Küresel piyasalarda gözler ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi

Ekonomi Haberleri : BURHAN SANSARLIOĞLU / EMİRHAN YILMAZ - Küresel piyasalarda, geçen hafta ABD Merkez Bankası (Fed) başta olmak üzere merkez bankalarının faiz kararları, Orta Doğu’da devam eden jeopolitik gelişmeler, bilanço sezonu ve teknoloji hisselerindeki hareketlerle karışık bir seyir izlenirken, gözler ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi.

Orta Doğu'ya ilişkin haber akışından gelen karışık sinyaller, teknoloji hisselerindeki sert dalgalanmalar, açıklanan bilançolar ve önde gelen merkez bankalarının faiz kararları geçen hafta küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici oldu.

Hafta başında İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin Umman ile görüşmeler yapıldığına dair açıklamalar Orta Doğu'daki gerilimlerin hafifleyeceğine dair umutları artırdı.

Ancak daha sonra İran'ın Ürdün güçlerine saldırması, ABD Başkanı Donald Trump'ın da bu saldırılara cevaben İran’ı çok sert bir şekilde vuracaklarını söylemesi ve İran'daki askeri hedeflere yeni bir saldırı dalgaları başlatması tarafların hala anlaşmadan uzak oldukları değerlendirmelerine neden oldu. Bu durum da jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizlikleri yeniden artırırken piyasalardaki sert dalgalanmalarda etkili oldu.

Öte yandan Fed Federal Açık piyasa Komitesi (FOMC) politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Karar 3'e karşı 9 oyla alındı. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana oy kullandı.

Fed Başkanı Kevin Warsh, kararın ardından düzenlenen basın toplantısında, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yineleyerek enflasyon hedefinde herhangi bir yumuşamanın söz konusu olmadığını söyledi.

Buna karşın, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları bankanın para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Üyeler arasında fikir ayrılıklarının olması Fed'in enflasyonla mücadele için faiz artırımlarına başvurup başvurmayacağı konusunda yatırımcılarda kafa karışıklığına neden oldu.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un temkinli yorumları, piyasalarda gelecekte herhangi bir politika hamlesinin zamanlaması konusundaki belirsizlikleri öne çıkardı.

Fed Başkanı Warsh'un enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını vurgulamasına karşın bunun tam olarak nasıl yapılacağı konusunda somut bir açıklama yapmaması da yatırımcılara bankanın enflasyonla mücadele etmek için ne yapacağına ilişkin bir ipucu vermedi.

Bankanın faiz artırımına gitmemesinden dolayı enflasyonla mücadelede geride kaldığına dair yorumlar da öne çıktı.

Söz konusu açıklamaların ardından enflasyon ve ekonomik büyüme beklentilerine göre hareket eden uzun vadeli tahvil getirilerinde belirgin yükseliş görüldü. Analistler, bunun yatırımcıların Fed'in enflasyonu kontrol altına almak için yeterince çaba göstermeyebileceğinden endişe duyduklarının bir işareti olarak algılanabileceğini kaydetti.

Fed Başkanı Kevin Warsh'un piyasalar tarafından şahin adımlar atmaya isteksiz olarak algılanan tutumu da bankanın enflasyonla mücadeledeki kararlılığı ve güvenilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Bu gelişmelerle, ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,28'le son 19 yılın en yüksek en yüksek seviyesini test etti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de haftayı 6 baz puan artışla yüzde 4,72'ye çıktı.

Dolar endeksi de yüzde 1,7 azalışla 99,7 seviyesine geriledi.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler de geçen hafta piyasaların odağındaydı.

ABD ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülkede ekonomik büyüme birinci çeyreğe göre yavaşladı.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Ülkede, azalan kişisel tüketim harcamalarıyla yavaşlayan büyüme Fed'in faizleri daha uzun süre sabit tutabilmesi için biraz daha alana sahip olabileceğine dair iyimserliği artırırken, olası bir ikinci faiz artırım beklentilerinin de zayıflamasını sağladı.

Diğer taraftan haftayı altının onsu yüzde 0,2 düşüşle 4 bin 46 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 azalışla 87,9 dolardan tamamladı.

ABD'de gelecek hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

New York borsasında bilançoların iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişler etkili oldu

New York borsası şirketlerin açıkladığı bilançoların genel olarak iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle geçen hafta pozitif seyretti.

Şirketlerin yapay zeka alanındaki büyük harcamalarının kara dönüşeceğine dair iyimserlikler New York borsasının yönü üzerinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 1,04, S&P 500 endeksi yüzde 1,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 artışla tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi günü imalat sanayi PMI, salı günü JOLTS açık iş sayısı, imalat sanayi yeni siparişleri, çarşamba hizmet sektörü PMI, ISM hizmet sektörü PMI, perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı takip edilecek.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında bilanço sezonuna ilişkin iyimserlikle geçen hafta pozitif bir seyir izlendi.

Şirketlerin bilançolarının genel olarak beklentilerden iyi gelmesi Avrupa piyasalarında risk iştahını destekleyen temel unsur olarak öne çıktı.

Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75'te sabit tuttu. BoE Para Politikası Kurulunun (PPK) açıklamasında, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 6 üyenin politika faizini sabit bırakma, 3'ünün ise 25 baz puan artışla yüzde 4'e çıkarma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Açıklamada, Orta Doğu'daki savaş sonrası yaşanan enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkilerinin belirsizliğini koruduğu vurgulandı.

BoE Başkanı Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun beklediklerinden daha hızlı gerilediğini ancak Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarının yüksek ve dalgalı seyrini sürdürmesine neden olmaya devam ettiğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde ikinci çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık yüzde 1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Söz konusu veri bölgede büyümenin önceki çeyreğe göre hızlandığını ortaya koydu.

Bölgede temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,23, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,11 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,64 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi'nde, İngiltere'de ve Almanya'da imalat sanayi PMI, çarşamba Avro Bölgesi'nde, İngiltere'de ve Almanya'da hizmet sektörü PMI, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perşembe Almanya'da imalat sanayi yeni siparişleri, cuma Almanya'da sanayi üretimi takip edilecek.

Asya borsaları karışık seyretti

Asya borsaları, teknoloji hisselerinde görülen sert dalgalanmaların etkisiyle geçen hafta karışık seyretti.

SK Hynix'in hisseleri, şirketin gelirlerinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 257 artarak 79,3 trilyon wona, operasyonel karının yüzde 557 artarak 60,5 trilyon wona çıkmasına karşın bilançosunun beklentileri karşılayamamasının ardından haftalık bazda yüzde 2,33 düştü.

Şirketin bilançosunun beklentileri karşılayamaması yapay zeka talebinin hız kaybedebileceğine yönelik endişeleri artırdı.

Japon teknoloji şirketlerinden SoftBank Group'un hisseleri geçen hafta yüzde 4,36, Tokyo Electron'un hisseleri yüzde 11,4 geriledi.

Samsung'un 2. çeyreğe ilişkin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesinin ardından şirketin hisseleri geçen hafta yüzde 5,2 arttı.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1'de sabit tuttu.

Karar 8'e karşı 1 oyla alınırken, BoJ üyesi Hajime Takata faiz artırımı yönünde oy kullandı.

Japonya ekonomisinin 2026 mali yılında da yavaşlamış bir hızda da olsa ılımlı bir şekilde büyümesini sürdürmesinin beklendiği bildirilen BoJ açıklamasında, bankanın ekonomik faaliyet, enflasyon ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini artırmaya ve para politikasındaki destekleyici duruşu kademeli olarak ayarlamaya devam edeceği kaydedildi.

Bölgede Japon yeni, dolar karşısında atağa kalkarken ülke yönetiminin kura müdahale ettiğine yönelik değerlendirmeler öne çıktı. Dolar/yen paritesi haftayı yüzde 3,7 azalışla 157,6 seviyesinden tamamladı ve 29 Şubat 2024'ten bu yana en hızlı düşüşünü kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,42, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,47, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,69 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Çin'de imalat sanayi PMI, çarşamba hizmet sektörü PMI takip edilecek.

Gelecek hafta yurt içinde enflasyon takip edilecek

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 3,48 azalarak 13.458,10 puana geriledi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,5280'den tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi enflasyon, salı dış ticaret dengesi takip edilecek.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) temmuzda yüzde 1,82 artacağını tahmin ediyor.

Ekonomistlerin temmuz ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,82) haziranda yüzde 32,11 olan yıllık enflasyonun temmuzda yüzde 31,80'e gerilemesi bekleniyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,55 oldu.