Türkiye'de gelecek üç yılda büyümeyi ve ülke refahını artıracak kamu yatırımlarına öncelik verilecek

Ekonomi Haberleri : ARİFE YILDIZ ÜNAL - Türkiye'de gelecek üç yılda büyümeye, özel kesim yatırımlarını desteklemeye, bölgelerin gelişme potansiyelini harekete geçirmeye, üretim, istihdam ve ülke refahını artırmaya azami katkı sağlayacak kamu yatırımları öncelikli olacak.

AA muhabirinin 2027-2029 dönemi Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nden yaptığı derlemeye göre, özel sektör tarafından gerçekleştirilemeyecek ekonomik ve sosyal altyapı projeleri ile özel kesimde üretim maliyetlerinin azaltılmasını, yeni üretim kapasitelerinin oluşturulmasını, böylece üretimin yenilikçi ve rekabetçi gelişmesini destekleyecek projelere odaklanılacak.

Ayrıca makroekonomik hedefleri destekleyecek, büyümeyi sürdürülebilir kılacak nitelikli insan gücü ve güçlü toplum hedefine yönelik projelere de öncelik verilecek.

İmalat sanayisi sektörlerine ve bu sektörlere yönelik beşeri-fiziki altyapıyı güçlendirecek AR-GE, dijitalleşme, insan kaynakları, lojistik, enerji ve Eğitim gibi yatay alanlar ile tarım ve gıda, turizm ve savunma sanayisi alanlar öne çıkartılacak.

Kamu yatırım teklifleri, bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlayacak şekilde hazırlanacak. Bu amaçla yatırımların mekansal dağılımında, geçmiş yıllardaki yatırım tahsislerinin dağılımı ve gelecek döneme ilişkin bölgesel politikalar dikkate alınacak.

Bölgelerin ekonomilerinde öne çıkan sektörlerin daha yüksek katma değerli ve rekabet edebilirliği yüksek üretim yapılarına dönüşmesine katkı sağlayacak alanlardaki yatırımlar önceliklendirilecek.

Kuruluşlar, kamu yatırım programı hazırlıklarında ve proje stokunun önceliklendirilmesinde, genel, sektörel, bölgesel ve proje bazında önceliklerin yanı sıra belirlenen alt sektör bazındaki kriter ve öncelikleri dikkate alacak.

Böylece kamu yatırımlarında büyümeye, özel kesim yatırımlarını desteklemeye, bölgelerin gelişme potansiyelini harekete geçirmeye, üretim, istihdam ve ülke refahını artırmaya azami katkı sağlayacak projelere öncelik verilmiş olacak.

Tarım ve hayvancılık alanlarındaki altyapı ve araştırma projeleri

Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğünün kamu yatırım programında yer alan büyük projelerden, depolaması tamamlanmış veya depolamasız, su iletim tesisleri (tünel/ana kanal) inşaatı biten veya devam eden cazibeyle sulama yapılacak projeler öncelikli olacak.

Hayvancılık sektöründe üretimin artırılması, hayvan hastalıklarının önlenmesi, sürü yönetimi ve biyogüvenlik önlemlerini içeren altyapı ve araştırma projeleri ön planda tutulacak.

Bitkisel üretimin artırılması, bitki sağlığının korunması ve tarım bilgi sistemlerinin iyileştirilmesine hizmet edecek altyapı ve araştırma projelerine de öncelik sağlanacak.

Su kayıp ve kaçaklarının azaltılmasına yönelik projelere öncelik verilecek. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen içme suyu temini projelerinden su kayıp oranı yüzde 50'nin altında olan, nüfusu 50 bin ve üzeri belediyelere öncelik verilecek.

Yerli ve özgün raylı sistem araçları projeleri

Enerji sektörü ve imalat sanayisine girdi temin eden üretime yönelik projelere kömür, petrol, doğal gaz ve jeotermal kaynaklar ile rezervi tükenmekte olan ve arz güvenliğinin sağlanması açısından önem arz eden madenlerin aranmasına ve üretilmesine yönelik projelere, madenlerin işlenerek ürün haline getirilmesine yönelik projeler ile üretilen cevherlerin tüketici talepleri doğrultusunda kalitesinin iyileştirilmesine yönelik projeler önceliklendirilecek.

Savunma sanayisinin yanı sıra yerli ve özgün raylı sistem araçları ile hava araçlarının geliştirilmesi projelerine odaklanılacak. Sanayi altyapı projelerinde sektörel ve tematik projeler öncelikli olacak.

Kamu yatırım programına alınacak organize sanayi bölgeleri projeleri seçilirken ulusal ve bölgesel stratejiler ve öncelikler göz önünde bulundurulacak, illerin sanayi potansiyeline ve bütçe imkanlarına göre değerlendirme yapılacak.

Türkiye'nin enerji ihtiyaç projeksiyonuna uygun hazırlanan ve Elektrik Piyasası Kanunu'nun ortaya koyduğu esaslara uygun, güvenilir ham madde kaynaklarına ve yüksek ticari ve ekonomik faydaya sahip projelerle, başta nükleer ve yenilenebilir enerji olmak üzere yerli ve özgün enerji teknolojileri geliştirme amaçlı yatırımlara, gerçekleştirilmesi diğer projelerin hayata geçirilmesinin ön şartı niteliğinde olan veya bunların kapasite ve verimini artıracak olan projeler ile yenilenebilir kaynakların sisteme entegrasyonunu sağlayacak iletim altyapısı projelerine öncelik verilecek.

Doğal gazda kaynak ve güzergah çeşitlendirilmesini sağlayacak, arz stoklarının yeterli düzeyde oluşturulması ve denizlerde keşfedilen doğal gaz rezervlerinin ülke ekonomisine kazandırılmasına yönelik altyapı projeleri öncelikli olacak.

Kültür mirası projelerinde Türk-İslam dönemi önceliklendirilecek

Kültür mirasının korunmasına yönelik projelerde tek yapı ölçeği yerine tarihi dokuyu bütüncül olarak ele alan kentsel sit alanları, tarihi kent merkezleri, tarihi çarşılar gibi projeler önceliklendirilecek.

Arkeolojik kazı, yüzey araştırması gibi bilimsel araştırma ve kültür mirasının ihyasına yönelik projelerde Türk-İslam dönemi öne çıkartılacak.

Güvenlik hizmetlerinin sunumunda koordinasyonu ve güvenlik birimlerinin teknolojik donanımını güçlendirecek, önleyici ve koruyucu güvenlik hizmetleri niteliğindeki, hizmetin etkinliğini, kalitesini ve kapasitesini artıracak, sınır güvenliği, terörle, uyuşturucuyla, kaçakçılıkla, organize suçlar ile siber suçlarla, yasa dışı göç ve düzensiz göçle mücadeleye, toplumun huzur ve güvenliğine katkı sağlayacak projelere öncelik verilecek.

Yargı sürecini hızlandırıcı ve etkinleştirici, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırıcı yatırımlar ile ceza ilamlarının infazında etkinliğin sağlanabilmesi için Ceza İnfaz Kurumlarında gerekli kapasite artışı yatırımları yapılacak.

Jeotermal merkezi ısıtma tesisi projeleri

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Katı Atık Programı kapsamındaki projeler ile İLBANK tarafından yürütülen katı atık ve jeotermal merkezi ısıtma tesisi projeleri öncelikli olacak. Belediyelerin dış kredili yatırım projelerinde itfaiye ve acil müdahale aracı alımı ve doğal afetlerle mücadele projeleri gibi kent esenliği ve güvenliğine dair projelere öncelik verilecek.

Mekansal planların, şehirlerin yaşam kalitesini artıracak, ekonomik gelişmesine katkı sağlayacak, doğal çevresini koruyacak tarih ve medeniyet perspektifi yansıtacak şekilde hazırlanmasına hizmet edecek projeler hayata geçirilecek. Coğrafi bilgi stratejisi ve eylem planı ile akıllı kentler stratejisinde ortaya konulan öncelikler dikkate alınacak.

Göç alanında veri sistemlerinin geliştirilmesine, göçmenlerin ve yurt dışında yaşayan vatandaşların ekonomik ve sosyal durumlarının tespitine yönelik araştırma projeleri ile düzensiz göçle mücadele kapsamında yapılan geri gönderme merkezleri ve sığınma evi yatırımları ele alınırken mevcut yatırımların tamamlanmasına odaklanılacak.