Finans araçları yeşil dönüşümle çeşitlenecek

Ankara Haberleri — MERT DAVUT - Türkiye yeni yol haritasıyla İstanbul Finans Merkezi'ni (İFM) yeşil finansın da uluslararası cazibe merkezi yapmayı hedeflerken bu alandaki ürün ve araçları çeşitlendirmeyi planlıyor.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, devreye alınan 2026-2029 dönemi Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı, finans alanında yeni uygulamaları beraberinde getirecek.

Planla 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi doğrultusunda yeşil finans ekosisteminin güçlendirilmesi ve uluslararası kaynaklara erişimin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Bu kapsamda 3 temel amaç altında, 11 hedef ve 45 eylemin belirlendiği planla, yeşil finansı teşvik için sektörel bazda gerekli düzenleyici çerçevenin oluşturulması amaçlanıyor.

Söz konusu dönemde Türkiye Yeşil Taksonomi çalışmalarının tamamlanması, yeşil varlık oranı uygulamasına ilişkin kapsamın genişletilmesi, ödeme kuruluşları sektöründe Sektörel Sürdürülebilirlik Rehberi çalışmasının tamamlanması öngörülüyor.

Yeşil bütçeleme dönemi

Strateji kapsamında yeşil bütçelemeye yönelik bir rehberin hazırlanması hedefleniyor. Bu rehberle iklim ve çevre perspektiflerinin merkezi yönetim bütçesinin hazırlık ve uygulama süreçlerine entegre edilmesi planlanıyor.

Finansal sektörde varlık türlerine göre sektörel ve tematik sürdürülebilirlik endekslerinin geliştirilmesi hedeflerden biri olarak dikkati çekiyor.

Bankalar ve finans kuruluşlarının fiyatlama yapabilmesi amacıyla şirketlerin tesis bazlı doğrulanmış emisyon verilerine erişimini sağlayan mekanizmanın oluşturulması planlanıyor. Bu kapsamda, erişim için gerekli teknik ve mevzuat altyapısının oluşturulması, bankalar ve finansal kuruluşların veri erişiminin sağlanması hedefleniyor.

Yeşil finansı destekleyecek piyasa mekanizmaları yolda

Planın Yeşil Finansın Gelişimine Yönelik Piyasa Mekanizmalarının Oluşturulması amacı kapsamında yeşil finansın gelişimini destekleyecek piyasa mekanizmalarının geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu doğrultuda, yeşil finansman ürün ve araçlarının çeşitlendirilerek finansal piyasalardaki payının artırılması amaçlanıyor. Söz konusu ürün ve araçların finansal piyasalar içindeki payının tespit edilerek izlenmesi öngörülüyor.

Çalışmanın 2028 sonuna kadar tamamlanması ve sonraki yıllardan itibaren bu verilerin değişimlerinin izlenmesi amaçlanıyor.

2053 net sıfır emisyon hedeflerine ulaştıracak yeşil finansman mekanizmasının oluşturulması ve ilgili kaynakların bu mekanizma üzerinden yönlendirilmesi de hedefler arasında bulunuyor. Bu kapsamda, yeşil finansal ürün ve araçları içeren sermaye havuzunun hacminin hesaplanması planlanıyor. Kullandırılan kaynak büyüklüğü ve performansları da yıllık olarak raporlanacak.

Devlet katkısı fonları ile Otomatik Katılım Sistemi (OKS) standart fonlarının portföylerinde sürdürülebilirlik temalı fonların oranı artırılacak. Söz konusu çalışmanın bu yıl tamamlanması planlanıyor.

Sürdürülebilirlik temalı sermaye piyasası araçları da yaygınlaştırılacak. Sektör temsilcileriyle gerçekleştirilecek istişare sonucunda konuyla ilgili politika önerilerinin 2027'de oluşturulması bekleniyor.

İFM sürdürülebilir finansta da cazibe merkezi olacak

Hazine ve Maliye Bakanlığının gerçekleştireceği tahvil ihraçlarında sürdürülebilirlik temalı tahvil ihraçlarına yer verilecek.

İstanbul Finans Merkezi'nin, sürdürülebilir finans alanında uluslararası bir cazibe merkezi olmasına yönelik çalışmalar yapılacak ve yol haritası hazırlanacak.

İklim bağlantılı riskler için doğal afet tahvillerinin sistematik ihracına yönelik fizibilite çalışması yapılacak.

Kamu sübvansiyonlu kredilerde yeşil finans önceliklendirilecek ve teşvik edilecek.

Yeşil patenti teşvik edici uygulamalar geliştirilecek

Yeşil dönüşümün desteklenmesi amacıyla yeşil patent başvuru ve değerlendirme mekanizmalarında teşvik edici uygulamalar da planlanıyor.

Bu kapsamda, yeşil dönüşüm odaklı AR-GE projelerine finansal destek sağlanacak. Yenilikçi yeşil teknolojilerin ticarileşmesini hızlandırmak için yarışmalar ve girişim destek programları düzenlenecek.

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'nin de bu yıl içinde ikincil düzenlemelerinin tamamlanarak uygulamaya konulması hedefleniyor.

Öte yandan, yeşil finans alanında kurumsal kapasite ile insan kaynağının güçlendirilmesi amacıyla sürdürülebilirlik raporlamasına ilişkin farkındalığın artırılması, düzenleyici otoriteler ile ilgili sektörlerin iklim ve çevresel riskler konusundaki yetkinliklerinin geliştirilmesi ve insan kaynağının bu doğrultuda güçlendirilmesine yönelik faaliyetlerin desteklenmesi öngörülüyor.