Çin, dünyanın en büyük LNG alıcısından küresel satıcıya dönüşüyor

Ekonomi Haberleri : EBRU ŞENGÜL CEVRİOĞLU - Dünyanın en büyük LNG alıcısı Çin, iç talepteki yavaşlama ve büyüyen uzun vadeli tedarik portföyünün etkisiyle elindeki fazla sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) hacimlerini küresel piyasalara yeniden satarak ithalatçı kimliğinin yanında önemli bir LNG ticaret oyuncusuna dönüşüyor.

AA muhabirinin Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsünün (IEEFA) yayımladığı rapordan derlediği bilgilere göre, Çin'in LNG ithalatı 2021'de 79 milyon tonla zirve yaptıktan sonra 2025'te 66 milyon tona geriledi. Bu rakamın bu yıl 63 milyon ton seviyesine düşmesi bekleniyor.

Buna karşın, Çinli şirketlerin LNG tedarik kontratları büyümeye devam ediyor. Çinli alıcılar 2021-2023 döneminde yaklaşık 60 milyon tonluk yeni LNG tedarik anlaşması imzalarken, ülkede LNG talebinin beklenen hızda artmaması bu kontratlardan elde edilen hacimlerin bir bölümünün iç piyasada tüketilememesine yol açıyor.

IEEFA, Çin'in 2025'te 17-19 milyon ton LNG'yi yeniden sattığını tahmin ediyor. Bu miktar, Çin'in aynı yılki LNG ithalatının yaklaşık yüzde 26-29'una karşılık geliyor. Bu yeniden satışta başlıca varış noktaları ise Güney Kore, Japonya ve Hollanda oldu.

Bu yılın ilk yarısında ise Çin, ticaretini yaptığı LNG'nin yüzde 47'sini diğer ülkelerdeki alıcılara yönlendirdi.

ABD ve Avustralya kaynaklı LNG yeniden satışta öne çıkıyor

Çin'in LNG yeniden satışlarındaki artışta, uzun vadeli kontratların esnekliği ve özellikle ABD ile Avustralya kaynaklı LNG tedarikleri belirleyici rol oynuyor.

Çinli şirketlerin 2021-Haziran 2026 döneminde ABD ve Avustralya kaynaklı LNG'nin yeniden satışından yaklaşık 4,6 milyar dolar kar elde ettiği tahmin ediliyor.

IEEFA'ya göre Avustralya'dan alınan esnek LNG hacimleri Çinli şirketlerin Pasifik bölgesindeki portföylerini optimize etmesine imkan sağlarken, ABD kaynaklı LNG daha çok Atlantik havzasındaki fiyat farklarından yararlanmak amacıyla kullanılıyor.

Türkiye de Çin'den yeniden satılan LNG'nin ulaştığı pazarlar arasında

Rapora göre 2025'te Çinli şirketler, yeniden sattıkları LNG kargolarının yaklaşık dörtte üçünü daha yüksek fiyat ödeyebilen Kuzeydoğu Asya (yüzde 42) ve Avrupa (yüzde 32) pazarlarına yönlendirdi.

Kargoların yüzde 15'i Güney Asya'ya, yüzde 8,9'u ise Güneydoğu Asya'ya gitti. Yeniden satışlar 20'den fazla ülkeye ulaşırken, en büyük payı Güney Kore (yüzde 19), Japonya (yüzde 14) ve Hollanda (yüzde 9,9) aldı.

Raporun en fazla teslimat yapılan 12 ülkeyi gösteren verilerinde Türkiye de yer aldı. Türkiye'ye yapılan teslimatlar, Almanya'ya yakın seviyede gerçekleşti.

Çin'in LNG fazlası büyüyebilir

Çin'in LNG ticaretindeki rolünün gelecek yıllarda daha da büyümesinde, mevcut kontratların yanı sıra yeni LNG tedarik anlaşmalarının devreye girmesi etkili olacak.

IEEFA, Çin'in toplam LNG kontrat hacminin 2028'de 114 milyon tona ulaşmasını bekliyor.

Raporda, farklı talep projeksiyonlarına göre Çin'in 2030'ların başında 11-48 milyon ton arasında LNG fazlasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Orta Doğu'daki çatışmanın ardından Çin'in LNG talep artışına yönelik beklentilerin aşağı çekilmesi halinde fazlanın 47 milyon tonun üzerine çıkabileceği öngörülüyor.

Bu görünüm, Çin'i yalnızca dünyanın en büyük LNG alıcılarından biri değil, aynı zamanda uzun vadeli kontratlarını küresel piyasalarda değerlendiren büyük bir portföy oyuncusu haline getiriyor.

CNOOC ve Petro

China ticaret altyapısını genişletiyor

Çin'in LNG ticaretindeki dönüşümü, ülkenin büyük enerji şirketlerinin faaliyetlerine de yansıyor.

Çin'in iki devlet şirketi China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) ve PetroChina, 2025'te Çinli şirketlerin kiraladığı gemiler üzerinden gerçekleştirdiği LNG yeniden satışlarının toplam yüzde 64'ünü oluşturdu.

Her iki şirket de LNG taşıyıcı filolarını büyütürken, LNG yakıt ikmali faaliyetlerini de genişletiyor.

Çin'in Hainan eyaletindeki Yangpu gümrüklü LNG terminalinin de yeniden ihracat ve aktarma faaliyetlerinde kullanılması, ülkenin LNG ticaret altyapısının yalnızca iç tüketime yönelik olmaktan çıktığını gösteriyor.

IEEFA, daha fazla LNG kontratının teslim edilmesiyle Çin'in en az 2030'ların başına kadar arz fazlası yaşamaya devam etmesinin, şirketlerin LNG ticaretindeki faaliyetlerini destekleyeceğini belirtiyor.

Küresel LNG arz kapasitesi 2031'e kadar yüzde 52 artacak

Çin'in LNG fazlasını küresel piyasalara yönlendirmesi, LNG arzının da hızlı büyüyeceği bir döneme denk geliyor.

IEEFA raporuna göre, Çin'in LNG ticaretine yapısal olarak yönelmesine paralel şekilde, 2026-2031 döneminde küresel piyasaya 274 milyon tondan fazla yeni LNG arzı girecek. Böylece dünya genelindeki LNG ihracat kapasitesi, altı yıl içinde 2025'teki 525 milyon ton seviyesinden yüzde 52 artış gösterecek.

Ancak küresel LNG arzındaki bu artışın aynı ölçüde güçlü bir talep artışıyla karşılanacağının garantisi bulunmuyor. Özellikle Japonya gibi olgun piyasalarda LNG talebinin gerilemesi ve Asya genelinde talep artışına ilişkin beklentilerin sorgulanması, arz-talep dengesine yönelik belirsizlikleri artırıyor.

Öte yandan, Katar ve ABD'deki projelerde henüz alıcısı bulunmayan 90 milyon tonun üzerinde LNG kapasitesi bulunuyor.

Çin'in yanı sıra Japonya ve Tayland gibi ülkelerin de LNG ticaretindeki faaliyetlerini artırmaya hazırlanması beklenirken, raporda artan arz ve sınırlı talep artışının LNG fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.