Kamu-özel işbirliği yatırımlarında öncelik yerli malı olacak

Ekonomi Haberleri : ARİFE YILDIZ ÜNAL - Kamu-özel işbirliği (KÖİ) yöntemiyle yürütülen projeler ile bu modelle uygulanan kamu yatırımlarında, yerli malı kullanılmasına öncelik verilecek.

AA muhabirinin, 2027-2029 dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nden yaptığı derlemeye göre, kamu yatırımlarının, finansman modeli ne olursa olsun, stratejik dokümanlarda belirlenen hedeflerle uyumlu olması ve sadece ekonomik olarak yapılabilir projelerin teklif edilmesi gerekiyor.

Bu doğrultuda, KÖİ modeli, harcama etkinliğinin kamu kaynaklarının kullanımından daha yüksek olduğu durumlarda kullanılacak.

KÖİ yöntemiyle yapılmasını teminen Cumhurbaşkanlığı yetkisi için teklif edilen projeler için teknik, finansal, ekonomik, sosyal ve hukuki açılardan yapılabilirliğini, öngörülen katkı payı, doğrudan ödeme ve garantiler de dahil olmak üzere, risk analizlerini ve harcama getirisi analizini içeren ön yapılabilirlik etüdünün hazırlanacak. İlgili mevzuatın gerektirmesi durumunda, ÇED Olumlu Belgesi veya ÇED gerekli değildir kararı alındıktan sonra projeler teklif edilecek. Böylece, KÖİ modeli ile uygulananlar dahil olmak üzere, kamu yatırımlarında yerli malı kullanılmasına öncelik verilecek.

Yeni projeler engellilerin erişilebilirliğine uygun olacak

İdareler, kamu yatırım projelerinin 2027-2029 dönemi planlama ve uygulama aşamalarını, kadınların toplum içinde güçlenmelerine katkı sağlayacak şekilde hazırlayacak ve uygulayacak.

Söz konusu dönemde, Engelliler Kanununun ilgili maddeleri gereğince, fiziksel çevre koşullarının engellilere uygun hale getirilmesi kapsamında, yeni projelerin engellilerin erişilebilirliğine uygun olması, mevcut projelerin de engellilerin erişilebilirliğine uygun hale dönüştürülmesi göz önünde bulundurulacak ve projelerde bu konudaki standartlara uyulacak.

Kamu yatırım projelerinin hazırlık ve uygulama aşamalarında, iş sağlığı ve güvenliği konusu özellikle dikkate alınacak.

Finansal kiralama yöntemiyle yapılan yatırımlarda, finans tipi kiralamalara kamu yatırım programında yer verilecek. Finans tipi (satış tipi) kiralamaya konu olan yatırım malının toplam değeri, kiralamanın başlayacağı ilk yılın kamu yatırım programında yıl ödeneği olarak belirtilecek. Ancak, söz konusu kiralamaya ilişkin olarak daha sonraki yıllarda herhangi bir ödenek gösterilmeyecek. Finansal kiralamada, kuruluşun yatırım bütçesinden kiralamanın başladığı yıl herhangi bir nakdi harcama yapılmamakla birlikte, bu gösterimden amaç o değerde bir yatırım malının kuruluşun sabit sermaye stokuna katıldığının görülebilmesi olacak. Faaliyet tipi finansal kiralama yatırımlarına, kamu yatırım programlarında yer verilmeyecek.

Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar tekliflerini programa uygun yapacak

Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, 2027-2029 dönemi yatırım tekliflerini, özellikle yeni başlayacak projeleri ve yeni yapılacak ihaleleri dikkate alarak, özelleştirme programına uygun olarak yapacak. Söz konusu teklifler, özelleştirme programına uygunluk açısından yapılacak değerlendirmeyle beraber, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletilecek.

Yatırımları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen kuruluşlar, yatırım tekliflerini adı geçen Bakanlık görüşünü alarak, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletecek. Kuruluşların TOKİ'ye ya da özel yüklenicilere arsa veya diğer gayrimenkulleri karşılığında yaptırarak edinecekleri bina ve tesisleri projelendirilerek, kamu yatırım programına teklif edilecek. Arsa karşılığı yaptırmak üzere teklif edilen projelerin, proje tutarı ve diğer parametreleriyle (harcama ve ödenekleri hariç) birlikte, toplama dahil olmayacak şekilde kamu yatırım programında yer alacak.

Bölge Kalkınma İdareleri, eylem planı kapsamındaki yatırımlara ilişkin tekliflerini ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlayacak, önceliklendirecek ve ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına da gönderecek.

Valilikler, kamu kuruluşlarının yatırım projeleri ile ilgili tekliflerini, bunlar hakkında il koordinasyon kurullarında oluşan valilik görüşleriyle doğrudan ilgili yatırımcı kuruluşa iletecek.