Uzmanlara göre Rusya'nın taktik nükleer silah kullanabileceğine ilişkin iddialar caydırıcılık amacı taşıyor

İstanbul Haberleri : MUHAMMET TARHAN / BÜŞRANUR KESKİNKILIÇ / EMİRHAN DEMİR - Rusya'nın Ukrayna'ya karşı taktik nükleer silah (TNW) kullanabileceğine yönelik iddialar, diğer nükleer silahlardan daha sınırlı etki alanı ve kullanım amacıyla ayrışan bu silahları yeniden gündeme taşıdı.

Uzmanlar, Rusya'nın taktik nükleer silah kullanma ihtimaline ilişkin iddiaların caydırıcılık mesajı niteliği taşıdığını, böyle bir adımın küresel güvenlik dengeleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

ABD menşeli bazı basın kuruluşlarının, Rusya'nın son çare olarak Ukrayna'ya karşı TNW kullanabileceği iddiasında bulunması, dikkatleri bu silahlara çevirdi.

Ülkeler, hangi silahların bu sınıfa girdiğine yönelik farklı tanımlamalar getirse de genel itibarıyla TNW'lerin, yüksek etki alanına sahip stratejik nükleer silahlardan menzil ve kullanım amacı bakımından ayrıştığı kabul ediliyor.

Bu bağlamda TNW'ler aynı zamanda stratejik olmayan nükleer silahlar şeklinde de adlandırılıyor.

Nükleer silah sahibi ülkelerin cephaneliklerinin çoğunluğunu oluşturan TNW'ler, stratejik olanlara kıyasla daha kısa menzile sahip ve daha küçük boyutlarda üretiliyor.

Kitle imhadan ziyade askeri hedeflere yönelik tasarlandı

Kitle imha amacı güdülmeden savaş alanında askeri hedeflere karşı kullanmak için geliştirilen TNW'ler, ayrıca daha az güce ve daha dar etki alanına sahip.

ABD'nin İkinci Dünya Savaşı sırasında Japonya'ya attığı 15 ve 21 kilotonluk atom bombalarının aksine TNW'ler, yaklaşık 1 kilotonluk etkiye sahip olabiliyor.

Bu silahların kullanımıyla geniş çaplı yıkım ve radyoaktif serpintiden kaçınılarak düşmanın askeri kabiliyetlerinin zayıflatılması amaçlanıyor.

Havadan atılan bombalar, kısa menzilli füzelerin başlıkları veya topçu mühimmatı şeklinde üretilebilen bu silahlar, küçük boyutları sayesinde lojistik kolaylığı sağlıyor.

Henüz savaş alanında kullanılmadı

Soğuk Savaş yıllarında ABD ve Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB), binlerce TNW üretti. Öte yandan, bu silahlardan hiçbiri henüz savaş alanında kullanılmadı.

İstanbul Aydın Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ragıp Kutay Karaca, TED Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Kasım Han ve Milli İstihbarat Akademisi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muhammet Koçak, Rusya'nın taktik nükleer silah kullanabileceğine ilişkin gündemdeki iddiaları AA muhabirine değerlendirdi.

Karaca, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı taktik nükleer silah kullanma ihtimaline ilişkin tartışmaların, nükleer silahların uluslararası sistemdeki caydırıcılık rolü açısından ele alınması gerektiğini belirtti. Karaca, bu silahların geniş alanları yok eden stratejik nükleer silahlardan farklı olarak hedeflenen bölgeyi vurmayı amaçladığını söyledi.

Taktik nükleer silah kullanılmasının, dünyanın dehşet atmosferine girmesi anlamına geleceğini dile getiren Karaca, Taktik nükleer silahın kullanılması demek esasında dünyanın giderek bir dehşet atmosferine girmesi anlamı taşır. Bunun için ben Rusya'nın bunu bir caydırıcılık söylemi olarak kullandığını düşünenlerdenim açıkçası. Yani biz bunu yaptık, bizde var, gerekirse kullanırız. değerlendirmesinde bulundu.

Gerçekleşirse dehşet dengesi ortadan kalkar

Karaca, böyle bir silahın kullanılması halinde dünya savaşı ihtimalinin gündeme gelebileceğini belirterek, bu durumda Soğuk Savaş döneminden bu yana uluslararası güvenlik anlayışının temelini oluşturan dehşet dengesinin de ortadan kalkacağını söyledi.

Prof. Dr. Karaca, Bu durum, nükleer silaha sahip olan devletlere öyle açık bir kullanım alanı ortaya çıkartacaktır ki bu da dünyanın yok olması demek. ifadesini kullandı.

Rusya'nın böyle bir silahı kullanması halinde Batı'nın elindeki benzer kapasitenin de devreye girebileceğine dikkati çeken Karaca, Bu söylemin ben caydırıcılık söylemi olduğunu düşünenlerdenim. diye konuştu.

Karaca, Çin ve Hindistan'ın olası bir nükleer silah kullanımını desteklemeyeceğini kaydederek, Çin'in devlet politikası gereği bu silahların kullanılmaması yönünde tutum aldığını dile getirdi.

Nükleer silah kullanmak basit bir iş değil

Han da kısa vadede Rusya'nın taktik nükleer silah kullanma ihtimalini düşük gördüğünü, böyle bir adım için savaş alanında büyük değişim yaşanması gerektiğini belirtti.

Han, Nükleer silah kullanmak taktik seviyede bile öyle sonuçları itibarıyla basit bir iş değil. Bütün neticelerinin yönetilebilmesi lazım. dedi.

Rusya'nın böyle bir durumda askeri hazırlık göstergeleri vermesi gerektiğine işaret eden Han, birliklerin korunması, cephe hattındaki hareketlilik ve olası nükleer serpintiye karşı alınacak tedbirlerin gözlemlenmesi gerektiğini kaydetti.

Rusya'nın Kasım 2024'te nükleer doktrinini değiştirdiğini ve nükleer kapasitesine yönelik saldırılar sonrasında da nükleer silah kullanmadığını belirten Han, Bu meselenin ha deyince olacak bir iş olmadığı da çok net olarak bilinmeli. görüşünü paylaştı.

Balistik saldırı, daha yoğun bombardıman gibi birtakım gelişmeler izleyeceğiz

Han, Rusya böyle bir taktik nükleer silah kullanırsa o noktadan sonra tırmanmanın ne tarafa doğru gideceğini hiç kimse bilemez ve kontrol edemez hale gelir. dedi.

Çin ve Hindistan'ın da Rusya'nın böyle bir silah kullanmaması konusunda Kremlin'i uyardığını aktaran Han, Rusya'nın bu ülkelerin desteğini kaybedebileceğini ifade etti.

Han, kısa vadede Rusya'nın nükleer olmayan seçeneklere yöneleceğini belirterek, Balistik saldırı, daha yoğun bombardıman gibi birtakım gelişmeler izleyeceğiz. Ama onun ötesinde kısa vadede böyle bir şey olacağını zannetmiyorum. değerlendirmesinde bulundu.

Rusya'nın nükleer silah kullanmasının başka ülkeler açısından da emsal oluşturabileceğini belirten Han, bunun Pandora'nın kutusunu açmaya benzeyeceğini söyledi.

Rusya'nın nükleer silah kullanmama ihtimalinin daha yüksek olduğu söylenebilir

Koçak da 2022'den bu yana Rusya'nın nükleer söylemini sıklaştırdığının, doktrinini güncellediğinin, Belarus'a taktik nükleer silah konuşlandırdığının ve nükleer tatbikatlar düzenlediğinin görüldüğünü kaydederek, Buna rağmen bu adımların şimdiye kadar daha çok caydırıcılık sağlamak ve Batı üzerinde baskı oluşturmak amacıyla kullanıldığı değerlendirilmektedir. dedi.

Savaşın farklı aşamalarında nükleer silah kullanma ihtimalinin daha önce de gündeme geldiğini ancak Rusya'nın bu eşiği aşmadığını vurgulayan Koçak, Bu nedenle mevcut şartlarda Rusya'nın nükleer silah kullanmama ihtimalinin daha yüksek olduğu söylenebilir. ifadesini kullandı.

Koçak, nükleer silah kullanımının Rusya açısından siyasi ve stratejik maliyetinin çok yüksek olacağını belirterek, Çin ve Hindistan gibi ülkelerin tepkisi de Moskova'nın hesaplamalarında önemli bir unsur olmaktadır. diye konuştu.

Ayrıca Rusya'nın hala başvurabileceği önemli konvansiyonel tırmanma seçeneklerinin bulunduğunu aktaran Koçak, şunları kaydetti:

Bununla birlikte savaşın giderek artan maliyeti, Rusya'nın küresel düzeyde oyun kurucu konumunu koruma isteği ve mevcut konvansiyonel seçeneklerin savaşın gidişatı üzerinde anlamlı bir etki yaratamaması, nükleer seçeneğin de tamamen devre dışı bırakılmamasını gerektirmektedir.