Kurttan geyiğe İstanbul'un yaban hayatı fotokapanların objektifinde

İstanbul Haberleri : ŞADUMAN TÜRKAY - İstanbul'da ormanlara yerleştirilen fotokapanlar, karacadan kızıl geyiğe, kurttan yaban kedisine kadar birçok türün doğal yaşamını kayıt altına alırken, elde edilen görüntüler kentin zengin biyolojik çeşitliliğinin korunmasına yönelik bilimsel çalışmalara da katkı sağlıyor.

Yüzölçümünün yaklaşık yüzde 44'ünü oluşturan ormanlık alanlarıyla dikkati çeken İstanbul, yoğun kentleşmeye rağmen çok sayıda memeli, sürüngen ve kuş türüne yaşam alanı sunuyor.

Kuzey Ormanları başta olmak üzere kentin geniş doğal alanları, yalnızca İstanbul'un ekolojik dengesinin korunmasında değil, Marmara Bölgesi'ndeki doğal yaşam ağının devamlılığında da önemli rol üstleniyor.

Farklı habitatların bir arada bulunduğu bu geniş orman ekosistemi, yaban hayvanlarının barınma, beslenme ve üreme süreçlerini sürdürebildiği doğal alanlar arasında yer alırken, bu yaşamın büyük bölümü insan gözünden uzakta devam ediyor. Fotokapanlarla elde edilen kayıtlar ise ormanlarda gece ve gündüz süren bu görünmeyen yaşamı bilimsel veriye dönüştürüyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 1. Bölge Müdürlüğünün İstanbul ile çevre illerde stratejik noktalara yerleştirdiği fotokapanlar sayesinde yaban hayvanlarının beslenme, hareket ve davranışlarına ilişkin veriler elde ediliyor.

Harekete duyarlı bu sistemlerin, hayvanların doğal davranışlarını rahatsız etmeden kayıt altına almaları sayesinde yaban hayatının izlenmesinde önemli araçlar arasında yer alıyor.

Türlerin ormanlardaki yaşamı fotokapan görüntülerinde

İstanbul'un orman ekosisteminde karaca, kızıl geyik, porsuk, çakal, kurt, yaban kedisi, tilki ve sansar gibi memeli türlerinin yanı sıra çeşitli yılan ve kertenkele türleri de yaşamını sürdürüyor.

Bu türlerin ormanlardaki yaşamı fotokapanlara yansırken, kurt sürüsü ve iki geyiğin boynuzlarıyla kısa süreli dövüşleri de dikkati çeken görüntüler arasında yer aldı.

Özellikle kızıl geyiklerin boynuzlarını kullanarak güç mücadelesi verdiği anlar, doğal yaşamın insan müdahalesinden uzak şekilde sürdüğünü gösteren kareler olarak kaydedildi.

Kent aynı zamanda önemli kuş göç yolları üzerinde bulunması sayesinde 397 kuş türüne ev sahipliği yaparak küresel ölçekte önemli bir kuş göç koridoru olma özelliğini de taşıyor.

Bu durum, İstanbul'u yalnızca kara canlıları açısından değil, göçmen kuşların dinlenme ve beslenme rotaları bakımından da uluslararası öneme sahip doğal alanlardan biri haline getiriyor.

Görüntüler popülasyon takibinden kaçak avcılıkla mücadeleye kadar birçok çalışmaya katkı sunuyor

Fotokapanlar yalnızca görüntü kaydetmekle kalmıyor, yaban hayatının korunmasına yönelik çok yönlü çalışmalarda da kullanılıyor.

Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları'nda türlerin popülasyon dinamikleri, beslenme alışkanlıkları ve davranışları izlenirken, özellikle kızıl Geyik ve karaca gibi hedef türlerin düzenli envanter çalışmaları bu verilerle destekleniyor.

Sahadan elde edilen görüntüler, belirli türlerin hangi bölgeleri ne sıklıkla kullandığını, mevsimsel hareketlerini ve yaşam alanı tercihlerini anlamaya da katkı sunuyor. Böylece koruma çalışmalarının yalnızca gözleme değil, düzenli olarak toplanan verilere dayalı biçimde planlanması mümkün hale geliyor.

Koruma ekipleri, fotokapanlardan elde edilen kayıtları yasa dışı avcılıkla mücadele kapsamında da değerlendirerek koruma ve kontrol faaliyetlerini güçlendiriyor. Düzenli izleme çalışmaları sayesinde hem türlerin korunmasına yönelik tedbirler destekleniyor hem de doğal yaşam alanlarının sürdürülebilir biçimde yönetilmesine katkı sağlanıyor.

İstanbul dışında 1. Bölge Müdürlüğü bünyesinde yer alan Sakarya, Kocaeli ve Tekirdağ'da da kaydedilen görüntülerde farklı türlere rastlanırken, bu kayıtlar bölgedeki yaban hayatının izlenmesinde önemli rol oynuyor. Bölge genelinden elde edilen veriler, türlerin dağılımı ve yaşam alanlarının korunmasına ilişkin çalışmalara da kaynak oluşturuyor.

Koruma çalışmaları bilimsel planlarla yürütülüyor

DKMP 1. Bölge Müdürlüğü, bölge genelinde yürütülen koruma faaliyetlerini yönetim planları ve tür odaklı eylem planları doğrultusunda sürdürüyor.

İstanbul'da doğal yaşam alanlarının bütünlüğünü korumak amacıyla belirlenen iki yaban hayatı Geliştirme Sahası'nda koruma çalışmaları bilimsel temelli yönetim ve gelişme planları kapsamında yürütülüyor.

Bu planlar doğrultusunda habitatların korunması, türlerin izlenmesi ve ekosistemin sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalar eş zamanlı olarak gerçekleştiriliyor.

Nesli tehlike altındaki türler için hazırlanan eylem planları çerçevesinde şah kartal gibi nadir türlerin korunmasına yönelik çalışmalar sürerken, kızıl geyik ve karaca popülasyonları düzenli envanterlerle takip ediliyor. Türlere yönelik izleme çalışmaları, uzun vadeli koruma stratejilerinin oluşturulmasına da katkı sunuyor.

Üretim istasyonlarından doğaya destek

Tür popülasyonlarının güçlendirilmesi amacıyla faaliyet gösteren üretim istasyonları da koruma çalışmalarının önemli ayağını oluşturuyor. Koruma çalışmalarının sürdürülebilirliği için okullarda eğitimler düzenlenirken, sivil toplum kuruluşlarıyla yürütülen farkındalık etkinlikleriyle doğa koruma bilincinin toplumun farklı kesimlerine yayılması hedefleniyor.

Saha çalışmaları, bilimsel izleme faaliyetleri ve toplumsal farkındalık çalışmaları birlikte yürütülerek İstanbul'un yoğun kent yaşamıyla iç içe varlığını sürdüren zengin yaban hayatının gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor.