YÖK, üniversitelerde haftanın öne çıkan çalışmalarını paylaştı

Dünya Haberleri : Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerin sağlık, tarımsal üretim, temel bilimler ve arkeoloji alanlarında haftanın öne çıkan çalışmalarını paylaştı.

YÖK'ten yapılan açıklamaya göre, Bilkent Üniversitesi Kimya Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Şefik Süzer, vakum ve yüzey bilimi alanındaki çalışmalarıyla American Vacuum Society (AVS) tarafından iki yılda bir yalnızca bir bilim insanına verilen 2026 Gaede-Langmuir Ödülü'nü kazandı.

Süzer, malzemelerin yüzeylerinde ve farklı malzemelerin birbiriyle temas ettiği bölgelerde elektriksel değişimlerin nasıl gerçekleştiğinin incelenmesine yönelik çalışmaları ve X-ışını fotoelektron spektroskopisi (XPS) ölçümlerinde geliştirdiği yöntemlerle ödüle değer bulundu.

2010 yılında AVS Fellow unvanına seçilen Süzer, ödülünü 8-13 Kasım'da Pittsburgh'da düzenlenecek AVS 72. Uluslararası Sempozyumu ve Sergisi'nde alacak ve çalışmalarıyla ilgili sunum yapacak.

Minos uygarlığının Linear A yazı sisteminin sembollerine ulaşıldı

Koç Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi öncülüğünde, Fransa ve Almanya'dan bilim insanlarının katılımıyla yürütülen çalışmada, hücrelerin dışarıdan gelen sinyalleri algılamasına yardımcı olan silyum yapısının ALS'deki rolü incelendi. Belirlenen hücresel mekanizmayı taşıyan ALS fareleri üzerinde yürütülen deneylerde, hastalığın tedavisine yönelik gelecek çalışmalar açısından önemli bulgular elde edildi.

Henüz insanlarda etkinliği kanıtlanmış bir tedavi anlamına gelmeyen bulguların, ALS'nin gelişim mekanizmasının daha iyi anlaşılmasına ve gelecekte daha etkili tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü bünyesinde, Mavi Miras Projesi kapsamında MÖ 16. yüzyıla ait Tunç Çağı kalıntıları araştırılıyor.

Muğla'nın Marmaris ilçesinde yürütülen araştırmalarda, Santorini'deki volkan patlamasının ardından yaşanan süreçlerin izlerinin araştırıldığı Bozukkale, Çamçalık ve Kızlan sualtı kazılarında, Anadolu'nun bilinen en eski liman kalıntılarından birine ve Minos uygarlığına ait, henüz çözülememiş Linear A yazı sisteminin sembollerine ulaşıldı.

Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Betül Uralcan Kılavuz'un yürüttüğü BIOIONICS projesinde, hücrelerin birbirine çok benzeyen maddeleri nasıl ayırt ettiği araştırılacak. Çalışmada, hücrelerin dış yüzeyinde bulunan ve maddelerin hücreye giriş çıkışını sağlayan çok küçük kanallar incelenecek. Bu kanalların birbirine benzeyen yüklü parçacıkları, yani iyonları nasıl seçebildiği ortaya konulacak.

Hücrelerin kullandığı doğal yöntemden yararlanılarak benzer maddeleri daha hızlı ve hassas biçimde ayırabilen yeni teknolojilerin geliştirilmesi hedefleniyor. Araştırmanın, deniz suyunun tuzdan arındırılması, enerjinin daha verimli depolanması ve hassas sensörlerin üretilmesi gibi alanlara katkı sağlaması bekleniyor.

Beş yıl sürecek proje, 2026 ERC Starting Grant çağrısında Türkiye’den desteklenen tek çalışma oldu. Sabancı Üniversitesinin ev sahipliğinde, Boğaziçi Üniversitesinin de katkısıyla yürütülecek projeye 1,5 milyon euro destek verilecek.

Büyükbaş hayvanların Sağlık durumunu anlık izleyebilen sensör geliştirildi

Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Melda Türkoğlu, Türkiye koordinatörlüğünde yürütülen uluslararası araştırmada, bağışıklık sistemi zayıflamış yaklaşık 10 bin yoğun bakım hastasının verileri incelendi.

Araştırmada, hastaların yaşının yanı sıra genel sağlık durumunun, günlük işlerini yapabilme düzeyinin ve solunum cihazı veya diyaliz gibi desteklere ihtiyaç duymasının yoğun bakımda ölüm riskini artırdığı belirlendi.

Enfeksiyonların yoğun bakıma yatışın başlıca nedenleri arasında yer aldığı araştırmada, burundan yüksek miktarda oksijen verilmesini sağlayan tedavinin daha iyi sonuçlarla ilişkili olduğu görüldü.

Bulgular, yoğun bakım tedavisi planlanırken hastalığın yanı sıra hastanın yaşı, genel güç durumu ve günlük yaşamını sürdürebilme kapasitesinin de dikkate alınmasının önemini ortaya koydu. Türkiye, farklı şehirlerdeki üniversite hastaneleriyle araştırmaya katılarak ABD, Fransa ve İspanya'nın ardından en fazla hasta verisi sağlayan dördüncü ülke oldu.

Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi işbirliğiyle büyükbaş hayvanların sağlık durumunu anlık izleyebilen yerli ve milli rumen sensör bolusu geliştirildi.

Kapsül biçimindeki sensör, hayvanın mide bölgesine yerleştirilecek. Böylece vücut sıcaklığı, pH değeri, hareketlilik ve geviş getirme gibi sağlık göstergeleri anlık olarak takip edilebilecek. Sistemle hastalıkların erken belirlenmesi, hayvan kayıplarının azaltılması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi hedefleniyor.