GRAFİKLİ - Her yıl yaklaşık 10 milyon kişiye tanı konulan demans hastağında risk belli oranda önlenebilir

Ankara Haberleri : BEKİR AYDOĞAN - Dünya genelinde 57 milyondan fazla kişinin demansla (bunama) yaşadığı ve bu rakamın 2050'ye kadar 139 milyona çıkacağı öngörülürken, tam tedavisi olmasa da Demans riskinin belli oranda önlenebilir veya geciktirilebilir olduğu değerlendiriliyor.

Alzheimer hastalığı hakkında farkındalık oluşturmak ve bununla mücadeleye destek vermek amacıyla dünya genelinde her yıl 21 Eylül Dünya Alzheimer Günü olarak kutlanıyor.

Beyin hücrelerinin zamanla ölümüne bağlı olarak hafıza kaybı, bunama ve bilişsel fonksiyonların azalması şeklinde ilerleyen Alzheimer nedeniyle, dünya genelinde her yıl binlerce kişi yaşamını yitiriyor.

İlk kez 1906’da Alman psikiyatrist ve patolojist Alois Alzheimer tarafından tanımlanan hastalık, 21. yüzyılın kabusu olarak kabul ediliyor.

AA muhabiri, demans hastalığı ve bunun en yaygın türü olarak kabul edilen Alzheimer hakkındaki güncel bilgileri derledi.

Dünya genelinde 57 milyondan fazla kişi demansla yaşıyor

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) 15 Temmuz’da yaptığı açıklamaya göre, dünya genelinde 57 milyondan fazla kişi, demansla yaşıyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon kişiye yeni tanı konuluyor.

Bu sayının 2030 yılına kadar 78 milyona, 2050 yılına kadar ise 139 milyona çıkacağı tahmin ediliyor.

Demansın en yaygın türü olan Alzheimer hastalığının, vakaların yüzde 60 ila 70'ini oluşturduğu değerlendiriliyor.

Demans küresel çapta yedinci önde gelen ölüm nedeni olarak görülürken, hafızayı, düşünmeyi ve günlük aktiviteleri gerçekleştirme yeteneğini etkiliyor ve beyne zarar veren birçok farklı hastalıktan kaynaklanabilir.

Demansın küresel maliyeti 2030’da 2,8 trilyon dolara ulaşabilir

Demansın küresel maliyetinin 2019 yılında 1,3 trilyon dolar olduğu tahmin ediliyor.

Bu maliyetin 2030 yılına kadar 1,7 trilyon dolara, bakım maliyetlerindeki artışlar da dahil edilirse 2,8 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor.

Alzheimer's Disease International’ın (ADI) internet sitesinde yer alan bilgilere göre, demans hastalarının yüzde 60'ı düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor ancak bu oranın 2050'ye kadar yüzde 71'e yükselmesi bekleniyor.

Dünya genelinde her 3 saniyede bir yeni demans vakası ortaya çıkarken, demansın bir ülke olması halinde küresel maliyetleri bakımından Haziran 2024 itibarıyla dünyanın en büyük 17. ekonomisi olacağı değerlendiriliyor.

Demans hastalığında tanı ve tedavi açığı dikkati çekiyor

ADI’ya göre, araştırmalar demansla yaşayan insanların çoğunun henüz resmi tanı almadığını gösteriyor.

Yüksek gelirli ülkelerde demans vakalarının yalnızca yüzde 20 ila 50’si birinci basamak sağlık hizmetlerinde kayıt altına alınırken, bu tedavi açığının düşük ve orta gelirli ülkelerde çok daha büyük olduğu tahmin ediliyor.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezinin (CDC) verilerine göre, Alzheimer hastalığının erken belirtileri genellikle 60 yaşından sonra ortaya çıkıyor ve yaş ilerledikçe risk de artıyor.

Daha genç kişilerde de Alzheimer hastalığı görülebilirken bu durum daha az yaygın.

Tedavisi olmasa da önleme ve erteleme ihtimali var

DSÖ'ye göre, demans hastalığının kesin tedavisi bulunmuyor ancak demans riskinin yüzde 45’e kadarı önlenebilir veya geciktirilebilir olarak görülüyor.

Demans hastalığı riskinin yüzde 45'e kadarının tütün, alkol kullanımı, sosyal izolasyon, fiziksel hareketsizlik, hava kirliliği, yüksek tansiyon ve diyabet gibi değiştirilebilir risk faktörlerine bağlanabileceği değerlendiriliyor.