TÜBİTAK destekli projeyle Samsun ve İngiltere'deki yağış kaynaklı riskler araştırılıyor

Giresun Haberleri — ATAKAN ÇITLAK - Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK), EUREKA Afetlere Dayanıklılık, Müdahale ve İyileştirme Ulusal Çağrısı kapsamında Giresun Üniversitesinin de yer aldığı uluslararası konsorsiyum tarafından hazırlanan Doğal Afetlerin Anlaşılması için Mekansal Analiz Haritalama Simülasyonu adlı uluslararası AR-GE projesi çalışmaları devam ediyor.

Proje doğrultusunda İngiltere'nin Liverpool şehri ile Samsun'un Terme, Çarşamba ve Bafra ilçelerinde yağış süreçleri takip edilerek, akarsularda oluşabilecek akış riskleri ortaya konulacak.

Projenin Türkiye Koordinatörü Giresun Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Enes Yıldırım, AA muhabirine, TÜBİTAK destekli araştırmanın Giresun Üniversitesinin yanı sıra İngiltere'den 3 ve merkezi Ankara'da bulunan bir Türk şirketinin yer aldığı konsorsiyum tarafından yürütüldüğünü söyledi.

Ağustos 2025'te başlayan uluslararası projenin çalışma sahasının İngiltere'nin Liverpool şehri ile Samsun'un Terme, Çarşamba ve Bafra ilçelerindeki akarsular olarak belirlendiğini ifade eden Yıldırım, projeye dahil tek üniversite olduklarını belirtti.

Yıldırım, yaklaşık 9 aydır Samsun'un üç ilçesindeki akarsularda farklı risk analizleri üzerinde çalışmalara devam ettiklerini anlatarak, analizler sonucunda web tabanlı uygulama hazırlanacağını vurguladı.

Ortaya çıkacak uygulama sayesinde kamu kurum ve kuruluşları ile vatandaşların risk durumlarını takip edebileceklerinin altını çizen Yıldırım, şu değerlendirmede bulundu:

Ülkemizde bu tarz risk çıktılarının topluma ulaştırılması maalesef zayıf. Vatandaşımız hangi bölgeler riskli, hangi bölgeler değil, bir seçim yapamıyor. Bu da afet müdahalesinde birtakım eksiklere sebep olabiliyor. Biz bu eksikliklere elimizden geldiğince destek sağlayıp, zararların olabildiğince aza indirgenmesi için çalışma yürütüyoruz.

Yıldırım, ABD'de kullanılan benzer bir projenin hazırlanmasında da görev aldığını dile getirerek, şöyle devam etti:

Buradaki projede hidrolojik modelleme çalışması yürütüyoruz. Çalıştığımız bölgeler Samsun ve İngiltere'de. Aldığımız ekstrem yağış miktarlarını işleyerek, bu yağışın ne kadar akışa, akışın ise nasıl bir taşkın yayılımına sebep olabileceğini analiz ediyoruz. Ardından oluşturduğumuz risk haritalarıyla beraber hangi bölgenin ne kadar miktarda zarara sebep olabileceğini çalışacağız. İleriye dönük kamu kurumları ya da vatandaşlarla paylaşacağımız bilgi platformu oluşturacağız.

Önümüzdeki yıllarda tüm Karadeniz Bölgesi açılımına doğru ilerleyeceğiz

Vatandaşın bulunduğu bölgede riskin ne kadar olduğunu ortaya koymaya çalışıyoruz. ifadesini kullanan Yıldırım, şunları kaydetti:

Pilot olarak Samsun'un Terme, Çarşamba ve Bafra ilçeleri için bu çalışmaya başladık. İngiltere'de Liverpool şehri de var. Önümüzdeki yıllarda tüm Karadeniz Bölgesi açılımına doğru ilerleyeceğiz. Aslında buradaki hedefimiz, vatandaşımızın mevcut riske karşı bilgi sahibi olmasını sağlamak. Risk çıktılarını vatandaşlara sağlayarak ileriye dönük mal ve can kayıplarını azaltma adına hedefle yola çıktık. Bu şekilde olası zararları milimize ederek hayatlarına devam etmelerini istiyoruz.

Yıldırım, entegre bir taşkın modelleme yapacaklarını, arka planda bunun sadece taşkın haritası olarak kalmayacağını vurgulayarak, şöyle devam etti:

Taşkın haritalarından faydalanıp bölgede topoğrafya, bina verilerinden faydalanıp o taşkının ne kadar etkili olacağını sayısallaştırıyoruz. Bu şekilde vatandaş riskin miktarını daha iyi anlayabilecek. Kamu kurumları da bundan faydalanabilir. Afet müdahalesi sırasında ilk nerelere müdahale edilmesi gerektiğiyle alakalı fikir sahibi olunabilecek. Projede ürettiğimiz hidrolik çıktıları entegre bir sistem altında web tabanlı coğrafi bilgi sisteminde topluyoruz. Vatandaş ya da kamu kurumundaki personel aynı bir haber sitesine ulaşır gibi web sitesine girerek bizim ürettiğimiz çıktıları inceleyebilecek.

Karadeniz Bölgesi için önemli bir projeye imza atıldığının altını çizen Yıldırım, projenin Ağustos 2027'de tamamlanmasının planlandığını sözlerine ekledi.