
Ekonomi Haberleri — Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Başkanı Fuat Tosyalı, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında katıldığı panelde, çelik sektörünün yeşil dönüşümünde emisyonların doğru ölçülmesi, dönüşüm yatırımlarının finansmanı ve adil ticaretin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Holdingden yapılan açıklamaya göre, Tosyalı, küresel çelik endüstrisinin geleceğine yön veren konuların ele alındığı "Endüstriyel Dayanıklılık Perspektifinden Yeşil Çelik Dönüşümü ve Yenileyici İş Modelleri" başlıklı panelde konuşmacı olarak yer aldı.
TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan'ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, Fuat Tosyalı'nın yanı sıra Dünya Çelik Birliği (World Steel Association) Genel Direktörü Clare Broadbent, Avrupa Çelik Birliği (EUROFER) Genel Direktörü Axel Eggert ve Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu da konuşma yaptı.
Panelde küresel çelik endüstrisinin yeşil dönüşümü, endüstriyel dayanıklılık, küresel rekabet ve uluslararası ticaret boyutlarıyla ele alındı.
Sektörün yeşil dönüşümüne ilişkin değerlendirmelerini ve çözüm önerilerini paylaşan Tosyalı, ham madde güvenliğinin güçlendirilmesi, düşük karbonlu üretimin uluslararası pazarlara erişiminin desteklenmesi ve Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki sanayi işbirliğinin geliştirilmesi gerektiğine dikkati çekti.
Açıklamada etkinlikteki görüşlerine yer verilen Tosyalı, karbonun ölçülmesine ve fiyatlandırılmasına karşı olmadıklarını ancak hedef açıklamanın ötesine geçilerek bu hedeflere nasıl ulaşılacağının konuşulması gerektiğini belirtti.
Tosyalı, sanayiciler olarak enerjiye yatırım yaptıklarını, yeni teknoloji kurduklarını ve üretim hatlarını dönüştürdüklerini vurgulayarak, şunları kaydetti:
"Tesislerin içinde gerçekleşen bu dönüşümler, ciddi sermaye gerektiren, uzun vadeli işler. Dolayısıyla karbonun doğru ölçülmesini, dönüşümün finansmanını ve adil ticareti birbirinden ayıramayız. Bu üç başlık birlikte ele alınmalı, birini eksik bıraktığınızda sistem işlemiyor. Ürün bazında gerçek emisyonu bağımsız olarak doğrulayabilmeliyiz. Üretici kendi ülkesinde karbon bedeli ödüyorsa bunun uluslararası sistemde de karşılığı olmalı, aynı karbon için tekrar tekrar bedel ödeten bir düzen kuramayız."
Karbon gelirlerinin ne kadar olduğundan önce bu gelirlerle kaç ton emisyonun ölçülebilir biçimde azaltıldığına bakılması gerektiğini aktaran Tosyalı, asıl sorunun bu gelirlerin temiz enerjiye, verimliliğe, "doğrudan indirgenmiş demir" (DRI) teknolojisine ve uygun olduğunda hidrojene yatırım yapılmasını sağlayıp sağlayamadığı olduğunu ifade etti.
Tosyalı, emisyonun bir sınırı olmadığına dikkati çekerek, "Dönüşüm finansmanını da yalnızca belli bir coğrafyanın içinde düşünemeyiz. Ticaret de bu dönüşümün bir parçası. Çünkü sanayicinin yaptığı yatırımların sürdürülebilir olması, düşük karbonlu üretim yapan tesislerin uluslararası pazarlara erişebilmesine ve rekabet gücünü koruyabilmesine bağlı." ifadelerini kullandı.
İklim politikalarıyla uyumlu olmayan bir ticaret yaklaşımının benimsenmesini somut bir çelişki olarak gördüğünü belirten Tosyalı, karbon emisyonlarının azaltılması hedeflenirken temiz çeliğin pazara erişiminin yeni kotalarla daraltıldığını aktardı.
Tosyalı, temiz üretime yatırım yapan bir sanayicinin bu yatırımı hangi pazarın geliriyle finanse edebileceği sorusunu gündeme getirerek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"2025 verilerine göre Türkiye'de ham çeliğin yüzde 72,2'si elektrik ark ocağında üretiliyor. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin 2022'de yayımladığı karşılaştırmalı çalışmaya göre ise AB, Türkiye'ye kıyasla yüzde 31, Çin ise neredeyse iki kat daha yüksek emisyonla üretim yapıyor. Eğer amaç emisyonu azaltmaksa kapıyı düşük karbonlu, doğrulanmış ürüne daha fazla açmalıyız. Menşeine bakıp değil, gerçek performansına bakıp karar vermeliyiz."
"Bugün herkes daha temiz çelik üretmek istiyor"
Temiz üretim, rekabetçi maliyet ve tedarik güvenliğinin aynı stratejinin parçası olması gerektiğine değinen Tosyalı, tek bir hammaddeye bağımlı kalmanın risklerine işaret etti.
Tosyalı, Türkiye'de üretimin büyük bölümünün elektrik ark ocaklarında gerçekleştirildiğini ve hurdanın yeniden üretime kazandırıldığını vurgulayarak, "Bu, döngüsel ekonomi ve karbon emisyonlarının azaltılması açısından çok kıymetli. Ama dünyanın bütün çelik ihtiyacını hurdayla karşılayamazsınız. Cevherden üretim de devam etmek zorunda. Dolayısıyla hem hurda bazlı üretimi geliştirmemiz hem de cevherden üretimi daha temiz teknolojilerle dönüştürmemiz gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin 2025'te yaklaşık 18,7 milyon ton demir-çelik hurdası ithal ettiğini belirten Tosyalı, söz konusu miktarın büyüklüğüne dikkati çekerek, hurda ithalatının aynı zamanda bir sanayi ve tedarik güvenliği meselesi olduğunu kaydetti.
Tosyalı, temiz üretim, rekabetçi maliyet ve tedarik güvenliğinin aynı stratejinin parçası olması gerektiğini aktararak, şöyle devam etti:
"Çünkü bugün herkes daha temiz çelik üretmek istiyor. Bunun doğal sonucu olarak kaliteli hurdaya talep artıyor. Bazı ülkeler de kendi hurdasını içeride tutmak isteyebilir. Böyle bir dünyada tek bir hammadde kanalına aşırı bağımlı kalmak doğru değil. O yüzden iki işi birlikte yapmalıyız. Birincisi, yurt içindeki hurdayı daha iyi toplamalı, ayrıştırmalı, izlemeli ve kalitesini artırmalıyız. İkincisi, DRI, HBI ve Cold DRI gibi alternatif metalik hammaddelere erişimimizi güçlendirmeliyiz. Karbon bağımlılığını azaltırken bu defa hammadde bağımlılığına yakalanmayalım."
Farklı coğrafyalarda enerji, hammadde, üretim ve lojistiği birbirine bağlayan bir sanayi ağı kurulması gerektiğini belirten Tosyalı, Cezayir ve Libya'daki yatırımlarına ilişkin şunları kaydetti:
"Cezayir'de üretim rekorları kıran iki DRI tesisimiz var. Sıcak şarja uygun tasarlanmış tesislerimiz, geleneksel soğuk şarj düzenine kıyasla enerji kullanımında yüzde 20’ye varabilen avantaj sağlıyor. İkinci tesisimiz de hidrojen kullanımına uygun bir teknolojiyle kurulu. Libya’daki Cold DRI yatırımımızı da bu zincirin bir parçası olarak konumlandırıyoruz."
Ortak yatırımların ham madde ve enerji güvenliği açısından önemine değinen Tosyalı, Türkiye'nin düşük karbonlu üretim kapasitesini Avrupa'nın sanayi ve teknoloji gücüyle birleştirmenin her iki tarafın da rekabet gücünü artıracağını belirtti.
Tosyalı, "Bu sebeple, Türkiye'ye yeşil çelik üreten paydaş bir ülke olarak AB tarafından pozitif ayrımcılık yapılmasını ve bu çerçevede kotaların artırılmasını bekliyoruz." ifadesini kullandı.




