Küresel piyasalarda gözler Fed tutanaklarında

Ekonomi Haberleri : ALİ CANBERK ÖZBUĞUTU/EMİRHAN YILMAZ - Küresel pay piyasaları bu hafta ABD'de enflasyonun yavaşlama sinyalleri vermesi ve olumlu şirket bilançolarına rağmen Orta Doğu'daki anlaşma sürecinin belirsizliğini korumasıyla karışık seyrederken, gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek hafta açıklanacak toplantı tutanaklarına çevrildi.

ABD'de geçen hafta istihdam piyasasındaki daralmayla azalan faiz indirimi beklentileri, bu hafta enflasyonun hız kestiğine işaret eden verilerle zayıflamaya devam etti.

ABD'de çarşamba günü açıklanan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,4 artarak piyasa beklentilerine paralel gerçekleşti.

Aylık enflasyonun alt kalemleri incelendiğinde, enerji grubundaki fiyat düşüşünün haziran ayına kıyasla ivme kaybettiği, ancak bu kalemdeki aşağı yönlü seyrin devam ettiği görüldü. Yıllık Enflasyon son 4 ayın en düşük seviyesine inerken, çekirdek enflasyon da yıllık bazda yüzde 2,5 ile şubat ayından bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

Cuma günü açıklanan verilere göre ise Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) temmuzda aylık bazda değişim göstermezken, yıllık bazda yüzde 4,7 artarak piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Üretici enflasyonunun alt kırılımlarında enerji maliyetlerindeki gerilemenin sürdüğü görüldü.

Söz konusu verilerin ardından piyasalarda Fed'in gelecek ay politika faizini değiştirmeyeceğine yönelik tahminler güçlenirken, Bankanın yıl sonuna kadar faizi artıracağı beklentileri zayıfladı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylülde faiz artışına gitme ihtimali yüzde 50'nin altına gerilerken, yıl sonuna kadar bir faiz artırımı yapılabileceği ihtimali güç kaybetti.

Bu durumun piyasalarda risk iştahını beslemesiyle New York borsasında rekor seviyeler görülürken, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasını süresiz olarak devam ettirebileceğine yönelik haber akışı iyimserlikleri sınırladı.

Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, yüksek seyreden enflasyonu düşürmek için faizlerin artırılması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.

Jeopolitik tarafta ABD ile İran'ın anlaştığına yönelik üçüncü taraflardan gelen açıklamalar dikkati çekti. Pakistan hükümet kaynakları, ABD ve İran'ın 17 Ağustos'ta süresi dolacak olan İslamabad Mutabakatı kapsamında 60 günlük ateşkesin uzatılması konusunda anlaştığını ifade etti.

AA muhabirine konuşan kaynaklar, tarafların arabuluculara sürenin uzatılmasına ilişkin onaylarını ilettiğini, ateşkesin 17 Ağustos'tan sonra ne kadar süreyle uzatılacağına ilişkin ise taraflarla temasların devam ettiğini belirtti. Bu süre içinde tarafların anlaşmaya dair net bir duruş sergilememesi piyasalarda risk algısının sürmesine neden oldu.

Hazine Bakanı Scott Bessent de katıldığı bir televizyon yayınında, ABD'nin yakında İran'a karşı benzeri görülmemiş ekonomik tedbirleri açıklayacağını söyledi.

Öte yandan, teknoloji ve yapay zeka alanındaki girişimler, piyasadaki olumsuzlukların dengelenmesine yardımcı oldu. ABD merkezli teknoloji şirketi Nvidia, yapay zeka altyapısının geliştirilmesi için 500 milyar doların üzerinde üçüncü taraf sermayesini harekete geçirmek amacıyla 6 finans kuruluşuyla stratejik ortaklıklar kurduğunu duyurdu.

ABD'nin Hürmüz ablukasının sürüp sürmeyeceği, Federal Açık Piyasa Komitesinin temmuz ayına ilişkin toplantı tutanakları ve dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi verileri gelecek hafta yatırımcıların odağında olacak.

Analistler, Fed tutanaklarında Bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin ipuçları aranacağını ifade etti.

Bu gelişmelerle, haftalık bazda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan yükselerek yüzde 4,70'e, dolar endeksi de yüzde 0,1 artarak 99,7 seviyesine çıktı.

Fed'in olası şahin adımlarına ilişkin azalan öngörüler ve yüksek seyreden tahvil faizlerinin dünya genelinde kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini tehdit etmesi ons altını destekledi. Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 0,8 artarak 4 bin 376 dolara ulaştı.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise arz endişelerinin giderilememesiyle yüzde 6 artarak 88,5 dolara yükseldi.

New York borsası karışık seyretti

ABD'de pay piyasaları geçen hafta karışık seyretti. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,36, Nasdaq endeksi yüzde 0,14 yükselirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,56 düştü.

Kurumsal tarafta, geçen hafta yapay zeka ve veri merkezleri için yüksek performanslı sunucu sistemleri üreten ABD merkezli teknoloji şirketi Supermicro, dördüncü çeyrek finansal sonuçlarını açıkladı. Bilançoda siparişlerde artış, kar oranında toparlanma ve güçlü 2027 beklentisi öne çıktı. Özellikle 2027 rehberliğinin çok güçlü gelmesi yapay zeka temasına yönelik iyimserlikleri tazeledi. Super Micro Computer'ın hisseleri haftalık bazda yüzde 28 yükseldi.

Yapay zeka ile bağlantılı diğer şirketlerin hisselerinde de yükseliş görüldü. Micron Technologynin hisseleri yüzde 10,7, Oracle hisseleri yüzde 2,4 ve Nvidia hisseleri yüzde 0,5 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi günü New York Fed sanayi endeksi, salı günü sanayi üretimi, bekleyen konut satışları, inşaat izinleri, kapasite kullanım oranı, konut başlangıçları, çarşamba günü Fed toplantı tutanakları, perşembe günü Philadelphia Fed imalat endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma günü ise S&P Global imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri takip edilecek.

Avrupa'da gözler ECB Başkanı Lagarde'ın vereceği mesajlarda

Avrupa borsaları, bu hafta Orta Doğu'daki gelişmeler, makroekonomik verilerden alınan sinyaller ve petrol fiyatlarındaki artışla Almanya hariç negatif seyretti.

Gelecek hafta Avro Bölgesi'nde açıklanacak haziran ayına ilişkin nihai enflasyon verileri ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın Dünya Ekonomik Forumu Uluslararası İş Konseyi toplantısında yapacağı konuşma takip edilecek.

Bu hafta açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde Ekonomi yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre beklentilere paralel şekilde yüzde 0,4 büyüdü. Bölge ekonomisi, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 1 büyüme performansı sergiledi.

Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi haziranda bir önceki aya göre sabit kalırken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 arttı.

Almanya'da yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle temmuzda yüzde 2,8'e yükseldi. İngiltere ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüme kaydetti. İngiltere'de haziran ayında sanayi üretimi yüzde 0,5 azalarak beklentilerin üzerinde gerileme kaydetti.

Öte yandan, Hollanda merkezli Triodos Bank'ın çalışmasında, Avrupa'da bu yaz etkili olan aşırı sıcaklar ve uzun süreli kuraklığın Avrupa Birliği (AB) ekonomisine yaklaşık 180 milyar avro zarar vereceği ve bu yıl için öngörülen ekonomik büyümeyi ortadan kaldıracağı belirtildi.

Çalışmada, aşırı sıcaklardan en fazla Fransa'nın etkilenmesinin beklendiği, tekrarlayan sıcak hava dalgalarının ülkede GSYH'yi yaklaşık yüzde 1,4 azaltarak ekonominin yıllık bazda yüzde 0,6 daralmasına yol açabileceği öngörüldü.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,44, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,90 ve İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,25 düşerken, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,41 yükseldi.

17 Ağustos ile başlayacak haftada salı günü Almanya'da Zew beklenti endeksi, İngiltere'de ILO işsizlik oranı, çarşamba günü Avro Bölgesi'nde ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, İngiltere'de enflasyon, perşembe günü Almanya'da ÜFE, cuma günü Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi ve bölge genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri açıklanacak.

Kospi endeksindeki 7 haftalık düşüş serisi sonlandı

Asya borsalarında bu hafta teknoloji sektörüne ilişkin tazelenen iyimserlikler risk iştahını destekledi. Söz konusu gelişmelerin etkisiyle Güney Kore'de Kospi endeksi, 7 haftalık düşüş serisine son verdi.

Bölgede geçen hafta Çin'de beklentilerin altından gelen enflasyon verileri, ülkede deflasyonist etkilerin yeniden ortaya çıkabileceğine işaret etti. Çin'de enflasyon temmuzda yıllık bazda yüzde 0,5 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici fiyatları da aynı dönemde yüzde 3,5 ile beklentilerin altında yükseliş gösterdi.

Analistler, söz konusu verilerin, Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını yukarı çekmesiyle teknik anlamda deflasyon patikasından çıkan Çin ekonomisinin yeniden bu alana doğru yönelebileceğine ilişkin endişeleri artırdığını belirtti.

Öte yandan, Japonya'da cari denge haziran ayında beklentilerin aksine 92,3 milyar yen (584,51 milyon dolar) açık verdi. Ülkede yaklaşık 1,5 yılın ardından cari denge eksi tarafta gerçekleşti.

Japonya'da, üretici enflasyonu temmuzda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 7,2 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Yıllık ÜFE tahminlerin altında kalsa da önceki aya göre hızlandı.

Japonya hükümetinin, yenin değer kaybının fiyatları yukarı taşımasından duyulan endişeyle gerçekleştirilen son döviz müdahalesinin etkisini artırmak için Japonya Merkez Bankasının faiz artırımını destekleyebileceği belirtiliyor.

Gelecek hafta Çin'de faiz kararı ve Japonya'da enflasyon başta olmak üzere bölgede yoğun veri gündemi takip edilecek.

Söz konusu gelişmelerle, haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 11,49, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,74 değer kazanırken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,15, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,33 değer kaybetti.

Pazartesi günü Japonya'da büyüme, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, Çin'de perakende satışlar, sanayi üretimi, perşembe günü Japonya'da dış ticaret dengesi, Çin'de faiz kararı ve cuma günü Japonya'da enflasyon verileri takip edilecek.

TCMB, enflasyon tahminini yukarı yönlü revize etti

Yurt içinde ise geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,85 yükselişle 14.172,26 puandan kapandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın üçüncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncellediklerini belirtti. Karahan, Enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15'e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9'a geriledikten sonra orta vadede enflasyon hedefi olan yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngörüyoruz. dedi.

2026 yıl sonu tahmininde yapılan 2 puanlık güncellemede, motorin, doğal gaz ve enerji dışı emtia fiyatlarındaki görünümün etkili olduğunu dile getiren Karahan, eşel mobil uygulamasına yönelik düzenlemelerin etkisini de tahminlerine yansıttıklarını kaydetti.

Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,8820'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi günü bütçe dengesi, salı günü konut fiyat endeksi, cuma günü tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi ve imalat sanayi kapasite kullanım oranı verileri takip edilecek.