Türk basketbolunun ilkleri, rekorları ve unutulmazları

Spor Haberleri -- EMRE DOĞAN - 61. sezonu yarın başlayacak basketbol Süper Ligi birçok ilk ve ilginç rekoru barındırıyor.

Ligde geride kalan 60 sezonda birçok unutulmaz rekor ve ilkler yaşandı.

A Milli Erkek Basketbol Takımı'nın başantrenörlüğünü yapan Ergin Ataman, Türk basketbol tarihinde birçok ilke imza attı.

Ligde Efes Pilsen (Anadolu Efes), Beşiktaş Milangaz ve Galatasaray Medical Park ile şampiyonluk yaşayan Ataman, 3 farklı takımla ipi göğüsleyen ilk ve tek başantrenör oldu.

Avrupa'da profesyonel liglerde takım çalıştıran ilk Türk başantrenör ünvanının sahibi Ergin Ataman, Basketbol Süper Ligi'nde Üç büyüklerden ikisiyle (Beşiktaş ve Galatasaray) şampiyonluk kazanan ilk başantrenör olarak da tarihe geçti.

Anadolu Efes ile 2020-2021 ve 2021-2022 sezonlarında Basketbol Avrupa Ligi'nde (EuroLeague) mutlu sona ulaşan Ataman, bu organizasyonda şampiyonluk yaşayan ilk ve tek Türk başantrenör oldu.

2001-2002 sezonunda Montepaschi Siena'yı çalıştıran ve İtalya ekibine ilk sezonunda Avrupa Raimundo Saporta Kupası'nı kazandıran Ergin Ataman, bu kupayı kaldıran ilk ve tek Türk başantrenör olarak tarihteki yerini aldı.

Ataman, 3 sezon görev yaptığı Yunanistan temsilcisi Panathinaikos'un başında hem Avrupa Ligi'nde hem de ulusal lig ve kupada şampiyonluk kazandı. Ergin Ataman, bir Avrupa takımıyla Basketbol Avrupa Ligi kupasını kaldıran ilk Türk başantrenör ünvanını elde ederken, Yunanistan Ligi'nde şampiyonluk kazanan ilk Türk başantrenör olarak da tarihe geçti.

Erman Kunter'in 153 sayılık rekoru

Türk basketbol tarihinin en önemli yıldızlarından Erman Kunter, 153 sayıyla bir maçta en fazla skor üreten oyuncu ünvanını elinde bulunduruyor.

Fenerbahçe'de forma giyen Kunter, 1988'de sarı-lacivertlilerin Hilalspor'u 175-101 yendiği maçta 153 sayı atarak rekor kırarken, ilk yarıda kaydettiği 81 sayıyla da bir devrede en fazla sayı üreten basketbolcu olarak kayıtlara geçti.

Kunter, 2009-2010 sezonunda Cholet'yi Fransa Ligi'nde şampiyonluğa taşıyarak da bir ilke imza attı. Erman Kunter, yabancı bir takımın başında lig şampiyonluğu yaşayan ilk Türk başantrenör oldu.

Budanur'un rekoru

Türk basketbol tarihinde Beşiktaşlı Hüdai Budanur, kırılması güç bir rekoru elinde bulunduruyor.

1957 yılında İstanbul Spor ve Sergi Sarayı'nda yapılan İstanbul Ligi maçında Beşiktaş, İstanbul Karagücü'nü 110-56 yenerken, Budanur, siyah-beyazlıların 110 sayısını da tek başına kaydetti.

Anadolu Efes'in ilkleri

2011-2012 sezonunda ismini Anadolu Efes olarak değiştiren Efes Pilsen, 1995-1996 sezonunda Avrupa Radivoj Koraç Kupası'nı müzesine götürerek, Avrupa'da şampiyonluk yaşayan ilk Türk takımı olmayı başardı.

Anadolu Efes, Avrupa Ligi'nde de üst üste iki kez şampiyonluk kupasını müzesine götüren ilk Türk ekibi oldu.

Anadolu Efes, Avrupa kupalarında finale çıkan ilk Türk temsilcisi konumunda da bulunuyor. 1993 yılında Avrupa Kulüpler Kupası'nda final oynayan lacivert-beyazlılar, Torino'da Yunanistan temsilcisi Aris'e 50-48 yenilerek ikincilikle yetindi.

Fenerbahçe, Avrupa Ligi'nde şampiyonluk yaşayan ilk Türk ekibi

Fenerbahçe, Sırp başantrenör Zeljko Obradovic yönetiminde 2016-2017 sezonunda Avrupa Ligi'nde Türk basketbolu adına büyük bir başarı elde etti.

Avrupa Ligi finalinde Olympiakos'u 80-64 yenen sarı-lacivertliler, Avrupa'nın kulüpler düzeyindeki en büyük kupasını müzesine götüren ilk Türk takımı olmayı başardı.

Fenerbahçe Beko, 2024-2025 sezonunda Litvanyalı başantrenör Sarunas Jasikevicius yönetiminde EuroLeague'de şampiyonluğa ulaşarak kupayı ikinci kez müzesine götürdü.

NBA ekibini yenen ilk Türk takımı Fenerbahçe

Fenerbahçe, NBA temsilcisini yenen ilk Türk takımı olarak kayıtlara geçti.

Sarı-lacivertli ekip, NBA Europe Live 2012 kapsamında 5 Ekim 2012'de Ülker Spor ve Etkinlik Salonu'nda ağırladığı Boston Celtics'i 97-91 mağlup etti.

Fenerbahçe, ABD'de bir NBA ekibine üstünlük kuran ilk Türk takımı ünvanının da sahibi oldu. Sarı-lacivertliler, Avrupa Ligi Basketbol Dünya Turu 2015 kapsamında New York'taki Barclays Center'da 6 Ekim 2015'te karşılaştığı Brooklyn Nets'i 101-96 yendi.

NBA'deki ilk Türk Mirsad Türkcan

Mirsad Türkcan, Amerikan Basketbol Ligi'nde (NBA) oynayan ilk Türk basketbolcu olarak tarihe geçti.

1998 yılında ilk kez Houston Rockets'a transfer olan Mirsad, NBA'de fazla forma şansı bulamadı.

2001-2002 sezonunda CSKA Moskova takımında forma giyen Mirsad Türkcan, Avrupa Ligi normal sezonunda En Değerli Oyuncu (MVP) seçilen ilk Türk basketbolcu oldu.

Mirsad Türkcan, Fenerbahçe Ülker'in 3 Ocak 2008'de deplasmanda İtalya'nın Lottomatica Roma ile yaptığı maçta bin ribaunt barajını aşarak, Avrupa Ligi tarihine geçti.

NBA'de en fazla oynayan Türk oyuncu Hidayet Türkoğlu

Amerikan Basketbol Ligi'nde en fazla forma giyen Türk basketbolcu Hidayet Türkoğlu oldu.

Sacramento Kings tarafından 2000 yılında draft edilen Türkoğlu, 15 yıl boyunca NBA'de görev yaparak Türk basketbol tarihine geçti.

NBA kariyerinde 6 takımın formasını giyen Türkoğlu, normal sezonda 997 (571'i ilk beş), play-off'larda ise 109 maça çıktı.

NBA'de şampiyonluk yaşayan ilk oyuncu Mehmet Okur

Detroit Pistons ile 2003-2004 sezonunda şampiyonluk sevinci yaşayan Mehmet Okur, NBA'de bu başarıya ulaşan ilk Türk oyuncu olmayı başardı.

Mehmet Okur, ayrıca Batı Konferansı'nda All-Star seçilen ancak sakatlığı nedeniyle oynayamayan Allen Iverson'ın yerine kadroya girerek, NBA tarihinde All-Star maçına çıkan ilk Türk olarak da adını tarihe yazdırdı.

Las Vegas'taki Thomas Mack Arena'da 18 Şubat 2007'de yapılan müsabakada Mehmet, süre bulduğu 14 dakika 43 saniyede 4 sayı attı, 2 ribaunt aldı ve bir de asist yaptı.

Üst üste iki kez All-Star seçilen ilk oyuncu Alperen Şengün

Alperen Şengün, NBA'de üst üste iki kez All-Star seçilen ilk Türk olarak tarihe geçti.

24 yaşındaki milli basketbolcu, 17 Şubat 2025'te ABD'nin San Francisco şehrindeki Chase Center'ın ev sahipliği yaptığı All-Star maçında 4 dakika süre alırken, 4 sayı ve 1 ribaunt üretti.

Mehmet Okur'un ardından 18 yıl sonra bu başarıyı yakalayan Alperen, 2026'da da All-Star seçilme onuruna erişti.

All-Star organizasyonun değişen formatında 16 Şubat 2026'da Dünya Karması ile iki müsabakaya çıkan yıldız oyuncu, 3 dakika süre aldığı USA Stars karşısındaki ilk maçta 4 ribaunt, 2 asist, 6 dakika süre aldığı USA Stripes karşısında ise 1 sayı, 1 ribaunt, 2 asist üretti.

İlk Avrupalı Granit

Avrupa'ya transfer olan ilk Türk basketbolcu Yalçın Granit oldu. Granit, Fransa'nın Racing Paris takımında oynadı.

2000-2001 sezonunda AEK'nın kadrosuna kattığı İbrahim Kutluay ise ilk kez bir Yunanistan takımına transfer olan Türk oyuncu olarak kayıtlara geçti.

2001-2002 sezonunda Panathinaikos ile Avrupa Ligi şampiyonluğuna ulaşan Kutluay, bu kupayı kaldıran ilk Türk basketbolcu olarak tarihteki yerini aldı.

2007 yılında İspanya ekibi Real Madrid ile ULEB Kupası'nı kazanan Kerem Tunçeri de ilk kez bu kupada şampiyonluk sevinci yaşayan Türk basketbolcu ünvanının sahibi oldu.

NBA ekibiyle maç yapan ilk Türk takımı Anadolu Efes

Anadolu Efes, NBA ekibiyle maç yapan ilk Türk takımı oldu.

NBA'in davetlisi olarak 2006 yılında ABD'ye giden lacivert-beyazlılar, 11 Ekim 2006'da Denver Nuggets ile yaptığı hazırlık maçıyla, NBA takımıyla karşılaşan ilk Türk ekibi ünvanını aldı. Anadolu Efes, NBA temsilcisi ile ikinci hazırlık müsabakasını ise 13 Ekim 2006'da Golden State Warriors ile oynadı.

Türkiye'de maç yapan ilk NBA takımı Minnesota Timberwolves

NBA ile Avrupa Basketbol Ligleri Birliğinin (ULEB) yaptığı anlaşma gereği İstanbul'a gelen NBA takımlarından Minnesota Timberwolves, 6 Ekim 2007'de Anadolu Efes ile özel maç yaptı.

EA Sports'un organizasyonu NBA Europe Live Tour 2007 kapsamında çeşitli etkinliklerde bulunmak üzere İstanbul'a gelen ve burada yeni sezon hazırlıklarını sürdüren Minnesota Timberwolves'un Anadolu Efes ile yaptığı maçla ilk kez bir NBA takımı Türkiye'de sahneye çıktı.

Anadolu Efes de Türkiye'de bir NBA ekibiyle karşılaşan ilk Türk takımı ünvanını elde etti.

Recep Ankaralı tarihe geçti

Anadolu Efes ile Minnesota Timberwolves arasındaki karşılaşmada görev yapan Türk hakem Recep Ankaralı, tarihe geçti.

Ankaralı, bir NBA takımının maçında görev yapan ilk Türk hakem oldu. ABD'den gelen NBA hakemleri Jack Nies ve Luis Grillo, Recep Ankaralı ile karşılaşmayı yönetti.

Türk basketbolunda diğer ilk ve rekorlar

Türkiye ilk kez 1949 yılında Kahire'deki Avrupa Şampiyonası'na katıldı.

1951 yılında 7. Avrupa Şampiyonası'nda Türk hakem İzzettin Somer, final maçını yöneterek bu alanda bir ilke imza attı.

1959 yılında Türkiye, tarihinde ilk kez Avrupa Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı.

1961 yılında Galatasaray, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası ilk turunda Yunanistan'ın Olympiakos ekibini 2 maçta da yenerek, Avrupa kupalarında tur atlayan ilk Türk takımı olma başarısı gösterdi.

1980 yılında Eczacıbaşı Erkek Basketbol Takımı, Avrupa Kupa Galipleri Kupası'nda çeyrek finale yükselen ilk Türk ekibi oldu.

Efe Aydan, 1981 yılında Avrupa Karması'na seçilen ilk Türk oyuncu oldu.

Emir Turam, ABD'de Evansville Üniversitesi takımıyla NCAA play-off'larında oynayan ilk Türk oyuncu oldu.

Uluslararası alanda ilk milli maç, 24 Haziran 1936'da Yunanistan ile yapıldı. Türkiye, Beyoğlu Halkevi Salonu'nda oynanan mücadeleyi 49-12 kazandı.

Uluslararası alanda ilk resmi maç, Şili ile 7 Ağustos 1936'da oynandı. Türkiye, Berlin Olimpiyatları'nda yapılan karşılaşmada sahadan 30-16 mağlup ayrıldı.

1956 yılında yapılan ilk gençler Türkiye birinciliğini Fenerbahçe kazandı.

Türkiye, Balkan Şampiyonası'na ilk kez Sofya'da 1960 yılında katıldı. Ay-yıldızlılar, 1981 yılında Balkan şampiyonu oldu.

Levent Topsakal, Türkiye-İrlanda yıldız milli maçında 78 sayı atarak, milli formayla bir maçta en çok sayı atan oyuncu ünvanını aldı.

2001 yılında Türkiye'de yapılan 32. Avrupa Erkekler Basketbol Şampiyonası'nda A Milli Takım ilk kez Avrupa ikinciliğini elde etti.

A Milli Erkek Basketbol Takımı, 2002 yılında ilk kez Dünya Şampiyonası'nda mücadele etti ve 9. oldu.

A Milli Erkek Basketbol Takımı, Türkiye'de 2010 yılında yapılan Dünya Şampiyonası'nda gümüş madalya kazanarak, tarihinde ilk kez dünya ikincisi ünvanını aldı.