerin, bir kez daha reddedildiği bildirildi.
- Fransa’da adı başlarda "İslamcı ayrılıkçı" olan, ancak daha sonra tepkiler üzerine "Cumhuriyet Prensiplerine Saygıyı Güçlendiren Prensipler" olarak değiştirilen ve Müslümanları hedef aldığı gerekçesiyle eleştirilen yasa tasarısı Ulusal Meclis’te kabul edildi.
18 Şubat
- Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA, "Perseverance" adlı keşif aracının, yaklaşık 7 aylık yolculuğun ardından, Mars yüzeyine başarılı şekilde indiğini duyurdu.
- ABD, eski Başkan Donald Trump döneminde alınan İran’a yönelik tüm Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarını tekrar uygulamaya imkan tanıyan mekanizmanın (snapback) hayata geçirilmesi kararını iptal etti. İran, ABD’nin bu kararını olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
19 Şubat
- Türkiye’nin önde gelen hadis alimlerinden Muhammed Emin Saraç’ın vefatı dolayısıyla dünyanın birçok ülkesinden İslam alimleri ve İslami kuruluşlar taziye mesajı yayımladı.
- ABD, resmi olarak Paris İklim Anlaşması’na yeniden katıldı.
- Ekvator Ginesi, Tel Aviv’deki büyükelçiliğini Kudüs’e taşıma kararı aldı, Filistin Kurtuluş Örgütü, Ekvator Ginesi’nin bu kararını kınadı.
20 Şubat
- ABD’de faaliyet gösteren Türk Amerikan Yönlendirme Komitesi’nin (TASC), ülkede yaşayan Türk vatandaşlarını ve soydaşlarını bir araya getirmek için kurduğu TASC TV, yapılan özel yayın programıyla 24 saat kesintisiz yayın hayatına başladığını duyurdu.
21 Şubat
- Irak’ın güneyindeki Zikar vilayetinde 6 gün süren işsizlik protestolarında, güvenlik güçleriyle çıkan çatışmalarda 3 kişi öldü, yaklaşık 100 kişi yaralandı. Protestocuların hedefindeki isim Vali Nazım Waili’nin, 26 Şubat’ta istifa etmesi üzerine, yerine Ulusal Güvenlik Servisi Başkanı Abdulgani el-Esedi atandı.
22 Şubat
- Tahran ve Seul yönetimleri, ABD yaptırımları nedeniyle Güney Kore bankalarında bloke edilen İran’a ait döviz rezervlerinin kullanımına ilişkin anlaşmaya vardı. Güney Kore, Washington yönetimiyle yapılacak istişareler sonucunda, İran’ın ülkedeki mali varlığının serbest bırakılacağını duyursa da 2021 sonuna kadar anlaşmayı yerine getirmedi.
- Kanada Federal Parlamentosu, Çin’in, Uygur Türklerine yönelik uygulamalarını "soykırım" olarak tanımlayan yasayı onayladı.
23 Şubat
- Gürcistan’da iktidar ile muhalefet arasında 31 Ekim 2020’deki genel seçimlerden beri süren kriz, ana muhalefet partisi Birleşik Ulusal Hareketi Başkanı Nika Melia’nın, özel kuvvetlerin parti binasına düzenlediği operasyonda gözaltına alınmasıyla arttı. Melia’nın gözaltına alınması, ülkede protesto edildi. İktidar ile çeşitli muhalefet partilerinin liderlerinin, Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Charles Michel’in gerginliğin sona erdirilmesi için hazırladığı 5 maddelik "Gürcistan’ın İlerleme Yolu" adlı anlaşma metnini 19 Nisan’da imzalamasıyla kriz sona erdi.
24 Şubat
- Almanya’da Koblenz Eyalet Yüksek Mahkemesi, bir ilke imza atarak Suriye’deki Beşşar Esed rejiminin eski istihbaratçısı Eyad el Garib’i, insanlığa karşı suç işlenmesine yardımcı olmaktan 4,5 yıl hapis cezasına çarptırdı.
- Suudi Arabistan’da Kültür Bakanlığı bünyesinde tanıtım için kurulan 11 birimden biri olan Moda Komisyonunun başına Türk modacı Burak Çakmak getirildi.
- ABD Başkanı Joe Biden, eski Başkan Donald Trump’ın, ABD’de yaşama ve çalışma izni sağlayan yeşil karta getirdiği kısıtlamaları kaldırdı.
25 Şubat
- Ermenistan Genelkurmay Başkanı Onik Gasparyan ve üst düzey komutanlar, Başbakan Nikol Paşinyan’ı istifaya çağıran bir bildiri imzaladı. Paşinyan, bildiriyi "darbe girişimi" olarak nitelendirerek, Genelkurmay Başkanı Gasparyan’ı görevden aldı. Paşinyan destekçileri ile karşıtlarının gösterileri sürerken, Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan’ın da muhalif tavır sergilemesi üzerine, ülkede siyasi kriz çıktı. Paşinyan, 18 Mart’ta yaptığı açıklamada, 20 Haziran’da erken parlamento seçimlerine gidileceğini duyurdu.
- Hollanda Parlamentosu, 1915 olayları ile ilgili Ermeni iddialarını kabul etti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy, "Hollanda Temsilciler Meclisinde kabul edilen ve hükümeti, 1915 olaylarını soykırım olarak tanımaya çağıran karar, tarihi, siyasi saiklerle yeniden yazma niteliğinde hükümsüz bir teşebbüstür. Meclisler tarih yazma ve yargılama mekanları değildir. Bu karara katılanlar, 1915’te gerçekte ne olduğunu aramak yerine, popülistçe oy peşinde koşmaktadır." açıklamasıyla karara tepki gösterdi.
- Hollanda Temsilciler Meclisi’nde, Çin’in Uygur Türklerine yönelik uygulamalarını "soykırım" olarak tanımlayan karar kabul edildi.
- Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Macaristan’da Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjarto ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Ermenistan ordusunun, Başbakan Nikol Paşinyan’ı istifaya çağırması üzerine, bu ülkedeki gelişmelerle ilgili soruya "Biz dünyanın neresinde olursa olsun darbe ya da darbe girişimlerine kesinlikle karşıyız. Dolayısıyla Ermenistan’daki bu darbe girişimini de şiddetle kınıyoruz." yanıtını verdi.
26 Şubat
- Nijerya’nın Zamfara eyaletinde silahlı kişilerin yatılı bir kız lisesine düzenlediği saldırıda, 317 kız öğrenci kaçırıldı. Öğrencilerden 7’si saldırının hemen ardından kaçmayı başarırken 279’u da 2 Mart’ta kurtarıldı.
- Nijerya’da yayımlanan Muslim News Nigeria gazetesince 2020 yılı "Küresel Müslüman Kişilik Ödülü"nün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a verilmesi kararlaştırıldı.
- ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (DNI), Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğunda katledilen gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesiyle ilgili 2018 yılında hazırlanan, ancak Donald Trump yönetiminin kamuya açıklamadığı "Kaşıkçı istihbarat değerlendirme raporunu" yayımladı. Raporda, Kaşıkçı’nın öldürülmesini onaylayan kişinin Veliaht Prens Muhammed bin Selman olduğu belirtildi.
- ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, başta Suudi Arabistan’ın İstanbul Başkonsolosluğunda öldürülen gazeteci Cemal Kaşıkçı başta olmak üzere, Suud yönetimine muhalif kişileri tehdit ettikleri belirlenen 76 Suudi Arabistan vatandaşına yaptırım uyguladıklarını açıkladı. ABD’li siyasetçiler, Prens bin Selman’a yaptırım uygulanmamasını eleştirdi.
28 Şubat
- Dışişleri Bakanlığı, 23 ve 24 Şubat’ta meydana gelen iki olayda, Yunan güvenlik güçleri tarafından darbedilen, aralarında kadın ve çocukların da olduğu sığınmacı/göçmenlerin, telefonları, paraları, değerli eşyaları ve ayakkabıları çalındıktan sonra, Meriç Nehri’nin ortasındaki adacığa botlarla getirilerek, çaresizce ölüme terk edildiğini ve bu kişilerin Türk sınır birliklerince kurtarıldığını açıkladı.
- Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi’nde, ulusal güvenlik kanununu ihlal ettikleri gerekçesiyle 47 demokrasi yanlısı aktivist gözaltına alındı.
1 Mart
- BM Uluslararası Bağımsız Suriye Araştırma Komisyonunun raporunda, Suriye’de son 10 yılda alıkonulan on binlerce sivilin, Beşşar Esed rejimi güçlerince işkenceye ve tecavüze maruz bırakıldığı, öldürüldüğü ve ortadan kaybolduğu, tüm bu eylemlerin savaş suçunu ve insanlığa karşı suçları teşkil ettiği bildirildi.
2 Mart
- Tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birinin yaşayan Lübnan’da, yerel para biriminin rekor seviyede değer kaybetmesi ve mevcut krizin giderek kötüleşmesi nedeniyle ülkenin bazı bölgelerinde düzenlenen gösterilerde, yollar bir süreliğine trafiğe kapatıldı.
- ABD’de, Demokrat Kongre Üyesi Ilhan Omar, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’a, Suudi Gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinden dolayı yaptırım uygulanması için Temsilciler Meclisine yasa tasarısı sundu.
3 Mart
- İsrail’deki Ultra-Ortodoks Yahudiler (Harediler), Batı Kudüs’te haber çekimi yapan Anadolu Ajansı
