İklim krizi çocuk haklarını doğrudan etkiliyor

Ankara Haberleri — ZEYNEP ÖZTURHAN - Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) Türkiye Temsilcisi Paolo Marchi, iklim konusunda alınan her kararın, aynı zamanda çocuklarla ilgili olduğunu belirterek, Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) bu konudaki önemine dikkati çekti.

Marchi, AA muhabirine, sıcak hava dalgaları, kuraklık, sel, fırtına ve orman yangınları gibi iklim kaynaklı afetlerin çocukların sağlığından beslenmesine, eğitiminden korunmasına, güvenli su ve sanitasyon hizmetlerine erişimine kadar yaşamlarının neredeyse her alanını etkilediğini söyledi.

UNICEF tarafından Çocukların İklim Riskleri Raporu 2026nın yayımlandığını hatırlatan Marchi, Rapor, dünyadaki neredeyse her çocuğun en az bir iklim veya çevresel tehlikeye maruz kaldığını ortaya koyuyor. Yaklaşık 1,1 milyar çocuk aynı anda en az üç farklı iklim tehdidiyle karşı karşıya bulunuyor, 4 milyondan fazla çocuk ise altı farklı tehlikeyi eş zamanlı olarak yaşıyor. diye konuştu.

Marchi, çocukların iklim krizinin etkilerine karşı daha savunmasız olduğunu, iklim kaynaklı afetlerin aynı zamanda eğitimi kesintiye uğrattığını, temel hizmetlere zarar verdiğini, yoksulluk ve yerinden edilme risklerini artırdığını dile getirdi.

Kırılganlık coğrafyaya göre değişiyor

İklim değişikliğinin tüm çocukları aynı biçimde etkilemediğinin altını çizen Marchi, iklime dayanıklı okullar, Sağlık hizmetleri, güvenilir su altyapısı ve sosyal koruma mekanizmalarına erişimin belirleyici olduğunu ifade etti.

Marchi, Sahel Bölgesi, Güney Asya ve Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri’nde (SIDS) çocukların çoklu iklim risklerine en yoğun şekilde maruz kaldığını belirterek, Bununla birlikte hiçbir bölge bu risklerden tamamen muaf değil. Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz Havzası giderek daha sık kuraklık, sıcak hava dalgaları ve su stresiyle karşı karşıya kalıyor. dedi.

İklim finansmanının yüzde 2,4'ü çocuklara ulaşıyor

İklim finansmanının çocukları iklim değişikliğinin etkilerinden korumada kritik rol oynadığını ancak çocukların bu mekanizmalarda yeterince görünür olmadığını aktaran Marchi, şunları kaydetti:

UNICEF'in analizleri, son yıllarda büyük çok taraflı iklim fonlarından sağlanan finansmanın yalnızca yüzde 2,4'ünün çocukların ihtiyaçlarına doğrudan yanıt veren faaliyetleri desteklediğinin tespit edilebildiğini ortaya koyuyor. Bu durum, çocuk odaklı iklim finansmanını güçlendirmek ve yatırımların çocukların her gün yararlandığı sağlık, eğitim, su ve sanitasyon, beslenme ile sosyal koruma hizmetlerini desteklemesini sağlamak açısından önemli bir fırsata işaret ediyor. Bu yatırımlar yalnızca çocukları iklim kaynaklı risklere karşı korumuyor, toplumların genel dayanıklılığını da güçlendiriyor. Kasım ayında Antalya'da düzenlenecek COP31, iklim finansmanının sahada somut sonuçlar üretmesine ve çocuklarla gençlere doğrudan fayda sağlamasına yönelik tartışmaları güçlendirebilir.

COP31'de Geleceğin COP'u vizyonu

COP31'in çocukların ve gençlerin iklim gündeminde daha görünür olması için önemli bir fırsat sunduğuna işaret eden Marchi, Türkiye'nin ortaya koyduğu Geleceğin COP'u vizyonuyla diyalog, işbirliği ve ortaklıklara verdiği önemin bu yönde katkı sağlayabileceğini belirtti.

Marchi, Türkiye'nin bu yıl COP31 dönem başkanlığı sürecini Avustralya ile ortaklık içinde yürüttüğünü anımsatarak, iki farklı bölgenin bakış açılarını bir araya getirmenin çocukların ve gençlerin iklim değişikliğini nasıl farklı biçimlerde deneyimlediğini ortaya koyacağını dile getirdi.

İklim konusunda alınan her karar, aynı zamanda çocuklarla ilgili bir karar

COP31'den somut sonuçlar beklediklerini vurgulayan Marchi, çocuk odaklı iklim finansmanının artırılmasını, uyum çalışmalarının güçlendirilmesini ve sağlık, eğitim, su ile sanitasyon gibi temel hizmetlerin iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale getirilmesini görmek istediklerini söyledi.

Marchi, iklim eğitimi, iklim okuryazarlığı ve yeşil becerilere yapılan yatırımların önemine değinerek, çocukların ve gençlerin karar alma süreçlerine katılımının desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Müzakere masasına oturmaya hazırlanan taraflara mesajının net olduğunun altını çizen Marchi, sözlerini şöyle tamamladı:

İklim konusunda alınan her karar, aynı zamanda çocuklarla ilgili bir karardır. Bugün aldığımız kararlar, çocukların ve gençlerin bugün yaşadığı, yarın devralacağı dünyayı şekillendiriyor. Çocuklar ve gençler yalnızca iklim eylemlerinin yararlanıcıları olarak görülmemelidir. Seslerinin duyulması ve haklarının iklim politikalarının merkezinde yer alması büyük önem taşıyor. Çocuklar için daha dayanıklı sistemler ve toplumlar inşa ettiğimizde, aslında herkes için daha güçlü bir gelecek kurmuş oluruz.