
Ekonomi Haberleri — FİRDEVS YÜKSEL - Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) ilk reaktörüne çok yakında yakıt yüklemeye başlamayı umduklarını ve santralde üretilen ilk elektriğin 2027'de Türkiye şebekesine verileceğini söyledi.
Likhachev, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki "Dünya Nükleer Günleri" etkinliğinde, Akkuyu NGS'deki hazırlıklar, projedeki hisse görüşmeleri ve yeni işbirliği olanaklarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Akkuyu NGS'nin ilk ünitesinde gelinen aşamayı maratonun son metrelerine benzeten Likhachev, "Arkamızda yıllar süren son derece ciddi bir çalışma var ve fiziki çalıştırmanın başlamasına yalnızca bir adım uzaktayız." dedi.
Likhachev, çalışmalardaki son duruma ilişkin, "Şu anda birinci güç ünitesinde sıcak testlerin gerçekleştirilmesine yönelik izni bekliyoruz. Bu, birinci güç ünitesinin yakıtı dışında, tüm ekipmanların normal işletme koşullarında çalışacağı anlamına geliyor." bilgisini paylaştı.
Bu süreçte ilk ünitedeki sistemlerin normal işletme koşullarında çalıştırılacağını aktaran Likhachev, "Tek fark, enerjinin yakıt demetleri tarafından değil, harici enerji kaynaklarından sağlanacak olması. Ancak her şey kontrol edilecek: bağlantı noktaları, kaynaklar, sistemlerin çalışması, güvenlik mekanizmalarının işleyişi ve personelin hazırlık durumu. Bunun ardından tüm parametrelerin uygunluğunu Türk düzenleyici kurumuna teyit edeceğiz ve fiziki çalıştırmaya başlamak için gerekli lisansı alacağız." diye konuştu.
Likhachev, yakıt yükleme hazırlıkları ve santralin işletmeye alınmasına ilişkin şunları söyledi:
"Çok yakında yakıt yüklemeye başlayacağımızı gerçekten ümit ediyorum ve bunun gerçekleşmesi için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz. Önümüzdeki yıl, nükleer enerjiden üretilen ilk kilovatsaatlerin Türkiye elektrik şebekesine verileceği yıl olacak. Ardından her yıl, birbiri ardına yeni reaktörler işletmeye alınacak. Böylece 2030 yılına kadar bu sahadaki tüm güç ünitelerinin işletmeye alınmasını tamamlamayı ve Türkiye elektrik şebekesine yaklaşık 5 gigavat elektrik gücü sağlamayı hedefliyoruz."
Akkuyu'da üçüncü ülkelerden şirketlerin katılımı da değerlendiriliyor
Hisse satışına ilişkin görüşmeleri de değerlendiren Likhachev, hükümetler arası anlaşmanın projede yüzde 49'luk hisse edinimine imkan tanıdığını hatırlattı.
Likhachev, Akkuyu Nükleer AŞ'nin sermayesine katılım konusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve bazı Türk şirketleriyle görüşmeler yürüttüklerini belirterek, "Bugün yalnızca Türk şirketlerinin olası katılımı değil, üçüncü ülkelerden şirketlerin katılımı da değerlendiriliyor. Müzakereler şu anda öyle bir aşamada ki görüşmelerin gizliliği nedeniyle somut oranlardan ve belirli tüzel kişilerden söz etmek mümkün değil. Ancak bir kez daha vurgulamak isterim ki, hem hükümetler arası anlaşmanın hükümleri açısından hem de Türkiye hükümeti ile yürüttüğümüz güvene dayalı, son derece şeffaf ve açık ilişkiler açısından bakıldığında, karar yalnızca Türkiye Cumhuriyeti'nin çıkarları doğrultusunda ve Türkiye hükümetinin onayıyla alınacaktır." ifadelerini kullandı.
Türkiye'deki yeni sahalar için işbirliği
Türkiye'nin 2050'ye kadar nükleer enerji kurulu gücünü 20 gigavata çıkarma hedefine de değinen Likhachev, bu seviyenin Türkiye gibi hızla büyüyen bir ekonomi için üst sınır olmadığı görüşünü dile getirdi.
Likhachev, Rosatom'un bu süreçte Türkiye'ye destek vermeye hazır olduğunu ifade ederek, "Mersin'deki projede halihazırda çalışıyoruz, insan kaynağı yetiştiriyoruz ve yeni sahalarda hangi biçimlerde yer alabileceğimizi belirlemek üzere Türk hükümetiyle işbirliği yapıyoruz." dedi.
Rosatom Genel Müdürü, Türk uzmanların Rosatom'un üçüncü ülkelerdeki projelerinde görev aldığını ve şirketin bu projelerde Türk uzmanlara yer vermeye devam edeceğini belirterek, "Türk uzmanların bugün sahip olduğu yetkinlikler, onların dünyanın herhangi bir ülkesinde çalışabilmelerine imkan sağlıyor." diye konuştu.
Akkuyu'da yaklaşık 16 milyar dolarlık yerlileştirme
Likhachev, Akkuyu NGS sahasında çok yüksek bir yerlileştirme seviyesine ulaştıklarına dikkati çekerek, "En ihtiyatlı hesaplamalara göre yaklaşık 16 milyar dolarlık bir yerlileştirme sağlandı. Bu tutara Türk şirketlerinin elde ettiği gelirler ve doğrudan vergi ödemeleri de dahil." ifadelerini kullandı.
"Küçük ölçekli ve mobil çözümler sunmaya hazırız"
Türkiye'nin denizcilik alanındaki yetkinliklerine de işaret eden Likhachev, "Küçük ölçekli yüzer nükleer güç santralleri üzerinde birlikte çalışmaya başlamak Türkiye açısından son derece uygun olacaktır. Bu tür çözümler Türkiye'nin enerji yapısında da talep görecektir. Türkiye'de dağlık alanlar ve ulaşılması güç dağlık bölgeler de bulunuyor. Bu bölgelerde karada kurulan küçük ölçekli nükleer güç santrallerine de ihtiyaç olabilir." dedi.
Likhachev, "Türk ortaklarımıza, yalnızca dünya pazarında en fazla talep gören, bizim 'en çok satan' büyük güç ünitelerimizi değil, küçük ölçekli ve mobil çözümler de dahil olmak üzere farklı seçenekleri sunmaya hazırız." diye konuştu.
"Akkuyu NGS uzun yıllar küresel nükleer enerji sektörü için vitrin niteliğinde olacak"
Dış baskılara rağmen son 1-1,5 yılda Rosatom'un projelerine ve faaliyetlerine katılan ülke sayısının arttığını kaydeden Likhachev, bunu nükleer enerjiye yönelik talebin yanı sıra şirketin santral inşasıyla birlikte altyapı kurup personel yetiştirmesine ve ortaklarına bakım, yakıt tedariki ve teknolojinin uzun vadede geliştirilmesi konusunda güvence vermesine bağladı.
Likhachev, Akkuyu NGS'yi dünya genelinde takip edilen öncü bir proje olarak nitelendirerek, "Akkuyu NGS daha uzun yıllar boyunca küresel nükleer enerji sektörü için bir vitrin niteliğinde olacak." değerlendirmesinde bulundu.




