Ekonomi Haberleri — Cengiz Holding'in grup şirketlerinden Eti Bakır, sektörde ilk kez iklim ve doğa bağlantılı risk ve fırsatların ele alındığı İklim ve Doğa Bağlantılı Risk ve Fırsat Değerlendirme Raporunu yayımladı.
Şirketten yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin bakır ihtiyacının yaklaşık yüzde 25'ini karşılayan şirket, iklim değişikliği ve doğa kaybından kaynaklanan risk ve fırsatları ele aldığı "İklim ve Doğa Bağlantılı Risk ve Fırsat Değerlendirme Raporu 2025"i yayımladı.
1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemine ait veriler temel alınarak hazırlanan rapor, Samsun, Mazıdağı, Küre, Adıyaman, Siirt, Murgul, Cerattepe ve İzmir olmak üzere şirketin 8 işletmesini kapsıyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Eti Bakır Genel Müdürü Asım Akbaş, sürdürülebilirliği sadece çevresel etkileri yönetmek olarak değil, uzun vadeli değer yaratma kapasitelerini belirleyen bir unsur olarak gördüklerini ifade ederek, şunları kaydetti:
"COP31'in Türkiye'de düzenlenecek olması, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca uluslararası taahhütlerle değil, reel sektörün üretim süreçlerinde hayata geçirdiği somut uygulamalarla da ele alınması açısından önemli bir fırsat. Cengiz Holding olarak iklim değişikliğiyle mücadeleyi, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi, yenilenebilir enerji kullanımının artırılması, su kaynaklarının korunması ve doğal yaşamın desteklenmesiyle birlikte değerlendiriyoruz. Eti Bakır’ın Türkiye madencilik sektöründe bir ilk olma özelliği taşıyan Entegre İklim ve Doğa Raporu da bu yaklaşımımızın önemli bir yansıması. Eti Bakır'ın 8 işletmesini kapsayan rapor, iklim ve doğa bağlantılı risk ve fırsatları yalnızca çevresel etkiler açısından değil, üretimin sürekliliği ve uzun vadeli değer yaratma perspektifiyle ele alıyor."
Eti Bakır'ın entegre üretim modelinin doğa ve iklim perspektifinden değerlendirildiği raporda Küre-Mazıdağı-Samsun arasındaki üretim zinciri öne çıkıyor. Bir işletmede ortaya çıkan malzemenin diğer tesislerde hammadde olarak değerlendirilmesi, doğal kaynak kullanımının azaltılmasına ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesine katkı sağlıyor.
Samsun İzabe ve Elektroliz Tesisi'nde ise metal içeren artık ürünler ve proseslerden ortaya çıkan kükürt dioksit, entegre üretim modeli içerisinde değerlendirilerek katot bakır, sülfürik asit, fosforik asit ve gübre üretiminde kullanılıyor. Tesiste yıllık yaklaşık 5 bin 919 ton bakır ve 680 bin ton sülfürik asit geri kazanılıyor.
Uluslararası standartlar baz alınarak hazırlanan "İklim ve Doğa Bağlantılı Risk ve Fırsat Değerlendirme Raporu"nda işletmeleri özelinde doğaya yapmış oldukları etkiler anlatıldı. Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisleri’nde yılda yaklaşık 500 bin ton ikincil hammadde geri kazanılırken, böylece 54,4 hektarlık yeni bir madencilik alanına duyulabilecek ihtiyacın önüne geçiliyor.
Tesis aynı zamanda yılda yaklaşık 528 bin ton ithalat ikamesi sağlayan gübre üretimi gerçekleştiriyor. Yenilenebilir elektrik kullanımıyla da yılda 85 bin 809 megavatsaat elektrik üretimi ve 53 bin 562 ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sağlayan tesis, bu yolla her yıl 11 bin 600 binek aracın ürettiği karbon emisyonu miktarı kadar emisyon salınımının önüne geçiyor.
Yakıt tasarrufu sağlandı
Eti Bakır'ın doğa ve iklim bağlantılı uygulamalarında lojistik süreçler de önemli bir yer tutuyor. Cerattepe İşletmesi'nde kullanılan teleferik sistemi, karayolu taşımacılığı ihtiyacını azaltarak yılda yaklaşık 1 milyon litre yakıt tüketiminin ve buna bağlı emisyonların önlenmesine katkı sağlıyor. Engellenen yakıt, bir binek araç dünyanın çevresini 300'den fazla kez dönebileceği miktarı oluşturuyor.
Murgul İşletmesi’nde ise yenilenebilir elektrik kullanımıyla 29 bin 877 ton karbon emisyonunun önlenmesine katkı sağlanırken, rehabilitasyon çalışmaları kapsamında 2006'dan bu yana 1 milyon metrekarenin üzerinde alan yeniden doğaya kazandırıldı ve 815 binden fazla fidan dikildi.
Doğal kaynakların verimli kullanımının öne çıktığı işletmelerden biri de Küre oldu. İşletmede proses suyunun yaklaşık yüzde 92’si geri kazanılarak yeniden kullanılıyor. Ayrıca yılda yaklaşık 250 bin ton pirit atığının geri kazanılması, yeni birincil madencilik faaliyetleri ile ilave atık depolama altyapısı ihtiyacının azaltılmasına katkı sağlıyor.
Eti Bakır'ın raporunda tesisler genelinde kapalı devre proses suyu sistemlerinin yaygınlaştırıldığı ve işletmeye göre yüzde 80 ila yüzde 95 seviyelerine ulaşan su geri kazanım oranlarının sağlandığı da belirtildi.
