Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh’nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs’ün Hafızası Koleksiyonu" Anadolu Ajansı ...
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu" Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta, Kubbetü’s-Sahra’nın batı ve güney cephelerinin 1898 yılına ait görüntüsü yer alıyor. İslam mimarisinin bilinen en eski kubbeli yapılarından biri olarak kabul edilen Kubbetü’s-Sahra, Kudüs’ün fethinin ardından Hz. Ömer tarafından yaptırılan mescidin bulunduğu alana inşa edilmesi nedeniyle, özellikle Batı kaynaklarında "Ömer Camii" adıyla da anılıyor. Yapının merkezinde bulunan kutsal kaya ise "Sahre" veya "Hacerü’l-Muallak" olarak adlandırılıyor.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta, Şehzade Osman Fuad Efendi ve Cemal Paşa, 1915 yılında Kudüs’te Selahiyye Külliyesi Kütüphanesi’nin önünde görülüyor. Kütüphanenin girişinde Beyyine Suresi'nin 3. ayeti olan "Fiha kütübun kayyimeh" (O sayfalarda dosdoğru hükümler yer almaktadır) yazılı bir tabela bulunuyor.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta, 1900 yılında Kudüs’te Halidiyye Kütüphanesi görülüyor. Sağ tarafta Kudüs’te Haremeyn Vakıfları Hatibi Şeyh Muhammed Emin bin Ömer ed-Denef el-Ensari ve Halidiyye Kütüphanesi’nin yöneticisi bulunuyor. Yanında Şeyh Tahir el-Cezairi (Şamlı), ardında Şeyh Ragıb el-Halidi, Şeyh Halil el-Halidi ve son olarak Şeyh Muhammed el-Habbal (Beyrutlu) yer alıyor. Kütüphane'nin önünde, Beyyine Suresi'nin 3. ayeti olan "Fiha kütübün kayyimeh" (O sayfalarda dosdoğru hükümler yer almaktadır) yazılı bir tabela bulunuyor.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Kudüs’teki Yahudi nüfusunun artış göstermesiyle Yahudiler, Burak Duvarı önündeki alanı sahiplenip bölgedeki bazı evleri yıkma girişiminde bulundu. Müslümanların bu adımları engellemeye çalışması üzerine taraflar arasındaki ihtilaf derinleşti. Milletler Cemiyeti kararıyla Burak Duvarı’nın mülkiyet hakkının Müslümanlara ait olduğu kesinleşmesine rağmen Yahudi tarafının provokatif adımları, 1929 yılının Ağustos sonlarında iki toplum arasında şiddetli ayaklanmaların patlak vermesine yol açtı. Fotoğrafta, 23 Ağustos 1929’da Yahudi gruplar tarafından yakılan Nebi Ukaşa Camisi’nin enkazı ve burada tahrip edilen el yazmaları ile Kur’an-ı Kerim nüshalarının kalıntıları görülüyor.
Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze Filistin'in mimari ve sosyal tarihini kesintisiz bir görsel panoramayla sunan "Kudüs'ün Hafızası" koleksiyonu, Anadolu Ajansı Arşivi üzerinden kamuoyunun erişimine açılıyor. Kudüs'e ilişkin ortaya koyduğu zengin entelektüel çalışmaları nedeniyle "2020 Kral Faysal Ödülü"ne layık görülen Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin (fotoğrafta) yıllara dayanan titiz araştırmalarıyla oluşturduğu dev fotoğraf koleksiyonu, Anadolu Ajansı Arşivi'ne kazandırıldı.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta Hâitü’l-Burak (Burak Duvarı) ve Mescid-i Aksa’ya açılan Mağribiler Kapısı'nın (Babü’l-Meğaribe) 1900 yılındaki görüntüsü yer alıyor. Kudüs’ün Eski Şehir bölgesinin güneydoğusunda yer alan ve yaklaşık 800 yıllık geçmişe sahip tarihî bir Müslüman yerleşkesi olan Mağribiler Mahallesi, kentin en hassas dinî kesişim noktalarından birinde bulunuyordu. Mahallenin doğusunda Mescid-i Aksa’nın batı surları ile Müslümanlar için İsrâ hadisesinin sembolü olan Burak Duvarı, batısında ise Eski Şehir’in Yahudi Mahallesi yer alıyordu. İsrail, 1967 yılında Mağribiler Mahallesi’nin tamamını yıkarak bölgeyi bugün “Ağlama Duvarı Meydanı” olarak bilinen alana dönüştürdü.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta, Kudüs’ün Eski Şehir bölgesinin ana giriş kapılarından biri olan Şam Kapısı'ndan (Babü'l-Amud) başlayıp Kıyamet Kilisesi'ne kadar uzanan en eski tarihî pazar caddelerinden biri olan Hanü’z-Zeyt Çarşısı'nın (Zeytinyağı Hanı Çarşısı) girişi görülüyor. 1906 yılına tarihlenen fotoğrafta ayrıca Hicri 1097/Miladi 1685 yılında vakfedilen Abdülkerim bin Mustafa Cûrîcî Sebili de yer alıyor.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta, 1915 yılında Cemal Paşa ve bir grup Alman subayı, Kudüs Tren İstasyonu’nda görülüyor.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. Fotoğrafta, 1917 yılında Osmanlı ordusuna bağlı bir süvari birliği, İngiliz ordusuyla çatışmaya hazırlanmak üzere Kudüs’ün batısında konuşlanırken görülüyor.
Filistinli tarihçi Dr. Mohammed Hashim Ghosheh'nin yıllardır sürdürdüğü araştırmalar sonucunda derlediği, Osmanlı, İngiliz ve Ürdün dönemlerine ait fotoğraflardan oluşan "Kudüs'ün Hafızası Koleksiyonu", Anadolu Ajansı arşivine kazandırıldı. I. Dünya Savaşı'nın Orta Doğu cephesindeki kaderini belirleyen Kudüs Muharebesi; İngiltere’nin Süveyş Kanalı'nın güvenliğini sağlama, Filistin'i ele geçirme ve Osmanlı İmparatorluğu'nu savaş dışı bırakma stratejisinin bir sonucu olarak gerçekleşti. Şiddetli muharebelerin ardından Osmanlı ordusu 1917'de şehri tahliye etmek zorunda kaldı ve Kudüs İngilizlerin eline geçti. Fotoğrafta, Kudüs’teki Yafa Caddesi’nde, İngilizlerin Manda yönetimine ve Balfour Deklarasyonu'na karşı düzenlenen büyük Arap protestosu (1937) görülüyor. Gösteri, Şam/Suriye'de toplanan, Balfour Deklarasyonu'nu ve İngiliz politikalarını reddeden kongrenin ardından gerçekleşti.
