PORTRE - Şiirde direniş ve medeniyet fikrini buluşturan usta kalem: Erdem Bayazıt

İstanbul Haberleri — ÖZLEM LİMON - Modern Türk şiirinin önemli temsilcilerinden, aynı zamanda Yedi Güzel Adam arasında gösterilen şair ve yazar Erdem Bayazıt'ın vefatının üzerinden 18 yıl geçti.

Bayazıt'ın şiirlerinde lirizm ile düşünce iç içe geçerken, modern insanın yalnızlığı, medeniyet tasavvuru ve manevi arayış güçlü bir anlatımla işlendi. Şair, şiiri yalnız estetik bir alan değil, aynı zamanda bir bilinç ve sorumluluk zemini olarak değerlendirdi.

Tam adı Adil Erdem Bayazıt olan usta edebiyatçı, 18 Aralık 1939'da Kahramanmaraş'ta dünyaya geldi. Devlet memuru Ökkeş Tahsin Bayazıt ile Şerife Hanım'ın sekiz çocuğundan altıncısı olan Bayazıt, çocukluk yıllarını kışları Kahramanmaraş'ın Yörükselim Mahallesi'nde, yazları ise Güzlek ve Çağsak yaylalarında geçirdi.

İstiklal Ortaokulu ile Kahramanmaraş Lisesi'nde öğrenim gören Bayazıt, şiire ilgi duymaya öğrencilik yıllarında başladı. 1959'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde başladığı yükseköğrenimine daha sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde devam etti.

Vatani görevini 1963'te Burdur'da tamamlayan Bayazıt, ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu.

Edebiyat yolculuğu lise yıllarında başladı

Henüz lise öğrencisiyken Cahit Zarifoğlu, Nuri Pakdil, Rasim Özdenören ve Alaeddin Özdenören ile Hamle dergisini yayımlayan Bayazıt, Nuri Pakdil'in hazırladığı Hizmet gazetesinin sanat ve edebiyat sayfasını da hazırladı.

İlk şiirleri 1958'de Hamle dergisi ile Gençlik gazetesinin sanat ekinde yayımlanan Bayazıt'ın şiir ve yazıları ilerleyen yıllarda Büyük Doğu, Edebiyat, Mavera ve Yedi İklim dergilerinde okuyucuyla buluştu.

Bir dönem Cumhuriyet gazetesinde muhabirlik yapan Bayazıt, çeşitli gazetelerde köşe yazıları kaleme aldı. Nuri Pakdil, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç ve Fethi Gemuhluoğlu'nun fikir dünyasından beslenen şair, kendi şiir anlayışını da bu çizgi üzerinde geliştirdi.

Şiirlerinde medeniyet bilincini ve diriliş düşüncesini işledi

Kahramanmaraş'ta edebiyat öğretmeni olarak görev yapan Bayazıt, 1967-1972 yıllarında Kahramanmaraş İl Halk Kütüphanesi Müdürlüğü görevini yürüttü.

İstanbul Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Genel Sekreterliği, Milli Eğitim Bakanlığı Basın Bürosu memurluğu ve Milli Kütüphane Süreli Yayınlar Şube Müdür Yardımcılığı görevlerinde de bulunan Bayazıt, daha sonra Sanayi Bakanlığı İnsan Gücü Eğitim Daire Başkan Yardımcılığı görevinden ayrılarak Akabe Yayınları ile Mavera dergisinin yönetimini üstlendi.

Şairin ilk şiir kitabı Sebeb Ey, 1972'de yayımlandı. Edebiyat çevrelerinde Yedi Güzel Adam arasında gösterilen Bayazıt, şiirlerinde şehir, tabiat, ölüm, aşk, direniş ve inanç gibi temaları işledi.

Modern hayatın insanı özünden uzaklaştırdığı düşüncesini eserlerine yansıtan Bayazıt, şiirin yalnızca estetik bir alan değil, aynı zamanda hakikat arayışının ve medeniyet tasavvurunun dili olduğunu savundu. Müslüman toplumların yaşadığı acılar, emperyalizm karşısındaki direnişleri ve insanın manevi arayışı da şiirlerinin temel izlekleri arasında yer aldı.

Afganistan izlenimlerini kitaplaştırdı

Bayazıt, 1981'de Şenol Demiröz, Yücel Çakmaklı, Ahmet Bayazıt, Çetin Tunca, Halil İbrahim Sarıoğlu ve Necdet Taşçıoğlu'nun yer aldığı ekiple Pakistan, İran, Hindistan ve Afganistan'a seyahat ederek belgesel çalışmaları gerçekleştirdi.

Bu yolculuk sırasında edindiği gözlemleri daha sonra İpek Yolundan Afganistan'a adlı eserinde toplayan Bayazıt, bu kitabıyla 1983 Türkiye Yazarlar Birliği Basın Ödülü'ne layık görüldü.

Akabe Yayınları'nın İstanbul'a taşınmasının ardından 1984'te yeniden kamu görevine dönen Bayazıt, bir süre Devlet Planlama Teşkilatında çalıştı. 1987 genel seçimlerinde Kahramanmaraş milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine giren Bayazıt, 18. Dönem boyunca Milli Eğitim ve Çevre komisyonlarında görev yaptı.

Eserleri ödüllerle taçlandırıldı

Şiirlerinde mesajı ön planda tutan Bayazıt'ın son dönem şiirleri Risaleler adıyla 1987'de kitaplaştırıldı.

Risaleler ile 1988'de Türkiye Yazarlar Birliği Şiir Ödülü'nü kazanan şair, aynı yıl Türkiye Yazarlar Birliğinin düzenlediği Türkçenin 5. Uluslararası Şiir Şöleni kapsamında Yahya Kemal adına verilen büyük ödülün de sahibi oldu.

Bazı şiirleri İngilizceye çevrilen Bayazıt, sonraki yıllarda köşe yazılarıyla da fikir hayatına katkı sundu. Şiirler, Kelimenin Dirilişi, Vahyin Diriltici Soluğu, Müslüman Yürekler Bilirim ve İpek Yolundan Afganistan'a başta olmak üzere çok sayıda esere imza atan Bayazıt'ın şiirleri, farklı kuşaklar tarafından okunmayı sürdürdü.

Evli ve dört çocuk babası olan Erdem Bayazıt, akciğer kanseri nedeniyle 5 Temmuz 2008'de İstanbul'da 69 yaşında hayatını kaybetti.

Eserleri ve düşünce dünyası üzerine çok sayıda akademik çalışma hazırlanan Bayazıt'ın adı, ölümünün ardından çeşitli eğitim kurumlarına verildi. TRT'de yayımlanan Yedi Güzel Adam dizisiyle birlikte eserleri genç kuşakların da yeniden ilgi gösterdiği edebiyatçılar arasında yer aldı.

PORTRE - Şiirde direniş ve medeniyet fikrini buluşturan usta kalem: Erdem Bayazıt

İstanbul — Bayazıt'ın şiirlerinde lirizmle düşünce iç içe geçerken, modern insanın yalnızlığı, medeniyet tasavvuru ve manevi arayış güçlü bir anlatımla işlendi

Edebiyat yolculuğu lise yıllarında başladı

Şiirlerinde medeniyet bilincini ve diriliş düşüncesini işledi

Afganistan izlenimlerini kitaplaştırdı

Eserleri ödüllerle taçlandırıldı