Türk bilim insanlarının Avrupa'nın büyük araştırma fonundan daha fazla pay alması hedefleniyor

İstanbul Haberleri — GÜLSELİ KENARLI - Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Yücel, Avrupa Araştırma Konseyi (European Research Council-ERC) tarafından yürütülen ERC Elçileri programı kapsamında Türkiye'yi temsil eden elçi olarak, bilim insanlarının uluslararası araştırma fonlarına erişimini artırmayı hedeflediklerini söyledi.

Bilimsel araştırmalar, özellikle iklim değişikliği, deniz ekosistemleri, çevresel kirlilik ve enerji dönüşümü gibi alanlarda giderek daha kritik hale gelirken, bu alanlarda geliştirilen uluslararası fon mekanizmaları da araştırmaların kapsamını ve etkisini genişletiyor. ERC de yüksek riskli ve yenilikçi bilimsel çalışmalara sağladığı desteklerle, doğa ve iklim temelli araştırmaların küresel ölçekte ilerlemesine katkı sunuyor.

AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Yücel, Avrupa Birliği'nin bilimsel araştırma ve inovasyon programı Ufuk Avrupa'nın (Horizon Europe) en prestijli ve en yüksek bütçeli destek mekanizmasının ERC olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin TÜBİTAK aracılığıyla programa katkı sunduğunu aktaran Yücel, Türk araştırmacıların Avrupalı bilim insanlarıyla rekabet ederek bu fonları kazanabildiğini belirtti.

ERC projelerinin dünyadaki en rekabetçi araştırma desteklerinden biri olduğunu vurgulayan Yücel, ERC programı, risk almaya açık, yenilikçi ve daha önce sorulmamış bilimsel soruların peşinden gidilmesini destekleyen bir yapı. Başarısızlık ihtimalini de araştırmanın doğal bir parçası olarak kabul ediyor. dedi.

Konseyin geçen yıl ERC Elçileri adıyla yeni bir girişim başlattığını bildiren Yücel, her ülkeden bir ERC proje yürütücüsünün seçildiği ve kendisinin de Türkiye'yi temsil etmek üzere görevlendirildiği bilgisini paylaştı.

Daha iddialı ve daha önce sorulmamış bilimsel sorular ortaya koymak

Türkiye'de ERC potansiyeli taşıyan çok sayıda araştırmacı bulunduğunu ancak başvuru sayısının yeterli olmadığını ifade eden Yücel, özellikle Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkelerinde benzer sorunların yaşandığına değindi.

Yücel, Polonya ve Slovenya gibi ülkelerden meslektaşlarımızla konuştuğumuzda benzer tabloyu gördük. Potansiyel yüksek ancak araştırmacılar riskli projelere başvurma konusunda yeterince cesaretli davranmıyor. ERC'nin istediği şey daha büyük, daha iddialı ve daha önce sorulmamış bilimsel sorular ortaya koymak. diye konuştu.

Türkiye'de şu ana kadar 33 ERC baş araştırmacısı bulunduğunu, bunların 6'sının ODTÜ'den çıktığını belirten Yücel, 2023'te başlayan kendi ERC projesinin de derin deniz araştırmalarıyla uzay bilimlerini bir araya getiren Türkiye'nin ilk ve tek deniz bilimleri odaklı ERC projesi olduğunu kaydetti.

Türkiye'de akademik kültürde daha fazla risk alınmasını teşvik etmek istediklerini, bu kapsamda üniversitelerde konferanslar düzenlediklerini ve araştırmacılarla bire bir çalışmalar yürüttüklerini aktaran Yücel, İstanbul Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesinden ERC adaylarıyla buluştuklarını, kamuoyuna yönelik farkındalık çalışmalarını da artırmayı planladıklarını dile getirdi.

ERC projelerinin yalnızca araştırma fonu sağlamadığını, aynı zamanda genç araştırmacıları akademiye çektiğini ifade eden Yücel, Bu projeler sayesinde dünyanın farklı yerlerinden öğrenciler, stajyerler ve genç araştırmacılar sizinle çalışmak istiyor. Bu insanların bir kısmı temel bilimlerde ilerlerken bir kısmı çevre sorunları, iklim değişikliği ya da müsilaj gibi uygulamalı problemlere çözüm geliştirecek alanlara yöneliyor. Temel araştırmaları güçlü tutmak, uzun vadede teknoloji geliştirme kapasitesini de artırıyor. değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'de daha fazla ERC projesi yürütülmesini hedeflediklerini belirten Yücel, kısa vadede önceliklerinin başvuru sayısını ve proje kalitesini artırmak olduğunu söyledi.

Projelerde toplam bütçenin 10 milyon avroya kadar çıkabildiğine dikkati çeken Yücel, Bu projeler 5 yıl sürüyor ve araştırmacılara büyük ekipler kurma, laboratuvar geliştirme ve uzun vadeli bilimsel çalışmalar yürütme imkanı sunuyor. Alması çok zor ama karşılığında sağlanan imkanlar da çok büyük. diye konuştu.