PORTRE - Türk sinemasının güldüren halk kahramanı: Kemal Sunal

İstanbul Haberleri — AİŞE HÜMEYRA AKGÜN - Hababam Sınıfı, Köyden İndim Şehire, Mavi Boncuk, Tosun Paşa ve Kapıcılar Kralının da aralarında olduğu çok sayıda yapımda canlandırdığı iyi ve saf adam rolleriyle bugün bile her yaştan izleyicinin beğenisini kazanan Kemal Sunal'ın vefatının üzerinden 26 yıl geçti.

Sanatçının canlandırdığı karakterlerle yalnızca Türk sinemasının unutulmaz isimleri arasında yer almakla kalmadı, farklı kuşakların ortak hafızasında da kendine kalıcı bir yer edindi. Filmleri, mizahın yanı sıra toplumsal eşitsizlik, bürokrasi, adaletsizlik ve günlük yaşamın sorunlarını ele alan yönüyle geniş kitlelere ulaştı.

Özellikle hayat verdiği Şaban karakteri, saf, dürüst, haksızlığa boyun eğmeyen ve halkın içinden biri olarak Türk sinemasının en tanınan karakterlerinden biri haline geldi.

Aradan geçen yıllara rağmen usta oyuncunun yapımları televizyon yayınları ve dijital platformlar aracılığıyla yeni kuşaklar tarafından da ilgi görmeye devam ediyor.

Lisede amatör olarak ilk kez Zoraki Tabiple sahneye çıktı

İzleyiciyi güldürürken düşündüren Ali Kemal Sunal, Malatyalı Mustafa Sunal ile Saime Hanım'ın ilk çocuğu olarak 11 Kasım 1944'te İstanbul Küçükpazar'da dünyaya geldi. Sunal'ın, Cemil ve Cengiz adı verilen iki kardeşi daha oldu.

Kemal Sunal, ilk öğrenimini Mimar Sinan İlkokulu'nda, liseyi ise 11 yılda bitirdiği Vefa Lisesi'nde tamamladı. Henüz lisedeyken tiyatroya ilgi duymaya başlayan sanatçının yeteneğini, felsefe öğretmeni Belkıs Balkır fark etti. Sen oyuncu olmalısın. diyen Belkıs öğretmen, Sunal'ın babasını ikna ettikten sonra usta oyuncuyu Kenter Tiyatrosu'na götürerek, Müşfik Kenter ile tanıştırdı.

Dar gelirli bir ailenin çocuğu olarak zorlu şartlar altında çocukluk ve gençlik dönemini geçiren sanatçı, bir röportajında, İşte o yokluklar Kemal Sunal'ı yarattı. demişti.

Başarılı oyuncu, tiyatro ve sinemaya adım atmadan önce elektrikçi çıraklığı yaptı, üniversite öğrenimi sırasında ve sonrasında ise Emayetaş Fabrikası'nda çalıştı.

Lisede amatör olarak ilk kez Zoraki Tabiple sahneye çıkan Sunal, aynı tarihlerde oynadığı bir oyun ile Akşam gazetesinin düzenlediği liselerarası tiyatro yarışmasında En İyi Karakter Oyuncusu ödülünü aldı.

Televizyon ve Sinemada Kemal Sunal Güldürüsü başlıklı tez hazırladı

Sanatçı, profesyonel tiyatro oyunculuğuna 1966'da başladı. Kenter Tiyatrosu'nda ilk kez Deli İbrahim adlı oyunda sahneye çıkan Sunal, canlandırdığı celladın yardımcısı rolüyle repliği olmamasına rağmen seyirciyi güldürmeyi başararak, dikkatleri üzerine çekti.

Usta oyuncu, 1981'de Ankara Etimesgut Zırhlı Birlikler Okulu'nda başladığı vatani görevini, Ankara Kara Kuvvetleri Komutanlığı'ndaki usta birliğinde tamamladı.

Kenter Tiyatrosu'nda uzun süre kalmayan Sunal, oyuncu Bülent Kayabaş ile tanışmasına vesile olan ve henüz yeni kurulan Pendik Tiyatrosuna katıldı.

Sinema ve tiyatronun, gülen ve güldüren yüzü Sunal, bir yandan tiyatroya devam ederken şu anki adı Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi olan Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Yüksekokulu'nda 2 yıl öğrenim gördü. Eğitimini yoğun tiyatro turneleri sebebiyle yarım bırakan sanatçı, 1992'de çıkan öğrenci affı sonrasında üniversitenin 2. sınıfından devam ederek, 1995'te 51 yaşındayken mezun oldu.

Mezuniyet törenindeki açıklamasında, 4 yıllık üniversite maratonu sonunda bitti ama benimki biraz zor bitti. Ben 4 yıllık üniversite hayatını 27 yılda bitirdim. diyen sanatçı, daha sonra radyo, televizyon ve sinema bölümünde yüksek lisans yaptı ve Televizyon ve Sinemada Kemal Sunal Güldürüsü başlıklı tez hazırladı. Sanatçının tezi, aynı adla 2005'te ailesi tarafından kitaplaştırıldı.

Sinemaya Tatlı Dillim filmiyle adım attı

Kemal Sunal, Pendik Tiyatrosunun maddi sorunlar nedeniyle kapanmasının ardından, idol olarak gördüğü ve 4 yıl kaldığı Ulvi Uraz'ın tiyatrosuna geçti, ardından Aksaray Küçük Opera, Ayfer Feray Tiyatrosu ve Devekuşu Kabare Tiyatrosu'nda sahneye çıktı.

Devekuşu Kabarede Sunal'ın oynadığı Dün Bugün adlı oyunu izleyen Münir Özkul, ünlü yönetmen Ertem Eğilmez'e, Bak Ertem, bu çocuğa dikkat et. Bunda iş var. diyerek, Eğilmez ile Sunal'ın tanışmasını sağladı.

Sunal, Eğilmez'in 1972'de çektiği Tatlı Dillim filminin kadrosuna katılarak, sinemaya adım attı. Filmde Sunal'ın yanı sıra Münir Özkul, Zeki Alasya, Metin Akpınar, Tarık Akan, Halit Akçatepe ve Filiz Akın da rol aldı.

Atıf Yılmaz'ın yönettiği 1974 yapımı Salako filminde de rol alan usta oyuncu, 1975'te Zeki Ökten'in Hanzo ve Şaşkın Damat filmlerinde başrol oynadı.

Yeşilçam'ın parlak yıllarından 1975'te, Eğilmez'in Rıfat Ilgaz'ın eserinden sinemaya uyarladığı Hababam Sınıfında usta isimlerle rol alan Sunal, filmin ardından Şaban ve İnek Şaban lakaplarıyla tanınır oldu.

Unutulmazlar arasına giren filmlerde, 5 farklı yönetmenle çalıştı

Usta oyuncu, 1976'da Süt Kardeşler, Hababam Sınıfı Uyanıyor, Tosun Paşa, Sahte Kabadayı, Meraklı Köfteci ve Kapıcılar Kralı gibi unutulmazlar arasına giren filmlerde, 5 farklı yönetmenle çalıştı.

Devekuşu Tiyatrosunun Ankara turnesi sırasında Gül Sunal ile tanışan ve 1975'te evlenen Sunal'ın, Ali ve Ezo adını verdiği çocukları dünyaya geldi.

Sanatçı, Tatlı Dillim filminden sonra tiyatro ve sinemayı aynı anda yürütmeyi bırakarak, kariyerine sinemayla devam etti.

Başarıya giden yolun disiplinden geçtiğine inanan, işinde her zaman titiz ve tertipli olduğunu söyleyen Sunal, rollerinde genellikle halkın içinden bir halk kahramanını canlandırarak dikkati çekti.

Türkiye'nin en sevilen oyuncularından biri oldu

Usta oyuncu, Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı eserinin sinema uyarlamasında canlandırdığı İnek Şaban tiplemesi başta olmak üzere, birçok filmde özgün fiziği ve hayat verdiği tiplerin halka olan yakınlığı nedeniyle kısa zamanda Türkiye'nin en sevilen oyuncularından biri oldu.

Sanatçı, verdiği röportajlardan birinde, telif yasası nedeniyle her akşam sunulan filmlerden sadece yapımcının para aldığını, oyuncuların hiç para kazanmadığını anlatarak, gördüğü ilginin nedenini ise şöyle değerlendirmişti:

Bu sevginin arkasında yatan sır, ilk başta benim sade bir vatandaş olmamdan kaynaklanıyor. Halkın arasından gelmemden, sırtımı halka dayamamdan kaynaklanıyor. Ben bir balon değilim. Böyle çıkanlar oluyor, her gün basında televizyonda gözükmeye mecburlar ayakta kalabilmek için. Benim böyle bir şeye ihtiyacım yok, senelerce de olmadı.

Hayatına 82 film sığdırdı

Kemal Sunal, 28 yıllık sanat hayatına tiyatro oyunları hariç 6'sı yan rol, 76'sı başrol olmak üzere 82 film sığdırdı.

Saygılar Bizden, Şaban Askerde, Şaban ile Şirin ve Bay Kamber olmak üzere 1993-1996'da toplam 4 dizide de oynayan Sunal, filmlerinde öğretmenden bekçiye, kapıcıdan çöpçüye kadar birçok karaktere girerek, her dönem seyirciler tarafından ilgi gördü.

Canlandırdığı her karakterle seyircinin yüzünü güldürmeyi başaran ve halk tarafından fazlasıyla benimsenen Sunal'ın oynadığı filmlerin genelinde, Türk halkının geleneklerinden, adetlerinden ve inanışlarından örnekler öne çıktı.

Rol aldığı yapımlar motivasyon filmleri olarak görüldü

Motivasyon filmleri olarak da adlandırılan Sunal'ın yer aldığı yapımlar ayrıca bir başarı öyküsü özelliği taşıdı.

Usta oyuncu, İnek Şaban filminde bir karpuzcunun başarılı bir kaleci olup yükselmesini, Doktor Civanım filminde bir hademenin doktor kılığında köylülerin gözünde büyümesini, Korkusuz Korkak filminde Mülayim'in sıradan bir memurken mahallenin gözünde kahraman olmasını, Salako filminde saf bir köylünün iyi niyetli bir eşkıyaya dönüşmesini, Bekçiler Kralı filminde sıradan bir bekçinin, mahallelinin dertlerine çare bularak halkın umudu haline gelmesi, Yüz Numaralı Adam filminde ise yine fakir bir karakterin reklam yıldızı olmasını canlandırdı.

Birçok ödüle de değer görülen sanatçı, 1977'de Kapıcılar Kralı filmiyle Antalya Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu, 1989'da Düttürü Dünya filmindeki rolüyle Ankara Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu, 1998'de de Antalya Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur ödüllerine değer görüldü.

Uçak fobisi olan ve hayatında hiç uçağa binmeyen Sunal, Balalayka filminin 3 Temmuz 2000'de yapılacak çekimlerine katılmak için Trabzon'a gitmek üzere bindiği uçakta kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.

Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilen usta oyuncunun rol aldığı yapımlar arasında ayrıca Canım Kardeşim, Oh Olsun, Mavi Boncuk, Salak Milyoner, Hanzo, Hababam Sınıfı serisi, Şaban serisi, Meraklı Köfteci, İbo ile Güllüşah, Sakar Şakir, Yüz Numaralı Adam, Bekçiler Kralı, Zübük, Sahte Kabadayı, Avanak Abdi, Korkusuz Korkak, Şark Bülbülü, Devlet Kuşu, Gol Kralı, Üç Kağıtçı, Doktor Civanım, Yedi Bela Hüsnü, Postacı, Varyemez ve Propaganda yer alıyor.