Ankara Haberleri — Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, "Hakkaniyeti, adaleti gözeten yaklaşımla emeklilerimizin daha iyi koşullara kavuşması yönünde tüm gayretimizi sarfedeceğiz, imkanlarımızı bu yönde kullanacağız." dedi.
Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'ne ilişkin milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtladı.
Plan ve Bütçe Komisyonunda, 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2025 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi'ni sunduklarını hatırlatan Yılmaz, bugün gün boyunca komisyon üyelerinin 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi'nin geneline dair değerlendirmelerini dikkatle dinlediğini söyledi.
Yakın zamanda Cumhuriyet'in 103. yıl dönümünün kutlanacağını anımsatan Yılmaz, bu vesileyle başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere Kurtuluş Savaşı'nın kahramanlarını minnetle yad etti.
Artık ikinci yüzyılına girmiş, olgunlaşmış Cumhuriyet'in Türkiye Yüzyılı vizyonuyla çok daha ileri hedeflere yürümesi yönünde temennilerde bulunan Yılmaz, tüm şehitleri rahmetle, gazileri minnetle andı.
Dünyanın halinin pek iyi olmadığı konusunda herkesin hemfikir olduğunu söyleyen Yılmaz, jeopolitik gerilimlerin yükseldiği, risklerin, belirsizliklerin arttığı, dünyadaki kurumların, kuralların, hukuki zeminin zayıfladığı bir dönemden geçildiğine işaret etti.
"Türkiye Cumhuriyeti olarak hem güçlü hem haklı kalmanın mücadelesi içindeyiz"
Mevcut dönemi "Gücü, gücü yetene gibi zararlı bir zihniyetin güçlendiği bir dönem" olarak ifade eden Yılmaz, "Biz bu dönemde Türkiye Cumhuriyeti olarak hem güçlü hem haklı kalmanın mücadelesi içindeyiz. Hem güçlü olacağız, bu rekabet ortamında hiç kimsenin merhametine güvenmeyeceğiz hem de tabii ki haklı konumumuzu devam ettirmek gayreti içinde olacağız." diye konuştu.
Yılmaz, dünyada büyük bir teknolojik dönüşüm yaşandığını ve yapay zekanın bu dönüşümün sembolü haline geldiğini belirterek, şunları kaydetti:
"Bu bir yatay teknoloji. Bütün alanları kesen, dönüştüren bir teknoloji. Bu gidişatı iyi okuyamazsak bu da ülke olarak uluslararası yarışta bizi dezavantajlı konuma düşürecektir. Bu çerçevede uzun yıllardır kalkınmayla uğraşan bir arkadaşınız olarak şunu söylemek isterim ve hep birlikte bence ülke olarak tartışmamız gerekiyor. Bu yeni ortamda devletin rolünü, kamunun rolünü yeniden tarif etmemiz lazım. Neoliberal politikalarla veya sadece risksiz bir dünyada serbest piyasa modeliyle artık gelişmelere bakamayız. Devletin, kamunun çok daha aktif bir rol oynaması gereken bir döneme giriyoruz ama bunu iyi tarif etmek zorundayız."
Serbest piyasa ve rekabetin esas olduğunun altını çizen Yılmaz, "Ama görüyoruz ki artık dünyada korumacı politikalarla, çok mikro müdahalelerle devletlerin, kamu otoritelerinin ekonomik süreçlere müdahil olduğu bir dönemdeyiz. Bizim de devlet olarak, kamu olarak bu yeni dönemde rolümüzü yeniden ve güçlü bir şekilde tarif etmemiz lazım. Risklerin yükseldiği bir dönemde özel sektör ister istemez daha mütereddit olacaktır ama stratejik alanlarda, dayanıklılığımızı güçlendirmemiz gereken alanlarda kamunun çok daha etkin bir şekilde süreçlerin içinde olması, özel sektör-kamu işbirliği modelinin çok daha geniş bir çerçevede tanımlanması gerekiyor." şeklinde konuştu.
Yılmaz, Türkiye ekonomisinin yoluna sağlam ve sağlıklı bir şekilde devam ettiğini aktararak "Bütün ekonomilerde olduğu gibi bizde de elbette sorunlar var. Tartışılması gereken konular var ama başarıyı veya başarısızlığı nasıl ölçeceksiniz? Dünyayla mukayese ederek. Ekonomimizin temellerine baktığımızda temellerimiz sağlam. Büyümemiz, istihdamımız devam ediyor. Son çeyrek asırda dünyadaki yıllık ortalama büyüme 3,5 iken bizimki 5,3 olmuş. Yani dünya ortalama büyümesinin oldukça üstünde ve istikrarlı bir büyüme seyri göstermişiz." ifadelerini kullandı.
Yılmaz, pandemi ve sonrasını kapsayan 2020-2025 döneminde dünya ekonomisinin yıllık ortalama büyüme oranının yüzde 3'e gerilediğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Türkiye'nin ortalama büyümesi ise yüzde 5,2. Yani son 6 yılda da yine büyüme ortalamamız, dünya büyümesinin oldukça üzerinde. Dolayısıyla Türkiye büyümeye, dünyanın üzerinde bir büyüme performansı göstermeye devam ediyor. Bu da elbette konumumuzu daha yukarılara doğru taşıyor. 2002 yılında mal ihracatımız 36 milyar dolardı. Hizmet ihracatımız 14 milyar dolar civarındaydı. Toplam mal ve hizmet ihracatımız sadece 50 milyar dolardı. Ekonomik büyüklüğümüz de 238 milyar dolar civarındaydı. Bugün geldiğimiz noktada yıllıklandırılmış olarak son veriyi söylüyorum. Sadece mal ihracatımız 284 milyar dolara yaklaşmış durumda. Hizmet ihracatımız 125 milyar dolar seviyelerinde. Dolayısıyla 410 milyar dolara yakın bir mal ve hizmet ihracatı olan bir ülkeyiz artık."
Savaşın etkileri ile petrol, enerji ve emtia fiyatlarındaki artışlara rağmen cari açığın milli gelire oranının bu yıl yüzde 2,6 olmasını beklediklerini dile getiren Yılmaz, savaşın geçici etkilerinin ortadan kalkmasıyla gelecek yıldan itibaren bu oranın yeniden yüzde 2'nin altına gerileyeceğini söyledi.
Yılmaz, yüzde 3-3,5 bandında olan bütçe açığının milli gelire oranının makul seviyede olduğunu ifade ederek, gelişmiş ülkelerde yüzde 90'ın, gelişmekte olan ülkelerde yüzde 70'in üzerinde olan kamu borcunun milli gelire oranının ise Türkiye'de yüzde 22 civarında olduğunu aktardı.
Teknolojik dönüşüm ve artan rekabet ortamında Türkiye'nin en büyük avantajlarından birinin düşük kamu borçluluk oranı olduğunun altını çizen Yılmaz, "Rezervlerimiz dış şoklara karşı bize destek oluşturuyor. 170 milyar dolara yakın bir rezervimiz var. Bankacılık sistemimiz sermaye yeterlilik oranlarıyla yüksek ve sağlıklı bir yapıda. Dolayısıyla temellerimizin sağlam olduğunu ve gelişimimizi devam ettirdiğimizi özellikle vurgulamak isterim." dedi.
"Milli ve yerli üretimimizi artırmamız, pazarlarımızı çeşitlendirmemiz ekonomik dayanıklılık anlamında çok kıymetli"
Bütçeye neden "dayanıklılık, refah ve dönüşüm bütçesi" dediklerine açıklık getiren Yılmaz, "Dayanıklılığı çok farklı şekillerde yorumlayan arkadaşlarımız oldu. Siyasi bir polemik olarak görüyorum ve bir yorum yapmak istemiyorum ama az önce bahsettiğim dünya bu kavramı bizim için önemli kılıyor. Artık bir tane kritik ham maddeyi kontrol etme üzerinden ekonomileri etkileme ihtimalinin olduğu bir ortamdan bahsediyoruz. Kritik teknolojilerin çok daha siyasi olarak yönlendirildiği bir ortamdan bahsediyoruz. Böyle bir ortamda hem milli ve yerli üretimimizi artırmamız, hem de tedarik kaynaklarımızı çeşitlendirmemiz, pazarlarımızı çeşitlendirmemiz ekonomik dayanıklılık anlamında çok kıymetli." ifadelerini kullandı.
Yılmaz, dünyada bugün tek kriterin "en düşük fiyat" olmadığını belirterek sağlam ve uzun vadeli bir şekilde temin etme güvencesinin de en az fiyat kadar önemli olduğunu vurguladı.
"2027 bütçemizde özellikle emeklilerimizi önceliklendirdik"
Bütçeyle ilgili nihai amaçlarının, toplumun ve insanın refahı olduğunu belirten Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
"2027 bütçemizde özellikle emeklilerimizi önceliklendirdik, emeklilerimize enflasyonla gelecek artışın daha üstünde bir imkan sağlamayı esas alarak bütçemizi hazırladık. Bu çerçevede bir miktar dikkat ederseniz açığımız arttı. Yani bu sene sonu itibarıyla gelecek seneyi yüzde 3,1 bekliyorduk, yüzde 3,5 olarak planladık. Bütçemiz içindeki bütün imkanları bu çerçevede değerlendireceğimizi ve yapabileceğimizin maksimumunu bu alanda yapmaya gayret edeceğimizi ifade etmek isterim. Bu asgari emeklilerle ilgili bir çalışma değil daha genel anlamda emeklilerimize dönük bir çalışma. Burada alternatifler üzerinde ilgili tüm kurumlarımızla teknik çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Henüz tamamlamış değiliz. Enflasyonla bağlantılı otomatik artışlar dışında mutlaka kanunla bu alanın düzenlenmesi gerekiyor. Bu çerçevede alternatiflerimizi dikkatle çalışıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın da dünkü beyanında vurguladığı üzere hakkaniyeti, adaleti gözeten bir yaklaşım içinde emeklilerimizin daha iyi koşullara kavuşması yönünde tüm gayretimizi sarfedeceğiz, imkanlarımızı bu yönde kullanacağız ama bunun alternatifleri var, teknik birtakım çalışmalar devam ediyor. Onlar tamamlandığında muhtemelen bütçe sürecinden sonra zaten Plan ve Bütçe'de bu işin öncelikle ele alınması gerekecek. Buradaki bütçe çalışmaları bittikten sonra teknik çalışmalarımızı olgunlaştırıp Grubumuz, İttifakımız çerçevesinde Meclisimizin takdirine bu çalışmaları getireceğiz."
Sosyal güvenlik sisteminin sıradan bir sistem olmadığına dikkati çeken Yılmaz, "Tüm toplumu ilgilendiren, bütün milletimizi ilgilendiren bir sistem. Çok titiz bir çalışma sonrasında detaylı bir şekilde zaten Meclisimizin gündemine bu çalışmalar getirilecektir." dedi.
"Sosyal devlet anlayışı güçlendiği için sosyal harcamalarımız arttı"
Bazı milletvekillerinin sosyal harcamaların artmasını yoksulluğun artmasına bağladıklarına dair ifadeler kullandığını anımsatan Yılmaz, "Tam tersine bir taraftan yoksulluk göstergeleri azalırken, gelir dağılımı iyileşirken Türkiye sosyal harcamalarını artırdı, sosyal devlet olma vasfını güçlendirdi. Valiliklerin periyodik yardımlarıyla 65 yaş üstü maaşlar tutun, engellilere sunduğumuz hizmetlere varıncaya kadar birçok alanda desteklerimizi arttırdık. İşte bu çerçevede de sosyal konutlara varıncaya kadar birçok sosyal harcamamız artmış durumda. Dolayısıyla yoksulluk arttığı için değil sosyal devlet anlayışı güçlendiği için sosyal harcamalarımız arttı." değerlendirmesinde bulundu.
Yılmaz, 25 yıllık AK Parti iktidarında dünyada sosyal devlet zayıflarken Türkiye'de güçlendiğini ifade ederek, "Yeterli midir? Daha fazlası yapılsın mı? Elbette yapılsın ama 25 yılın özetine bakarsanız dünyada sosyal devletin zayıfladığı, neoliberal anlayışın güçlendiği bir dönemde Türkiye'de sosyal devlet nisbi olarak güçlenmiştir. Sosyal kesimlere verilen destekler arttırılmıştır." diye konuştu.
"Bunlar bölgesel kalkınmamıza da güç verecek politikalar"
Dönüşüm kavramının odağında ise yeşil ve dijital dönüşümün olduğunu dile getiren Yılmaz, sanayi, tarım, hizmetler, ekonomi ve üretken alanların mutlaka yeşil ve dijital dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini söyledi.
Yılmaz, bağlantısallığın da çok önemli bir kavram olduğunu aktararak, şunları kaydetti:
"Bunu sadece yol olarak düşünmemek gerekiyor. Enerjiden dijital bağlantılara, enformasyon bağlantılarından ticaret bağlantılarına yeni koridorlar oluşuyor ve burada da Türkiye çok avantajlı bir konumda. Kalkınma Yolu ile Irak'ı boydan boya geçen bir bağlantıdan bahsediyoruz. Zengezur ve Orta Koridor'dan bahsediyoruz. Yine Hicaz demiryolu güzergahı diyebileceğimiz Güneydoğu'dan işte Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan'a inen hattan bahsediyoruz. Bütün bunlar aslında aynı zamanda bölgesel kalkınmamıza da güç verecek politikalar çünkü Zengezur Koridoru'nun gelişmesi demek, Doğu Karadeniz'in, Doğu Anadolu'nun gelişmesi, Türkiye'nin genel zenginleşmesi demek.
Kalkınma Yolu aynı şekilde, Hicaz demiryolu aynı şekilde, Karadeniz'de oluşturacağımız yeni hatlar aynı şekilde. Dolayısıyla biz bunları hem ulusal hem bölgesel kalkınma perspektifimizin birer unsuru olarak görüyoruz. GAP'a, DAP'a, KOP'a, DOKAP'a yatırım yaptık. Yatırım yapmaya devam edeceğiz. Bölgesel kalkınma konusunda teşvikten tutun altyapı yatırımlarına, istihdam desteklerine kadar eğitime, sağlığa, beşeri kaynaklara yaptığımız yatırıma kadar çok boyutlu politikalar izledik. Bundan sonra da izleyeceğiz. Özellikle huzur ve güven ortamının pekiştiği bir ortamda özel sektör kaynaklı yatırımların çok daha fazla artacağına inanıyoruz. Kamu yatırımlarında biz elimizden geleni yaptık ve gerçekten önemli bir mesafe aldık."
Bir bölgenin asıl istihdamını, ihracatını artıracak olanın özel sektör yatırımları olduğunu belirten Yılmaz, "Özel sektör yatırımları da huzur ve güven ortamına çok duyarlıdır. Yatırım ortamı dediğimiz bir kavram var. Dolayısıyla bu huzur güven ortamı inanıyorum ki tarihte de zaten hiçbir zaman sıkıntı yaşamamış olan çok bereketli bir bölge olan Doğu ve Güneydoğu Bölgemiz için yeni bir kalkınma perspektifi oluşturacaktır. Yeni yollarla ve yeni huzur ortamıyla birlikte Doğu'nun, Güneydoğu'nun ülkemizin genel kalkınmasına da büyük destek olacağına inanıyorum." değerlendirmesini yaptı.
(Sürecek)
